Simp là tiếng lóng chỉ người quá chiều chuộng, quá “lụy” người mình thích: chiều mọi đòi hỏi, đặt người kia lên bệ thờ, sẵn sàng bỏ qua cả cảm xúc và lòng tự trọng của mình để được chú ý. Hỏi simp là gì trong tình yêu thì đó là kiểu thích ai đến mức quên mất bản thân. Từ này mang ý chê nhiều hơn khen.
| Nghĩa ngắn | Người si mê, chiều chuộng người mình thích quá mức |
| Gốc từ | Tiếng lóng Mỹ, phổ biến qua hip-hop rồi TikTok |
| Loại từ | Danh từ (“đồ simp”) và động từ (“simp ai đó”) |
| Sắc thái | Chê bai, trêu chọc; đôi khi tự giễu cho vui |
Simp: từ “kẻ khờ” đến người lụy tình
Trong tiếng Anh, simp vốn đã có một nghĩa cũ. Wiktionary ghi nhận từ năm 1903 nó là dạng rút gọn của simpleton, nghĩa là người khờ khạo, thiếu suy xét. Dictionary.com cũng nhắc tới chữ simpleton, nhưng nói rõ mối liên hệ giữa nghĩa “kẻ khờ” ấy với nghĩa lóng bây giờ chưa chắc chắn. Wiktionary đưa thêm vài giả thuyết khác cho nghĩa mới, chẳng hạn ghép từ sissy với pimp hay wimp, và kết luận là chưa rõ.
Nghĩa đang được dùng nhiều là: một người, thường được nói tới là con trai, quá nuông chiều và phục tùng người mình thích, đặt họ “lên bệ” và mong được để ý lại. Người Việt dùng chữ simp gần với “lụy”, “si tình mù quáng”, “chiều người yêu hết nấc”. Có một lời đồn rằng simp là chữ viết tắt của một cụm từ thô tục; Dictionary.com cho rằng cách giải thích này không chính xác.
Đi đường vòng qua hip-hop rồi mới lên TikTok
Theo Wiktionary và Dictionary.com, nghĩa lóng của simp có trong lời rap Mỹ từ cuối những năm 1980, đầu những năm 1990, dùng để chê người đàn ông quá phục tùng phụ nữ. Suốt một thời gian dài, chữ này chủ yếu sống trong tiếng lóng của cộng đồng người Mỹ gốc Phi.
Cuối những năm 2010, simp bùng lên nhờ Twitch và TikTok. Dictionary.com kể rằng tháng 12/2019, một trào lưu video trên TikTok chế giễu những hành động bị coi là “simp”, ví dụ mời bạn gái ăn tối mà không được đáp lại. Từ đó chữ này theo các video dịch phụ đề và meme sang mạng xã hội Việt.
Dictionary.com cũng ghi nhận nhiều ý kiến phê phán từ này: nó hay bị dùng để giễu những chàng trai tốt bụng, biết quan tâm, đồng thời ngầm coi phụ nữ là người lợi dụng tình cảm. Biết điều đó, ta sẽ dùng chữ simp cẩn thận hơn.
Nhận ra một người đang “simp”
Không có bảng chấm điểm nào cả, nhưng người hay bị gọi là simp thường có mấy biểu hiện quen thuộc. Họ trả lời tin nhắn trong vài giây dù đang bận, còn người kia để vài ngày mới đáp. Họ hủy hẹn với bạn bè, bỏ cả lịch học để chạy theo một lời nhờ vả. Tiền tiêu vặt cạn dần vì quà cáp, trong khi người được tặng chẳng mấy để tâm.
Điểm chung là sự lệch cán cân. Một người cho đi liên tục và chấp nhận bị coi nhẹ, người kia nhận mà không đáp lại. Trên mạng, chữ simp cũng được nới rộng: fan quá mê một idol hay một nhân vật hoạt hình có khi tự gọi mình là “simp” để đùa, theo kiểu “tôi simp nhân vật này lắm rồi”.
