Ôn tập cuối học kì 1 Tiếng Việt lớp 3 Chân trời sáng tạo

Trả lời: Em đọc lại các bài đọc của học kì 1, mỗi lần một bài, chú ý đọc đúng, ngắt nghỉ ở dấu câu. Với bài thơ, em ôn thuộc 2–3 khổ đã học, ví dụ Ngày em vào Đội, Thuyền giấy. Có thể đọc cho người thân nghe và nhờ góp ý.

Bài thơ: Nắng hồng (Trích, Bảo Ngọc). Từ ngữ: Bảng lảng là lờ mờ, chập chờn không rõ nét.

1. Mùa đông, bầu trời và cây cối như thế nào?

2. Se sẻ và chị ong làm gì vào mùa đông?

3. Chiếc áo choàng của mẹ được so sánh với hình ảnh nào?

4. Điều gì thay đổi khi mẹ về nhà?

5. Em thích hình ảnh nào trong bài? Vì sao?

Trả lời: Bài thơ có 5 khổ, mỗi dòng 5 tiếng; bốn khổ đầu tả mùa đông lạnh, khổ cuối là lúc mẹ về.

1. Mùa đông không thấy mặt trời, bầu trời xám ngắt; cây cối như mặc một chiếc áo màu nâu.
2. Se sẻ không hót nữa, trốn kĩ trong mái nhà; chị ong cũng thôi bay đến vườn hoa.
3. Chiếc áo choàng màu đỏ của mẹ được so sánh với đốm nắng đang trôi.
4. Khi mẹ về, căn nhà như được mẹ mang nắng hồng về theo; nụ cười của mẹ làm mọi thứ sáng và ấm như mùa xuân, xua đi cái lạnh của mùa đông.
5. Em thích hình ảnh mẹ mang nắng hồng về nhà, vì nó cho thấy chỉ cần có mẹ là cả nhà thấy ấm áp, vui tươi dù ngoài trời rét buốt.

Trả lời: Em tiếp tục ôn các bài đọc và bài thơ chưa ôn ở tiết 1, chọn bài mình còn đọc vấp để luyện thêm.

Trả lời: Tên tỉnh, thành phố thì tiếng nào cũng viết hoa chữ cái đầu: Sơn La, Cần Thơ, Kiên Giang. Các chữ hoa S, L, C, T, K, G cao 2,5 li; dấu huyền của “Cần” đặt trên chữ â.

Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh, bông trắng lại chen nhị vàng.
Nhị vàng, bông trắng, lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.
(Ca dao)

Trả lời: Bài ca dao lục bát gồm 4 dòng: dòng 6 tiếng viết lùi vào hơn dòng 8 tiếng; chữ đầu mỗi dòng viết hoa (Trong, Lá, Nhị, Gần). Giữ đúng các dấu phẩy ngăn “lá xanh, bông trắng”, dấu chấm cuối dòng 2 và dòng 4.

a. Chứa tiếng bắt đầu bằng chữ d hoặc chữ r: hẹp, khó, ngắn, mỏng (M: hẹp – rộng).

b. Chứa tiếng có vần ăn hoặc vần ăng: nhạt, cong, đen, mềm (M: nhạt – mặn).

Trả lời:

Trả lời: Em đọc thêm một bài văn và một bài thơ đã học, rồi tự hỏi mình 1–2 câu về nội dung để kiểm tra mình đã hiểu bài chưa.

Cô giáo với mùa thu (Vũ Hạnh Thắm). Khổ đầu:

Cô giáo em
Hiền như cô Tấm
Giọng cô đầm ấm
Như lời mẹ ru.

(Khổ sau nói cô giáo đưa mùa thu đến cùng quả chín và tiếng chim.)

Trả lời:

• Hình ảnh so sánh 1: cô giáo (hiền) – như – cô Tấm.
• Hình ảnh so sánh 2: giọng cô (đầm ấm) – như – lời mẹ ru.

