Đôn chề là cách người Việt đọc trại chữ Dolce trong tên hãng thời trang Ý Dolce & Gabbana, được dân mạng dùng để trêu kiểu ăn mặc màu mè, nhiều họa tiết, cố ra vẻ hàng hiệu nhưng thường là đồ nhái. Có người viết “đôn chê”, “dôn chề”, hoặc gọi thẳng là “phong cách Dolce”; trên TikTok còn có “nhảy Dolce”.
| Nghĩa | Phong cách ăn mặc lòe loẹt, bắt chước hàng hiệu, thường bị đem ra trêu |
| Gốc từ | Dolce, trong tên hãng Dolce & Gabbana (Ý) |
| Loại từ | Danh từ, dùng như tính từ (“trông đôn chề quá”) |
| Sắc thái | Đùa, châm biếm nhẹ; có thể gây khó chịu nếu nói thẳng vào người khác |
Từ “ngọt ngào” thành “đôn chề”
Trong tiếng Ý, dolce nghĩa là ngọt, êm dịu. Người học nhạc gặp chữ này trên bản nhạc như một lời dặn chơi mềm, ngọt. Còn với phần đông người Việt, Dolce trước hết là nửa đầu cái tên Dolce & Gabbana, nhà mốt xa xỉ của Ý do hai nhà thiết kế Domenico Dolce và Stefano Gabbana lập ra, nổi tiếng với họa tiết hoa lá, da báo, màu sắc đậm và logo lớn.
Đọc theo kiểu tiếng Việt, “dolce” thành “đôn-chê”, rồi bị kéo thành “đôn chề” cho có vẻ quê, vui tai. Cái tên đi kèm một hình ảnh khá cụ thể: áo họa tiết in rực rỡ, áo khoác đại bàng, quần bò ống loe hay quần cạp trễ, thắt lưng mặt to, kính râm bản lớn. Điểm làm nên chữ “đôn chề” không nằm ở hãng thật, mà ở sự chênh giữa ý muốn “trông sang” và món đồ nhái giá rẻ, phối với nhau thiếu ăn nhập.
Chưa rõ ai dùng từ này đầu tiên. Nó lan qua các bài đăng chế ảnh trên Facebook, rồi sang TikTok với trào lưu “nhảy Dolce”, có nơi gọi là “nhảy đốc cờ lê”: những động tác lắc lư, biểu cảm phô trương trên nền nhạc vinahouse, làm theo kiểu nửa đùa nửa thật.
Đôn chề khác fake, sến và flex ở đâu?
| Từ | Nói về | Khác “đôn chề” chỗ nào |
|---|---|---|
| Đôn chề | Cả một kiểu ăn mặc, điệu bộ màu mè, bắt chước hàng hiệu | Gắn với hình ảnh thời trang cụ thể, giọng trêu |
| Fake | Hàng giả, tài khoản giả, người sống giả | Chỉ nói tính “giả”, không nói đến gu ăn mặc |
| Sến | Lời nói, cảm xúc, bài hát ủy mị quá mức | Nghiêng về tình cảm, cách nói hơn là quần áo |
| Flex | Khoe khoang thành tích, đồ đạc | Đồ khoe có thể là thật và đắt tiền |
Một bộ đồ có thể vừa “đôn chề” vừa là hàng fake nhái thương hiệu, nhưng không phải món đồ nhái nào cũng đôn chề: chiếc áo trơn nhái logo nhỏ thì chẳng ai gọi như vậy. Ngược lại, khoe một chiếc túi thật đắt mới mua là chuyện của chữ flex trên mạng xã hội, không dính đến đôn chề.
Đôn chề trong bình luận và tin nhắn
Từ này sống chủ yếu trong bình luận và tin nhắn giữa bạn bè, mỗi chỗ một sắc thái:
- Bình luận dưới ảnh đi đám cưới: “Áo hoa, quần trắng, kính đen, chuẩn đôn chề luôn anh ơi.”
- Nhóm chat lớp: “Mai liên hoan cuối năm, ai mặc đôn chề nhất được miễn tiền nước.”
- Caption tự trào: “Hôm nay thử phong cách đôn chề, mẹ nhìn xong bảo đi thay đồ.”
- Bàn chuyện mua sắm: “Cái áo này in họa tiết dày quá, mặc lên trông hơi đôn chề.”
- Trên TikTok: “Nhạc lên là phải nhảy Dolce chứ.”
Để ý rằng người ta hay dùng nó để tự trêu mình hoặc trêu bạn thân. Chỉ vào người lạ ngoài đường mà gọi “đôn chề” thì đã là chê bai ngoại hình, dễ thành xúc phạm.
Lời thay thế khi viết nghiêm túc
Bài văn, bài báo hay lời nhận xét chính thức không nên dùng chữ lóng này. Có thể thay bằng ăn mặc lòe loẹt, màu mè, diêm dúa, hoặc nếu muốn nói đến chuyện đua đòi thì dùng chạy theo hàng hiệu, chuộng đồ nhái. Ví dụ: thay vì “nhiều bạn trẻ mặc đôn chề đi học”, viết “một số bạn trẻ ăn mặc diêm dúa, chuộng đồ nhái hàng hiệu khi đến trường”.
Chữ diêm dúa là từ gần nhất về nghĩa, nhưng không chở theo cái tên Dolce & Gabbana, nên mất hẳn lớp nghĩa “hàng hiệu nhái” vốn làm nên cái buồn cười của chữ đôn chề.
Đôn chề, Dolce và mấy cách viết khác
Phong cách Dolce là gì?
Là tên gọi khác của phong cách đôn chề: quần áo họa tiết sặc sỡ, phụ kiện to, logo lớn, gợi hàng hiệu Dolce & Gabbana nhưng thường là đồ nhái. Khi nói về hãng thật thì người ta gọi đủ tên Dolce & Gabbana hoặc D&G.
Nhảy Dolce là gì?
Là trào lưu nhảy trên TikTok, có nơi gọi là “nhảy đốc cờ lê”, gồm những động tác lắc lư, điệu bộ phô trương trên nền nhạc vinahouse. Điệu nhảy dễ làm theo nên nhiều người quay cho vui.
Đôn chề có phải từ xấu không?
Không phải từ tục, nhưng mang ý chê. Dùng để tự trêu hoặc đùa với bạn thân thì vui; dùng để nhận xét người không quen thì dễ bị xem là coi thường cách ăn mặc của họ.
Viết “đôn chề” hay “đôn chê” mới đúng?
Đây là từ lóng nên không có chuẩn chính tả. “Đôn chề” là cách viết phổ biến nhất, “đôn chê” sát với cách đọc chữ Dolce hơn. Trong văn bản trang trọng thì nên bỏ cả hai.