Với tác giả, tác phẩm Nắng mới Văn 10 Chân trời sáng tạo hay nhất, chi tiết trình bày đầy đủ nội dung chính quan trọng nhất về tác phẩm Nắng mới gồm bố cục, tóm tắt, nội dung chính, giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật dàn ý.
Trước buổi học, em có thể đọc bài soạn Nắng mới sách Cánh diều để chuẩn bị ý cho các câu hỏi trên lớp.
I. Tác giả văn bản Nắng mới
– Lưu Trọng Lư (1911-1991)
– Quê quán: làng Cao Lao Hạ, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình
– Phong cách nghệ thuật: giọng thơ trong trẻo, ý thơ tinh tế
– Tác phẩm chính: Tiếng thu, Khói lam chiều
II. Tìm hiểu tác phẩm Nắng mới
1. Thể loại: thơ thất ngôn
2. Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác: Trích từ tập thơ “Tiếng thu”
3. Phương thức biểu đạt: Miêu tả kết hợp biểu cảm
4. Bố cục:
– Khổ 1: Bức tranh thiên nhiên “nắng mới”
– Khổ 2+3: Nỗi nhớ của nhân vật trữ tình
5. Giá trị nội dung:
– Kí ức về mẹ gắn liền với sự biết ơn, tình yêu tha thiết
6. Giá trị nghệ thuật:
– Thể thơ thất ngôn
– Giọng điệu nhẹ nhàng, tha thiết
– Sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ
III. Tìm hiểu chi tiết tác phẩm Nắng mới
Tác giả: Lưu Trọng Lư
Thể loại: Thơ trữ tình
Thuộc chương trình: Ngữ văn 10 – chủ đề thơ ca lãng mạn Việt Nam giai đoạn 1930 – 1945.
1. Bức tranh thiên nhiên “nắng mới”
– Trong tiếng gà trưa xao xác, kỷ niệm chợt ùa về, đong đầy trong nỗi nhớ – Từ “nắng mới” trong tựa lại để một lần nữa được chọn để mở đầu bài thơ như một sợi dây liên khúc, một nhịp cầu nối về quá khứ xa xưa.
=> Dưới con mắt duyên của Lưu Trọng Lư, nắng chỉ là một ảnh hình quen thuộc, soi rọi vào tiềm thức nhà thơ, gọi về những kỷ niệm xa xưa của một thời tươi đẹp. Cộng hưởng với màu sắc mới ấy còn có một âm thanh, cũng quen thuộc và buồn không kém là tiếng gà trưa xao xác não nùng.
– Hai từ láy gợi âm nhiều hơn gợi tả “xao xác”, “não nùng”.
– Lời thơ viết giản dị, tự nhiên, không một chút cầu kỳ, gọt giũa.
=> Kỷ niệm ùa về, lung linh trong màu nắng mới, đánh thức dậy trong tâm hồn nhà thơ cả một thời dĩ vãng tưởng đã nhạt nhòa. – “Những ngày không” phải chăng là những ngày ấu thơ, khi tác giả còn nhỏ, lòng chưa vướng bận điều gì. “Những ngày không” ấy đã in dấu một kỷ niệm hay hình ảnh một người nào?
2. Nỗi nhớ của nhân vật trữ tình – Mạch thơ liên tục, trải dài sang khổ hai để chuyển hoàn toàn về quá khứ.
+ Hình ảnh người mẹ thân yêu của tác giả hiện lên, lúc đầu còn mờ nhạt nhưng càng về sau càng rõ nét và choáng đầy tâm trí.
=> Qua cách nói dường như đang cố nén niềm thương nhớ chỉ chực dâng trào, ta chợt hiểu ra và đồng cảm sâu sắc với nỗi buồn của tác giả: người mẹ ấy không còn nữa.
+ Từ “nắng mới” là cái nắng mỗi độ xuân về, khi mẹ tác giả thường mang áo ra phơi để áo thơm mùi nắng sau những ngày đông rét mướt.
+ Cũng là “nắng mới” nhưng cái nắng của quá khứ không “hắt bên song” buồn bã mà tràn đầy sức sống, niềm vui “reo ngoài nội” vì đó là nắng của những ngày còn mẹ.
+ Từ “reo” như một nốt nhạc lảnh lót, tươi vui khiến câu thơ chợt bùng lên sức sống.
=> Hình ảnh người mẹ chưa hiện lên trực tiếp mà chỉ thấp thoáng, lung linh sau màu áo đỏ, sau lưng giậu nhưng đã gây một ấn tượng mạnh mẽ trong lòng người đọc. Đó có lẽ cũng là hình ảnh đẹp đẽ nhất, trìu mến thương yêu nhất mà nhà thơ còn lưu giữ, khắc sâu trong tâm trí.
– Mạch thơ lại quay về hiện tại, nhà thơ sực tỉnh nhưng vẫn chưa hết thổn thức, bồi hồi.
+ Hình ảnh người mẹ vẫn còn đó, nơi đồng nội, giậu phơi, nơi hiên nhà, song cửa… =>Dường như đâu đâu cũng in bóng dáng mẹ, vương hơi ấm của mẹ nên nỗi nhớ lúc nào cũng chỉ chực dâng trào. – Bài thơ kết thúc bằng hình ảnh “nét cười đen nhánh”, như một nốt lặng cuối bản nhạc để dư ba, dư vị của ý thơ còn lan tỏa mãi trong lòng người đọc.
+ Hình ảnh “tay áo” đã đẩy “nét cười” ra phía sau, tạo nên độ sâu cho bức tranh, đồng thời tăng thêm sức duyên dáng, gợi cảm cho “nét cười”.
=> Hình ảnh người mẹ quá cố của nhà thơ từ đầu đến cuối chỉ được phác họa qua ba chi tiết: “nắng mới”, “áo đỏ” và “nét cười”, trong những giây phút xuất thần của họa sĩ – thi sĩ Lưu Trọng Lư, nó đã để lại một ấn tượng đẹp và sâu sắc.
Sau khi nắm nội dung, em nên đọc bài phân tích bài thơ Nắng mới để luyện cách trình bày một bài nghị luận.
=> Phải chăng là vì ta chợt bắt gặp trong hình ảnh đó một cái gì rất đỗi thân quen như của mẹ ta mà cũng là của tất cả những người phụ nữ Việt Nam thầm lắng hy sinh, thương yêu, chăm sóc chồng con suốt cả cuộc đời.
Xem thêm:
- Soạn bài Nắng mới, Ngữ Văn lớp 10 Chân trời sáng tạo
- Phân tích Thơ duyên, Ngữ Văn lớp 10 Chân trời sáng tạo
- Tác giả – tác phẩm: Chiếc lá đầu tiên, Ngữ Văn lớp 10 Chân trời sáng tạo