Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?

Nếu mai em về Chiêm Hóa (Mai Liễu) – Ngữ văn 8: Tác giả, tác phẩm, bố cục, nội dung

Cập nhật 18/10/2026·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc·Ngữ văn 8·Bài 2: Thơ sáu chữ, bảy chữ
Nội dung chính
  • Nội dung bài thơ Nếu mai em về Chiêm Hóa
  • Thông tin tác giả Mai Liễu
  • Thông tin tác phẩm Nếu mai em về Chiêm Hóa

Nếu mai em về Chiêm Hóa là bài thơ sáu chữ của nhà thơ dân tộc Tày Mai Liễu, văn bản đọc thứ hai trong Bài 2 (Thơ sáu chữ, bảy chữ), sách Ngữ văn 8 Cánh diều tập một. Bài thơ là lời nhắn gửi nỗi nhớ quê và lời giới thiệu đầy tự hào về mùa xuân ở Chiêm Hóa (Tuyên Quang). Dưới đây là những kiến thức cần nắm: nội dung bài thơ, tác giả, hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, bố cục, các giá trị về nội dung – nghệ thuật và sơ đồ tư duy.

Nội dung bài thơ Nếu mai em về Chiêm Hóa

Bài thơ còn được bảo hộ bản quyền nên ở đây chỉ trích vài dòng và tóm lược ý từng khổ; toàn văn em đọc trong SGK trang 45 – 46.

nếu mai em về chiêm hóa mai liễu
Nếu mai em về Chiêm Hóa (Mai Liễu) – tác giả, tác phẩm

Bài thơ gồm năm khổ, mỗi khổ bốn dòng sáu chữ. Mở đầu là lời nhắn của người xa quê:

Nếu mai em về Chiêm Hóa
Cho ta gửi nỗi nhớ cùng

  • Khổ 1: gửi nỗi nhớ theo người sắp về; tháng Giêng mưa bụi giăng như tơ, cái rét đầu xuân làm cây nảy lộc, đúng mùa măng.
  • Khổ 2: sông Gâm hai bờ cát, những phiến đá bên bến như đang ngóng nhau, núi Thần như trẻ lại, xanh bát ngát.
  • Khổ 3: phố đông vui; cô gái Dao xinh đẹp với vòng bạc nơi cổ tay, ngù hoa trên áo.
  • Khổ 4: cô gái Tày duyên dáng trong sắc áo chàm, nụ cười đẹp đến mức mùa xuân cũng ngẩn ngơ.
  • Khổ 5: lặp lại lời mời về Chiêm Hóa, đi hội đầu xuân, nhặt quả còn, chúc nhau ngày lành, duyên tốt.

Khổ thơ thứ tư khép lại bằng hai dòng nhiều người yêu thích:

Chỉ riêng nụ cười môi mọng
Mùa xuân e cũng lạc đường.

Thông tin tác giả Mai Liễu

Nhà thơ Mai Liễu có tên khai sinh Ma Văn Liễu, sinh năm 1950 (có tài liệu ghi 1949), mất năm 2020; ông là người Tày, quê xã Công Đa (Yên Sơn, Tuyên Quang). Ông từng học ở trường nội trú dành cho học sinh dân tộc vùng Việt Bắc, rồi lên đại học ở Hà Nội và được đào tạo thêm ở nước ngoài; sau đó làm báo, làm công tác văn hóa ở Hà Nội.

Mai Liễu đến với thơ khá sớm; ông được ghi nhận là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam đầu tiên của tỉnh Tuyên Quang. Các tập thơ tiêu biểu gồm: Giấc mơ của núi, Suối làng, Lời then ai buộc, Mây vẫn bay về núi, Bếp lửa nhà sàn, Núi vẫn còn mưa và tuyển tập Thơ Mai Liễu.

Thơ Mai Liễu viết về nhiều đề tài – Bác Hồ, người lính, tình yêu, thế sự – nhưng đẹp nhất vẫn là những bài về quê hương và con người miền núi. Giọng thơ ông mộc mạc, đằm thắm, đậm bản sắc Tày, nhiều hình ảnh gần gũi như bếp lửa, nhà sàn, con suối, câu then.

