FYI là viết tắt của cụm tiếng Anh For Your Information, nghĩa là “để bạn biết”, “báo để bạn nắm thông tin”. Người ta gắn FYI vào email, tin nhắn công việc hay đoạn chat khi muốn chia sẻ một tin mà người nhận không bắt buộc phải trả lời hay làm gì. Hỏi FYI là viết tắt của từ gì thì đáp án chỉ có một: for your information.
| Nghĩa | Để bạn biết, thông tin để bạn nắm |
| Viết đầy đủ | For Your Information |
| Loại | Chữ viết tắt, đứng đầu câu hoặc đầu tiêu đề email |
| Sắc thái | Thường trung tính; tùy hoàn cảnh có thể nghe hơi lạnh hoặc có ý nhắc khéo |
FYI: ba chữ cái già hơn cả email
FYI không sinh ra cùng thư điện tử. Wiktionary ghi chú rằng cách viết này đã có từ lâu trước internet và tin nhắn, và dẫn một trích đoạn năm 1948 trên tạp chí Time, trong đó một nhiếp ảnh gia viết “FYI” ở phần tái bút gửi tòa soạn. Dictionary.com cũng giải thích FYI đơn giản là viết tắt của for your information.
Nghĩa là trước khi có hộp thư điện tử, người ta đã viết tắt như thế trên giấy. Đến thời email, ba chữ cái này có chỗ đứng quen thuộc ở dòng tiêu đề và đầu thư chuyển tiếp, rồi theo chân dân văn phòng sang các ứng dụng chat công việc. Người Việt mượn nguyên, đọc là “ép-oai-ai” hoặc đánh vần từng chữ theo kiểu tiếng Anh.
Đặt FYI vào email và tin nhắn ra sao?
FYI thường đứng đầu câu, theo sau là dấu phẩy hoặc dấu hai chấm. Mỗi tình huống dưới đây là một cách dùng khác:
- Tiêu đề email: “FYI: Lịch họp phụ huynh dời sang sáng thứ Bảy.”
- Chuyển tiếp thư: “FYI anh nhé, khách vừa gửi bản góp ý bên dưới.”
- Nhóm chat lớp: “FYI cả lớp: thư viện đóng cửa chiều nay để kiểm kê.”
- Nhắn bạn: “FYI, cái quán trà sữa đầu ngõ chuyển sang bên kia đường rồi.”
- Cuối tin nhắn, như một lời dặn thêm: “Mai nhớ mang máy tính cầm tay, FYI.”
Điểm chung là người gửi chỉ báo tin. Nếu cần người nhận làm gì cụ thể, nộp bài, xác nhận, góp ý, thì nên nói thẳng việc đó cùng hạn chót, thay vì để một chữ FYI rồi mong người ta tự hiểu. Ở công sở, những email kiểu ấy thường đi kèm hạn nộp việc mà dân văn phòng hay nhắc, và lúc đó FYI không đủ rõ.
FYI có lúc nghe lạnh, có lúc như nhắc khéo
Bản thân chữ FYI trung tính. Nhưng cách đặt nó có thể khiến người đọc thấy khó chịu. Năm 2014, nhà nghiên cứu Ian Bogost viết trên The Atlantic rằng những thư chuyển tiếp chỉ ghi “FYI” hoặc “See below” thường đẩy việc phán đoán sang người nhận: không nói cần làm gì, nhưng nếu có chuyện thì người gửi “đã báo rồi”. Một hướng dẫn giao tiếp của trường Cal Poly (Mỹ) cũng khuyên không dùng FYI để chuyển tải lời phê bình hay mỉa mai, vì dễ làm sứt mẻ quan hệ trong nhóm.
Ở tiếng Việt, cảm giác này cũng quen. “FYI, hôm qua cậu nộp muộn” nghe khác hẳn “Cậu ơi, hôm qua bài nộp muộn một chút, lần sau để ý giúp mình nhé”. Câu đầu như đang ghi biên bản. Khi tin nhắn có ý góp ý, nên bỏ FYI và nói bằng lời bình thường.
FYI đứng cạnh FYR, ASAP, BTW
Trong email công việc, FYI hay đi cùng vài chữ viết tắt khác. Bảng dưới chỉ nêu nhanh:
| Viết tắt | Viết đầy đủ | Nghĩa | Có cần người nhận làm gì? |
|---|---|---|---|
| FYI | For Your Information | Để bạn biết | Không bắt buộc |
| FYR | For Your Reference | Để bạn tham khảo, đối chiếu khi cần | Thường là đọc, giữ lại để dùng |
| ASAP | As Soon As Possible | Càng sớm càng tốt | Có, và gấp |
| BTW | By The Way | Nhân tiện, tiện thể | Tùy nội dung câu sau |
Ở một số công ty Việt Nam, FYR còn được hiểu là For Your Review (nhờ xem xét); gặp chữ này mà không chắc thì hỏi lại người gửi cho rõ. Ngoài mấy chữ tắt tiếng Anh này, tiếng Việt cũng có cả một kho riêng, xem những chữ viết tắt người Việt gõ hằng ngày.
Không dùng FYI thì viết gì?
Với thầy cô, người lớn tuổi hay văn bản trang trọng, viết rõ bằng tiếng Việt vẫn lịch sự hơn: “Em xin gửi để thầy nắm thông tin”, “Kính gửi chị để tham khảo”, “Xin thông báo để mọi người được biết”. Trong nhóm bạn bè, “báo cho biết nè”, “nói trước nha” là đủ. FYI hợp nhất khi cả hai bên đều quen viết tắt, như đồng nghiệp trong nhóm làm việc.
FYI, viết tắt và vài điều người mới đi làm hay hỏi
FYI nghĩa là gì trong tin nhắn?
Trong tin nhắn, FYI nghĩa là “báo cho bạn biết”. Người gửi muốn bạn nắm một thông tin, không nhất thiết chờ bạn trả lời.
FYI là viết tắt của từ gì?
FYI là viết tắt của For Your Information. Ba chữ cái lấy từ chữ đầu của ba từ For, Your, Information.
Nhận email FYI có cần trả lời không?
Thường là không. Nếu thông tin có liên quan trực tiếp đến việc của mình, một câu “Em đã nhận, cảm ơn anh” là đủ lịch sự.
FYI và FYR khác nhau thế nào?
FYI là báo để biết. FYR là gửi để tham khảo, thường kèm tài liệu mà người nhận sẽ cần dùng; ở vài nơi FYR được hiểu là nhờ xem xét.
Viết FYI hoa hay thường?
Trong email và văn bản công việc nên viết hoa cả ba chữ. Khi chat thân mật, nhiều người gõ “fyi” chữ thường, cũng không sai.