Tác dụng: so sánh với cô Tấm trong truyện cổ tích và với tiếng ru của mẹ giúp người đọc thấy cô giáo hiền hậu, giọng nói ấm áp, gần gũi như mẹ; câu thơ thêm sinh động và tình cảm.

Bảng gồm cột Từ ngữ, Có nghĩa giống nhau, Có nghĩa trái ngược nhau. Hàng: hiền (cần tìm từ giống và từ trái nghĩa), quả (từ giống), chín (từ trái nghĩa), tiếng ca (từ giống).

Trả lời:

Đoạn văn Em bé và bông hồng (Theo Trần Hoài Dương) có 5 ô vuông: ba ô ở cuối ba câu tả bông hoa, một ô sau tiếng reo “Ôi”, một ô cuối câu mẹ hỏi về tấm biển.

Trả lời:

• Ô 1 (sau câu tả bông hoa rung trước gió): dấu chấm.
• Ô 2 (sau câu tả màu hoa): dấu chấm.
• Ô 3 (sau câu tả cánh hoa chưa nở hết): dấu chấm.
• Ô 4 (sau “Ôi”): dấu chấm than, vì bé reo lên vui sướng.
• Ô 5 (cuối câu mẹ hỏi): dấu chấm hỏi.

Ghi nhớ: câu kể kết thúc bằng dấu chấm, câu hỏi bằng dấu chấm hỏi, lời reo, lời cảm bằng dấu chấm than.

a. Một câu hỏi.

b. 2 – 3 câu kể.

Trả lời:

a. Câu hỏi: “Những chữ gì trên tấm biển kia?” (câu có từ “gì”, cuối câu dùng dấu chấm hỏi).

b. Câu kể, ví dụ: câu đầu đoạn tả bông hoa rập rờn giữa vườn lá; câu ngắn tả màu đỏ của hoa; câu kể bé đánh vần để đọc chữ trên tấm biển. Các câu này kể, tả sự việc và kết thúc bằng dấu chấm.

Bốn văn bản, mỗi văn bản có một câu hỏi:

• Điều đặc biệt (Vân Anh): Theo các bạn, điều đặc biệt của cô giáo là gì?
• Cách viết nhật kí đọc sách (Minh Trí): Em có thể ghi chép lại những gì vào nhật kí đọc sách?
• Sài Gòn của em (Thanh Nguyên): Bạn nhỏ yêu những gì ở Sài Gòn?
• Chim sơn ca (Theo Phượng Vũ): Tiếng hót của chim sơn ca được miêu tả bằng những từ ngữ nào?

Trả lời: Em bốc thăm một văn bản, đọc to rồi trả lời câu hỏi:

• Điều đặc biệt: theo cả lớp, điều đặc biệt nhất của cô giáo là cô yêu thương học trò.
• Nhật kí đọc sách: ghi ngày đọc, tên sách và tác giả, những chi tiết chính (nội dung thú vị, cách trình bày và tranh ảnh, điều em rút ra), rồi trang trí cho đẹp.
• Sài Gòn của em: bạn nhỏ yêu Bến Nhà Rồng, những đại lộ nhộn nhịp, nắng vàng và hoa ti gôn hồng, gió mát, cơn mưa rào, có ba mẹ, có sân trường rợp bóng mát và hai mùa mưa nắng.
• Chim sơn ca: tiếng hót lúc trầm, lúc bổng, lảnh lót, vang xa, trong ngần.

Bài đọc: Các em nhỏ và cụ già (Theo Xu-khôm-lin-xki). Chọn ý trả lời đúng:

a. Chi tiết nào cho thấy cuộc dạo chơi của các bạn nhỏ rất vui? (Đàn sếu sải cánh trên cao. – Đám trẻ ra về. – Tiếng nói cười ríu rít.)

b. Các bạn nhỏ dừng lại làm gì? (Để hỏi thăm một cụ già đang buồn bã – Để hỏi thăm một cụ già đang bị ốm – Để hỏi thăm một cụ già đánh mất đồ)

c. Chi tiết nào cho thấy các bạn nhỏ rất ngoan? (Các bạn nói cười ríu rít. – Các bạn bàn tán sôi nổi. – Các bạn lễ phép hỏi ông cụ.)

