Kết bài Chí khí anh hùng (Truyện Kiều) hay nhất – 12 mẫu ngắn gọn, mở rộng

Chỉ với mười tám câu thơ, đoạn trích Chí khí anh hùng đã dựng nên một Từ Hải mang tầm vóc vũ trụ, đặt sự nghiệp lên trên tình riêng mà vẫn trọn nghĩa với người tri kỉ. Qua nhân vật ấy, Nguyễn Du gửi gắm niềm mong mỏi có được một con người dám đứng lên đòi công bằng cho kẻ yếu.

Đoạn trích Chí khí anh hùng là một trong những trang đẹp nhất của Truyện Kiều. Bằng bút pháp ước lệ, những hình ảnh mang kích thước lớn lao như trời bể, bốn phương, cánh chim bằng, cùng các lời thoại ngắn mà rắn rỏi, Nguyễn Du đã khắc họa Từ Hải với chí khí phi thường và tư thế ung dung, quyết đoán. Người anh hùng ấy yêu Thúy Kiều thật lòng nhưng không để tình yêu trói buộc bước chân mình. Đoạn thơ vì thế vừa là khúc ngợi ca một lí tưởng sống cao đẹp, vừa cho thấy tài dựng nhân vật bậc thầy của tác giả.

Trong cả Truyện Kiều, hiếm có nhân vật nào được Nguyễn Du dành nhiều thiện cảm như Từ Hải, và đoạn trích Chí khí anh hùng là minh chứng rõ ràng. Nhà thơ không để chàng hiện lên bằng chi tiết tầm thường mà luôn đặt chàng vào những khoảng trời bát ngát, giữa những quyết định dứt khoát. Nhờ thế, Từ Hải trở thành hình tượng anh hùng lí tưởng sáng giá bậc nhất trong thơ ca trung đại, đứng tách hẳn khỏi kiểu nhân vật chỉ biết trung với vua. Đoạn trích góp phần khẳng định tài năng lẫn tấm lòng của Nguyễn Du, người luôn khao khát một cuộc đời công bằng cho con người.

Khép lại đoạn trích Chí khí anh hùng, dáng Từ Hải ruổi ngựa về phía trời xa vẫn in mãi trong tâm trí người đọc. Nguyễn Du đã cho ta thấy cái đẹp ở một con người dám sống theo hoài bão, dám rời bỏ chốn an toàn để theo đuổi điều lớn lao. Với tuổi trẻ hôm nay, bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị: muốn làm nên việc có ích, mỗi người cần một ước mơ đủ lớn và một ý chí đủ bền để không chùn bước trước những níu kéo nhỏ hẹp. Đọc lại những câu thơ viết từ hơn hai trăm năm trước, ta như được tiếp thêm sức cho hành trình của chính mình.

Thơ văn trung đại nước ta có nhiều trang viết về chí nam nhi. Nguyễn Công Trứ, người cũng có một bài thơ mang nhan đề Chí khí anh hùng, nói về món nợ tang bồng mà kẻ làm trai phải trả, về khát vọng vẫy vùng khắp nơi để làm nên danh phận theo lí tưởng nhà nho. Đến đoạn trích Chí khí anh hùng trong Truyện Kiều, Nguyễn Du lại xây dựng một người anh hùng muốn tung hoành ngoài khuôn khổ triều đình, gây dựng cơ đồ riêng bằng sức mình. Hai cách nhìn ấy làm phong phú thêm hình tượng kẻ sĩ trong thơ ca dân tộc, đồng thời cho thấy cái nhìn táo bạo, vượt thời đại của tác giả Truyện Kiều khi gửi ước mơ tự do vào nhân vật Từ Hải.

Câu thơ cuối của đoạn trích Chí khí anh hùng, khi cánh chim bằng gặp gió mây mà vút ra dặm khơi, có lẽ là hình ảnh đẹp nhất gói trọn con người Từ Hải. Bậc trượng phu ấy thuộc về những khoảng trời rộng chứ không thuộc về chốn phòng the yên ổn. Bằng hình ảnh giàu màu sắc ước lệ và tượng trưng, Nguyễn Du đã nâng nhân vật lên ngang tầm vũ trụ, đồng thời để lại cho người đọc niềm tin vào những con người dám vươn tới cái phi thường. Đoạn trích khép lại mà dư âm cuộc ra đi ấy vẫn còn vang mãi.

