Soạn bài Chiếc lá đầu tiên Chân trời sáng tạo lớp 10 

Hai câu thơ đầu là dòng hồi tưởng của tác giả nhớ về quãng thời gian xưa với nhân vật “Em”.

=> Sự tiếc nuối, nỗi nhớ của tác giả về quá khứ đẹp ngày ấy, tuy nhiên giờ đây “tất cả đã xa rồi”.

Đọc khổ thơ này, cảm xúc nhớ kỷ niệm trường xưa ùa về, nhớ bạn bè, thầy cô, sân trường, cây phượng,…

=> Thời gian còn ngồi trên ghế nhà trường thật hồn nhiên và trong sáng, luôn trào dâng cảm xúc bồi hồi khi nghĩ về.

Đoạn thơ này miêu tả cảnh:

• Lớp học vui nhộn, hồn nhiên.
• Cô giáo là “một nàng Bạch Tuyết”
• Học sinh tinh nghịch và nhí nhảnh là “những chú lùn rất quấy”.
• Có tiếng cười “lao xao” trong sáng của cả cô và học trò.

=> Khung cảnh vui tươi và ngập tràn tiếng cười, xua đi sự căng thẳng của tiết học.

Đoạn thơ này thể hiện tình cảm của chủ thể trữ tình trực tiếp, cũng giống nhiều thế hệ học sinh khi nhớ kỷ niệm thời học sinh.

=> Cảm xúc xúc động, xôn xao khi nhớ “những chuyện năm nao, những chuyện năm nào”.

Thời gian thấm thoát trôi nhanh, từ “mùa hoa mơ rồi đến mùa phượng cháy”. người học trò luôn trân quý người thầy nuôi dưỡng tri thức và tâm hồn mình, mong tóc thầy không còn bạc.

=> Luôn trân quý thầy – người nuôi dưỡng tri thức và tâm hồn mình.

=> 4 câu thơ nói rõ mọi tâm tư, tình cảm của chủ thể trữ tình, từ nhớ trường lớp đến trân quý công lao của thầy giáo.

Những người được đề cập là:

• “Một người”: Chủ thể trữ tình hoặc 1 học sinh.
• “Tôi”: Chủ thể trữ tình.
• “Anh”: Có thể là chủ thể trữ tình.

=> Tác dụng: Tránh lặp từ trong câu thơ.

Các biện pháp tu từ được sử dụng cho từng khổ:

• Khổ 3: Điệp cấu trúc “Muốn nói bao nhiêu, muốn khóc bao nhiêu => Nhấn mạnh cảm xúc bồi hồi và xúc động của chủ thể trữ tình.
• Khổ 4: Điệp từ “nỗi nhớ” 3 lần => Nhấn mạnh nỗi nhớ.
• Khổ 6: Điệp cấu trúc và ẩn dụ.

Điệp cấu trúc “Những chuyện năm nao, những chuyện năm nào”. => Nhấn mạnh thời gian xưa có nhiều câu chuyện vui buồn theo năm tháng.

Ẩn dụ “mùa hoa nở” chính là đang nói đến mùa xuân, “mùa hoa phượng” là mùa hè. => Thời gian trôi nhanh và liên tục.

Đối thoại ở khổ thơ 5 dùng để nhấn mạnh nỗi nhớ cụ thể của chủ thể trữ tình về:

• Trường cũ.
• Cuộc vui của những cô cậu học trò.

=> Hình dung lớp học hiện ra với không khí vui nhộn giữa cô và trò.

Các từ ngữ, hình ảnh bộc lộ tình cảm, cảm xúc của chủ thể trữ tình gồm:

• Yêu dấu
• Bâng khuâng
• Nhớ nhung
• Xúc động
• Xôn xao
• Yêu.

Cảm hứng chủ đạo của bài thơ: Nhớ nhung da diết về kí ức của một thời đã qua.

Hình ảnh “Chiếc lá buổi đầu tiên” ở cuối bài thơ là hình ảnh mang tính chất tượng trưng, ẩn dụ cho thời gian đẹp đẽ của tình yêu đầu, tình yêu lứa tuổi học trò ngây ngô và trong sáng.

Tuổi học trò là thời gian đáng nhớ nhất trong đời, diễn tả hết những tâm trạng khi nhớ lại năm tháng vô tư, hồn nhiên và trong sáng. Khi đó, ta được học tập, vui chơi cùng bạn bè và thầy cô.

Gợi ý hình ảnh thể hiện cảm cảm nhận về bài thơ: