Move on là cụm động từ tiếng Anh có nghĩa gốc là “đi tiếp, chuyển sang việc khác”; trong cách nói của giới trẻ Việt, nó thường chỉ việc buông bỏ một mối tình đã kết thúc hoặc một chuyện buồn để sống tiếp. Hỏi “move on nghĩa là gì” thì hiểu gọn: thôi níu kéo cái đã qua và hướng sự chú ý về phía trước.
| Nghĩa ngắn | Thôi vương vấn chuyện cũ (thường là người yêu cũ) để bước tiếp |
| Gốc từ | Tiếng Anh: move (di chuyển) + on (tiếp tục, về phía trước) |
| Loại từ | Cụm động từ; người Việt dùng cả như danh từ: “đang trong giai đoạn move on” |
| Sắc thái | Thân mật, nói và nhắn tin; đôi khi mang ý tự động viên |
Move on: từ “đi tiếp” đến “buông người cũ”
Ở tiếng Anh, move on là một cụm rất đời thường. Từ điển Longman ghi hàng loạt nghĩa: rời chỗ này để đi tiếp chặng đường, bỏ một công việc hay lớp học để sang cái mới, chuyển sang đề tài khác trong cuộc họp, thậm chí nói thời gian trôi qua. Cảnh sát Anh “move on” một đám đông tức là yêu cầu họ giải tán. Người dẫn chương trình nói “Let’s move on” khi muốn qua câu hỏi tiếp theo.
Nghĩa đến gần cách hiểu của người Việt nhất là nghĩa bóng mà Wiktionary ghi lại: thôi dằn vặt về một chuyện để quay sang lo việc khác. Chuyện đó có thể là một lần trượt phỏng vấn, một dự án thất bại hay một cuộc chia tay.
Khi về tiếng Việt qua mạng xã hội, phim ảnh và lời bài hát, cụm từ này bị thu hẹp lại rõ rệt. Nói “move on” mà không kèm gì thêm, người nghe gần như chắc chắn hiểu là chuyện tình cảm. Câu “Nó move on rồi” hiếm khi có nghĩa là bạn ấy đổi việc; nó có nghĩa là bạn ấy đã nguôi ngoai sau khi chia tay. Nghĩa rộng vẫn dùng được, nhưng thường phải nói rõ: move on khỏi công ty cũ, move on khỏi một kỳ thi trượt.
Một người đã move on thường cư xử ra sao?
Không có ranh giới rõ ràng kiểu hôm qua chưa, hôm nay rồi. Người ta thường dựa vào vài thay đổi nhỏ để nói một ai đó đã move on:
Họ thôi vào trang cá nhân của người cũ mỗi tối. Nhắc tên người kia, họ vẫn có thể hơi chạnh lòng, nhưng không còn khóc hay giận dữ. Những bài hát buồn từng nghe đi nghe lại giờ chỉ là bài hát. Họ bắt đầu có kế hoạch riêng, chuyến đi riêng, và không chờ tin nhắn từ ai.
Ngược lại, có vài kiểu hay bị gọi nhầm là move on. Vội có người yêu mới chỉ để chứng tỏ mình ổn là một kiểu né tránh nỗi buồn hơn là vượt qua nó. Đăng ảnh thật lộng lẫy để người kia tiếc cũng chưa phải; ánh mắt vẫn đang nhìn về phía sau. Và cắt đứt mọi liên lạc trong cơn giận cũng chỉ là bước đầu, chưa phải đích đến.
Thời gian move on của mỗi người mỗi khác. Có người vài tuần, có người cả năm. Văn chương xưa nay cũng đầy những câu viết về khoảng thời gian chông chênh ấy; đọc lại những câu thơ về thất tình sẽ thấy nỗi buồn sau chia tay chẳng phải chuyện riêng của thời mạng xã hội.
Move on, buông bỏ và quên: ba chữ hay bị đánh đồng
Người Việt hay dịch move on là “buông bỏ” hoặc “quên”. Ba chữ này gần nhau nhưng không trùng khít.
| Từ | Trọng tâm | Ví dụ |
|---|---|---|
| Move on | Đi tiếp: sống bình thường trở lại, có hướng mới | Chia tay ba tháng, cô ấy đã đi học thêm, tập chạy bộ, vui vẻ hơn |
| Buông bỏ | Thôi giữ chặt: chấp nhận mình không còn níu được | Không nhắn tin xin quay lại nữa |
| Quên | Ký ức mờ đi hoặc không còn nhớ | Nhiều năm sau không nhớ nổi ngày kỷ niệm |
Buông bỏ thường là bước đầu của move on: phải thôi níu thì mới đi được. Còn quên thì không bắt buộc. Một người hoàn toàn có thể nhớ rõ mối tình cũ, thậm chí nhớ với chút biết ơn, mà vẫn đã move on, vì kỷ niệm không còn quyết định tâm trạng hằng ngày của họ. Người cứ ôm mãi một chuyện không chịu buông, tiếng Việt có chữ riêng để gọi, xem thêm về nghĩa của chữ chấp niệm.
Chữ move on trong tin nhắn, caption và lời khuyên
Mỗi câu dưới đây là một hoàn cảnh khác nhau:
- Nhắn tin an ủi bạn thân: “Khóc hết hôm nay thôi nhé, mai mình bắt đầu move on.”
- Caption ảnh đi biển một mình: “Năm nay học được cách move on mà không cần ai dắt tay.”
- Bình luận dưới bài hát buồn: “Nghe bài này mới biết mình chưa move on được như mình tưởng.”
- Nói chuyện công việc: “Dự án hỏng thì rút kinh nghiệm rồi move on, đừng ngồi trách nhau nữa.”
- Trêu bạn sau trận bóng thua: “Thua có 1–0 thôi, move on đi, tuần sau đá lại.”
- Câu tự nhủ trong nhật ký: “Không phải quên, chỉ là thôi đợi. Có lẽ move on là vậy.”
Khi viết văn, nhất là bài nghị luận hay bài thi, nên dùng chữ thuần Việt: vượt qua, buông bỏ, bước tiếp, làm lại từ đầu, hay cụm quen thuộc khép lại quá khứ. “Sau khi thi trượt, em đã move on” nghe lạc giọng trong bài văn; “sau khi thi trượt, em đã đứng dậy và bước tiếp” thì ổn hơn nhiều. Ai thích những dòng viết về người cũ có thể đọc thơ nhớ về người yêu cũ để thấy người Việt nói chuyện này bằng tiếng mẹ đẻ ra sao.
Hỏi đáp ngắn về move on
Move on nghĩa là gì trong tình yêu?
Là trạng thái đã chấp nhận mối quan hệ kết thúc, không còn hy vọng quay lại và không để chuyện cũ chi phối cảm xúc hằng ngày. Người đã move on vẫn có thể nhớ, chỉ là nhớ mà không đau như trước.
Move on có phải là quên hẳn người cũ không?
Không. Quên là chuyện của trí nhớ, còn move on là chuyện của cách sống. Nhiều người nhớ rất rõ mà vẫn bình thản, vì họ đã có những mối bận tâm mới.
Move on mất bao lâu?
Không có con số chung. Mối quan hệ càng dài, cách chia tay càng đột ngột thì thường càng lâu. Nếu nỗi buồn kéo dài nhiều tháng và làm ảnh hưởng tới học tập, ăn ngủ, nên nói chuyện với người thân hoặc thầy cô, người tư vấn mà mình tin.
Move on khỏi công việc hay thất bại có dùng được không?
Được, và đó mới là nghĩa rộng ban đầu trong tiếng Anh. “Move on sau kỳ thi trượt” hay “move on khỏi công ty cũ” đều đúng, chỉ cần nói rõ đối tượng để người nghe không hiểu sang chuyện tình cảm.
Viết đúng là move on hay moveon?
Viết tách hai chữ: move on. Gõ liền “moveon” là sai, vì đây là động từ move đi với tiểu từ on chứ không phải một từ đơn. Dạng chia thì quá khứ là moved on, như trong câu “She has moved on”.