d. Vì sao các bạn nhỏ không giúp được gì nhưng ông cụ vẫn thấy lòng nhẹ hơn? (Vì các em nhỏ đã có một ngày dạo chơi rất vui. – Vì các em nhỏ đã biết quan tâm, chia sẻ với ông cụ. – Vì các em nhỏ đã đứng nhìn theo xe chở ông cụ.)

e. Từ ngữ in đậm trong câu “Một lát sau, xe buýt đến.” trả lời cho câu hỏi nào? (Khi nào? – Ở đâu? – Vì sao?)

g. Câu văn nào dưới đây thể hiện cảm xúc của các bạn nhỏ với nỗi buồn của ông cụ? (Đám trẻ tiếp lời, bàn tán sôi nổi. – Các em tới chỗ ông cụ, lễ phép hỏi. – Các em nhìn cụ già đầy thương cảm.)

Viết câu trả lời: h. Tìm từ ngữ có nghĩa giống với từ thương cảm. i. Em thích chi tiết nào trong bài đọc? Vì sao? k. Bài đọc giúp em hiểu thêm điều gì?

Trả lời:

• a. Tiếng nói cười ríu rít.
• b. Để hỏi thăm một cụ già đang buồn bã.
• c. Các bạn lễ phép hỏi ông cụ.
• d. Vì các em nhỏ đã biết quan tâm, chia sẻ với ông cụ.
• e. Khi nào? (Một lát sau chỉ thời gian.)
• g. “Các em nhìn cụ già đầy thương cảm.”
• h. Từ cùng nghĩa: thương xót, xót thương, cảm thông, thông cảm.
• i. Em thích chi tiết các bạn giúp ông lên xe buýt rồi còn đứng nhìn theo rất lâu, vì nó cho thấy các bạn thật lòng thương ông dù không quen biết.
• k. Bài đọc giúp em hiểu rằng đôi khi chỉ một lời hỏi han, một ánh mắt quan tâm cũng làm người đang buồn thấy được an ủi; em cần biết để ý và chia sẻ với mọi người xung quanh.

Bài Hồ Gươm (Theo Ngô Quân Miện).

Trả lời: Đoạn văn có hai đoạn nhỏ tả hồ, cầu, đền và tháp. Chú ý viết hoa tên riêng: Hồ Gươm, Thê Húc, Ngọc Sơn, Tháp Rùa; viết đúng các tiếng: bầu dục, long lanh, son, lấp ló, xum xuê, cổ kính.

a. Viết đoạn văn ngắn (từ 6 đến 8 câu) tả chiếc máy em muốn chế tạo giúp con người làm việc vui hơn.

b. Viết đoạn văn ngắn (từ 6 đến 8 câu) giới thiệu một người bạn của em.

c. Viết thư cho bạn bè hoặc người thân để hỏi thăm và kể về một hoạt động thú vị của lớp, trường em.

Trả lời: Bài mẫu đề a:

Em mơ chế tạo một chiếc máy tưới cây biết hát. Máy cao bằng em, hình cây nấm, thân màu xanh lá, mũ màu cam có gắn một vòi phun nhỏ. Dưới chân máy là bốn bánh xe để tự đi quanh vườn. Mỗi sáng, máy đi đến từng gốc cây, tưới vừa đủ nước rồi cất tiếng hát một bài vui nhộn. Nếu cây nào bị sâu, máy sẽ bật đèn đỏ báo cho người lớn biết. Có chiếc máy này, ông bà em đỡ mệt hơn mà khu vườn lúc nào cũng rộn tiếng nhạc. Em tin ai làm việc cạnh nó cũng sẽ thấy vui.

Gợi ý đề c: mở đầu ghi nơi viết, ngày tháng, lời gọi (Bạn Hà thân mến!); phần chính hỏi thăm sức khỏe, việc học, rồi kể một hoạt động như hội chợ Tết, buổi trồng cây; cuối thư chúc bạn, hẹn gặp và kí tên.