Thông tin tác phẩm Nếu mai em về Chiêm Hóa

Hoàn cảnh sáng tác và xuất xứ

Cuối bài thơ, tác giả ghi thời điểm viết: tháng Giêng, năm Ất Hợi, tức năm 1995, khi tác giả đang sống xa quê. Bài thơ được in trong tuyển tập Thơ Mai Liễu do Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành năm 2015.

Thể thơ và phương thức biểu đạt

  • Thể thơ: sáu chữ (mỗi dòng sáu tiếng), năm khổ, mỗi khổ bốn dòng; nhịp chủ yếu 2/2/2 hoặc 3/3, vần chân ở dòng 2 – 4 của nhiều khổ.
  • Phương thức biểu đạt: chủ yếu là biểu cảm, có xen miêu tả.

Bố cục bài thơ Nếu mai em về Chiêm Hóa có mấy phần?

Bài thơ có thể chia thành 3 phần:

  • Phần 1 (khổ 1, 2): nỗi nhớ quê và vẻ đẹp thiên nhiên Chiêm Hóa vào xuân.
  • Phần 2 (khổ 3, 4): vẻ đẹp của con người, đặc biệt là những cô gái Dao, cô gái Tày.
  • Phần 3 (khổ 5): lễ hội đầu xuân và lời chúc tốt lành.

Mạch cảm xúc

Cảm xúc khởi đầu từ nỗi nhớ quê gửi theo người sắp về, rồi lan sang niềm say mê cảnh sắc, niềm tự hào về con người, và lắng lại trong không khí hội xuân ấm áp, chan chứa ước mong hạnh phúc.

Ý nghĩa nhan đề

Nhan đề là một lời giả định, mời gọi: “nếu” ai đó trở về Chiêm Hóa thì sẽ gặp bao điều đẹp đẽ. Từ “về” biến Chiêm Hóa thành nơi thân thuộc như nhà mình. Nhan đề cũng là dòng thơ mở đầu và được lặp lại ở khổ cuối, tạo kết cấu vòng tròn cho bài.

Giá trị nội dung

  • Vẽ nên bức tranh mùa xuân Chiêm Hóa tươi đẹp, tràn đầy sức sống với mưa xuân, sông Gâm, núi Thần.
  • Ngợi ca vẻ đẹp duyên dáng, trẻ trung của con người miền núi, những nét văn hóa riêng của đồng bào Dao, Tày.
  • Bộc lộ tình yêu, nỗi nhớ và niềm tự hào sâu sắc mà nhà thơ dành cho quê nhà.

Giá trị nghệ thuật

  • Thể thơ sáu chữ ngắn gọn, nhịp nhàng, giọng điệu tha thiết như lời trò chuyện.
  • Hình ảnh thơ giản dị mà giàu màu sắc, mang đậm nét riêng của núi rừng phía bắc.
  • Biện pháp nhân hóa (đá ngồi trông nhau, núi trẻ lại, mùa xuân lạc đường) khiến cảnh vật như biết nghĩ, biết thương.
  • Phép điệp dòng thơ đầu – cuối tạo kết cấu chặt chẽ, nhấn mạnh lời mời gọi.

Sơ đồ tư duy Nếu mai em về Chiêm Hóa

Sơ đồ dưới đây giúp em ôn nhanh những ý chính về tác giả và bài thơ.

sơ đồ tư duy nếu mai em về chiêm hóa
Sơ đồ tư duy bài thơ Nếu mai em về Chiêm Hóa

Lời kết

Nếu mai em về Chiêm Hóa là bài thơ tiêu biểu cho thể thơ sáu chữ trong chương trình Ngữ văn 8, đồng thời là lời giới thiệu duyên dáng về một vùng quê miền núi. Học bài thơ, em nên chú ý các hình ảnh thiên nhiên – con người, biện pháp nhân hóa, phép điệp và tình cảm tha thiết của Mai Liễu dành cho quê hương.

Xem thêm:

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5