Đọc trọn Truyện Kiều, ta biết về sau Từ Hải đã làm nên một cõi riêng, giúp Kiều báo ân báo oán, rồi lại vì tin lời khuyên hàng mà chết đứng giữa trận tiền. Biết trước kết cục ấy, đọc lại đoạn trích Chí khí anh hùng, người ta càng trân trọng khoảnh khắc chàng dứt áo ra đi với niềm tin trọn vẹn vào tương lai. Nguyễn Du đã cho nhân vật được sống rực rỡ nhất ở những câu thơ này, như để giữ lại một giấc mơ đẹp về cuộc đời tự do, công bằng giữa xã hội phong kiến tù đọng. Hình tượng Từ Hải vì thế vừa hào hùng vừa thấm một nỗi tiếc thương kín đáo.

Qua đoạn trích Chí khí anh hùng, nhân vật Từ Hải hiện lên với đủ vẻ đẹp của bậc anh hùng lí tưởng: tầm vóc lớn lao, khát vọng vẫy vùng, lòng tự tin mạnh mẽ và cách hành xử quyết đoán. Đáng quý hơn, chàng không phải người lạnh lùng gạt bỏ tình cảm; những lời hẹn với Kiều cho thấy một trái tim biết yêu thương và trân trọng người tri âm. Xây dựng Từ Hải, Nguyễn Du đã vượt ra ngoài khuôn mẫu nhân vật trung quân thường thấy để tạo nên một con người tự do, đứng ngoài vòng cương tỏa của triều đình. Đó là đóng góp riêng của tác giả cho hình tượng anh hùng trong văn học dân tộc.

Bốn dòng thơ khởi đầu đoạn trích Chí khí anh hùng ngắn gọn mà đầy sức nặng. Từ hoàn cảnh hạnh phúc đang độ nồng ấm đến quyết định ra đi chớp nhoáng, rồi hình ảnh một người, một gươm, một ngựa giữa trời đất bao la, Nguyễn Du đã phác họa trọn tư thế của Từ Hải lúc bước vào hành trình mới. Bút pháp ước lệ cùng những từ ngữ chọn lọc khiến nhân vật hiện lên vừa oai phong vừa ung dung. Bốn câu thơ ấy là lời giới thiệu xứng đáng cho chí khí sẽ được bộc lộ trọn vẹn qua lời từ biệt của chàng.

Mười bốn dòng thơ khép lại đoạn trích Chí khí anh hùng là lời từ biệt mà cũng là lời tuyên ngôn của Từ Hải. Chàng gạt đi lời xin theo của Thúy Kiều không phải vì thiếu tình, mà vì muốn nàng hiểu chí lớn của mình và tin vào ngày đoàn tụ vẻ vang. Những lời hứa hẹn về binh hùng tướng mạnh, về lễ rước nàng về làm vợ chính thức, cùng cái dứt áo quả quyết lúc chia tay, đã hoàn tất chân dung một con người tự tin, quả quyết. Qua đó, Nguyễn Du ca ngợi lí tưởng sống cao đẹp và gửi niềm tin vào khả năng con người tự làm chủ đời mình.

Hơn hai thế kỉ đã qua, đoạn trích Chí khí anh hùng vẫn giữ nguyên sức hấp dẫn với nhiều thế hệ học sinh. Có lẽ bởi trong hình ảnh Từ Hải, mỗi người đều tìm thấy một phần mơ ước của mình: được sống tự do, được làm điều mình tin là đúng, được bảo vệ những người mình thương. Nguyễn Du đã đem những khát khao ấy gửi vào nhân vật, và bằng tài năng ngôn ngữ của mình, ông khiến chúng còn mãi trong lòng bạn đọc. Đó cũng là lí do Truyện Kiều luôn được coi là tài sản tinh thần quý giá của dân tộc.

Nếu Thúy Kiều là hiện thân cho nỗi đau của những phận người bị vùi dập, thì Từ Hải là câu trả lời mà Nguyễn Du muốn gửi tới số phận ấy. Đoạn trích Chí khí anh hùng cho thấy người anh hùng được tạo nên không phải bằng chiến công mà bằng tư thế: tư thế của kẻ coi trời bể là quê nhà, coi gian nan là chuyện nhỏ, coi lời hẹn là điều chắc chắn sẽ thành. Nhà thơ dùng bút pháp ước lệ cổ điển nhưng thổi vào đó một tinh thần rất mới, tinh thần của con người muốn tự mình định đoạt cuộc đời. Dẫu về sau giấc mộng của Từ Hải dang dở, khoảnh khắc chàng lên đường vẫn là một trong những trang thơ hào sảng nhất của văn học trung đại. Đọc đoạn trích, ta hiểu rằng ngay giữa thời đại tăm tối, khát vọng tự do, công bằng chưa bao giờ tắt.