Đâu là simp, đâu là quan tâm lành mạnh?
Đối xử tốt với người mình thích không có gì sai. Vấn đề chỉ nằm ở mức độ và ở việc bạn có còn giữ mình hay không.
| Tiêu chí | Quan tâm lành mạnh | Kiểu “simp” |
|---|---|---|
| Hai chiều hay một chiều | Cả hai cùng hỏi han, cùng cố gắng | Một người cho, người kia chỉ nhận |
| Giới hạn bản thân | Biết từ chối khi bận, khi mệt | Gì cũng “ừ”, kể cả điều mình không muốn |
| Việc học, bạn bè, gia đình | Vẫn giữ nhịp sống riêng | Bỏ bê hết để xoay quanh một người |
| Cảm giác sau cùng | Vui, được tôn trọng | Mệt, tủi, thấy mình bị xem nhẹ |
Nếu nhìn thấy mình ở cột bên phải, đừng vội tự trách. Thử chậm lại, dành thời gian cho chính mình, và để ý xem người kia có đáp lại hay không. Một mối quan hệ chỉ chạy theo một chiều thường là dấu hiệu nên dừng lại suy nghĩ, giống những tín hiệu được nhắc trong bài dấu hiệu cờ đỏ khi tìm hiểu ai đó.
Khi sự chiều chuộng đã vượt quá sức mình, người ta còn gọi đó là tình trạng overlove, kiểu yêu khiến bản thân kiệt sức.
Chữ simp xuất hiện trong lời nói hằng ngày
- Bạn bè trêu nhau: “Mới được crush nhắn một câu đã cười cả buổi, đúng là simp chính hiệu.”
- Tự giễu trên trang cá nhân: “Cả tháng để dành tiền mua quà cho người ta, giờ mới thấy mình simp quá đà.”
- Bình luận fan: “Ai mà không simp nhân vật này, vừa giỏi vừa tử tế.”
- Lời khuyên của chị gái: “Thích thì cứ thích, nhưng đừng simp tới mức bỏ cả lịch ôn thi.”
- Tranh luận trên diễn đàn: “Mời bạn gái ăn tối mà cũng bị gọi là simp thì khó quá.”
Viết văn hay báo cáo thì không nên để chữ này. Có thể thay bằng “lụy tình”, “si mê mù quáng”, “chiều chuộng quá mức”. Chuyện thích một người rất lâu dù không được đáp lại cũng hay được gọi bằng một chữ khác, đọc thêm ở bài ánh trăng sáng trong lòng một người.
Simp chúa và mấy điều người mới nghe hay thắc mắc
Simp là gì trong tình yêu?
Là khi một người đặt người yêu hoặc người mình thích lên trên tất cả, chiều theo mọi mong muốn đến mức quên nhu cầu của chính mình. Từ này mang ý chê, nhắc rằng tình cảm ấy đang lệch về một phía.
Simp chúa là gì?
“Simp chúa” là cách nói phóng đại, chỉ người lụy tình ở mức “đỉnh cao”, tương tự cụm “simp lord” trong tiếng Anh. Thường dùng để trêu bạn bè, ít khi là lời khen.
Gọi ai đó là simp có bất lịch sự không?
Có thể có. Giữa bạn thân đùa với nhau thì nhẹ nhàng, nhưng gọi người lạ hay người không thân là simp dễ bị hiểu là chế giễu. Tốt nhất chỉ dùng khi chắc người kia cũng xem đó là chuyện đùa.
Con gái có bị gọi là simp không?
Có. Ban đầu chữ này chủ yếu nói về con trai, nhưng giờ ai quá lụy người mình thích, hoặc quá mê một thần tượng, cũng có thể bị gọi như vậy.
Đối xử tốt với người mình thích có phải là simp không?
Không. Tặng quà, hỏi han, giúp đỡ là chuyện bình thường khi cả hai cùng quý nhau. Nó chỉ thành “simp” khi bạn phải đánh đổi lòng tự trọng hay cuộc sống riêng mà không được tôn trọng lại.