Con cóc không vâng lời – một hình ảnh quen thuộc trong nhiều câu chuyện cổ tích. Những câu chuyện này thường chứa đựng bài học sâu sắc về sự vâng lời và trách nhiệm. Hãy cùng khám phá những điều thú vị từ những tác phẩm này.
(Truyện cổ tích Hàn Quốc)
Một con Cóc nhỏ sống với mẹ trong một cái ao rộng. Là một đứa trẻ ương ngạnh bướng bỉnh, nó chẳng bao giờ nghe theo lời mẹ khiến cho mẹ nó rất buồn.
Nếu Cóc mẹ bảo nó hãy lên đồi chơi thì nó lại xuống biển. Nếu mẹ nó bảo lên hàng xóm phía trên chơi thì nó đi xuống phía dưới. Cóc mẹ bảo làm gì nó cũng làm trái ngược lại.
Cóc mẹ nhủ thầm:
– Tôi biết làm gì bây giờ đây. Tại sao nó lại không như những đứa trẻ khác? Bọn chúng luôn nghe lời người lớn nói, luôn luôn ngoan ngoãn và vâng lời. Tôi không biết điều gì sẽ xảy ra nếu như nó cứ tiếp tục bướng bỉnh như vậy. Tôi cần phải làm gì đó khiến cho nó thay đổi.
Và Cóc mẹ thở dài. Cóc con chế nhạo:
– Ha! Ha! Ha! Mẹ cứ cằn nhằn như thế để làm gì. Mẹ không cần phải lo lắng gì về con. Dù thế nào thì mọi việc đối với con cũng có làm sao đâu.
Cóc mẹ đáp:
– Nếu thế thì tại sao con lại không biết kêu như những con Cóc khác. Thậm chí giọng của con cũng không giống giọng của loài Cóc. Hãy để mẹ dạy con.
Và Cóc mẹ phồng người lên rồi kêu to:
– Kaegul! Kaegul. Như thế như bây giờ con hãy thử xem sao?
Cóc con cũng phồng người lên nhại lại:
– Kulgael! Kulgael Như thế, như thế…
Cóc mẹ kêu lên:
– Tại sao con lại hỗn láo đến thế. Mẹ đến chết vì con mất thôi, nếu như con biết điều tốt cho con thì con phải nghe lời mẹ. Bây giờ con …
– Kulgael! Kulgael
Cóc nhại lại rồi nhảy biến đi.
Ngày này qua ngày khác, Cóc mẹ mắng mỏ Cóc con nhưng vẫn cứ tiếp tục những gì nó thích mà cụ thể là làm trái những điều mẹ nó bảo nó. Cóc mẹ rất phiền lòng vì con và chẳng bao lâu sau nó ngã bệnh. Còn Cóc con thì vẫn ngỗ ngược như cũ.
Một hôm, Cóc mẹ gọi Cóc con, tới bên giường và bảo:
– Con trai của mẹ, mẹ nghĩ là mẹ không thể sống lâu hơn được nữa. Khi mẹ chết, đừng chôn mẹ ở trên núi, hãy chôn mẹ ở cạnh dòng suối.
Cóc mẹ nói thế bởi vì bà biết rằng thế nào Cóc con cũng làm ngược lại lời bà dặn. Vài ngày sau, Cóc mẹ qua đời. Cóc con khóc lóc thảm thiết, nó tự trách mình:
– Ôi mẹ tội nghiệp của con. Con đã làm khổ mẹ nhiều quá, vì những thói hư của mình. Tại sao con lại không nghe lời mẹ? Bây giờ mẹ đã qua đời rồi. Chính con đã giết mẹ! Chính con đã giết mẹ!
Cóc con nghĩ về mẹ và tất cả những phiền muộn mà nó đã gây ra cho mẹ nó. Và nó tự nhủ:
– Ta đã luôn làm trái lời mẹ dặn, bởi vì ta thấy thế vui. Nhưng lần này thì ta làm đúng theo lời mẹ dặn.
Do vậy, Cóc con chôn mẹ bên cạnh dòng suối dù rằng nó cũng nghĩ là chôn ở chỗ đó không hay lắm. Vài tuần sau, có một trận bão. Trời mưa nhiều đến nỗi nước suối tràn lên cả hai bờ, Cóc con không tài nào ngủ được vì lo rằng mộ mẹ nó sẽ bị nước cuốn trôi. Trằn trọc mãi cuối cùng nó trở dậy đi ra mộ xem sao.
Dưới trời mưa tầm tã, nó cứ ngồi đó khóc sướt mướt:
– Kaegul! Kaegul! Xin đừng có cuốn trôi mộ của mẹ tôi.
Và cứ hễ trời mưa thì nó lại khóc như thế. Kể từ đó, Cóc xanh luôn luôn kêu “Kaegul! Kaegul?” khi trời mưa.
Ý nghĩa truyện Con cóc không vâng lời
Ngang bướng như một trò đùa
Mẹ bảo lên đồi thì xuống biển, mẹ dạy kêu “Kaegul” thì nhại lại thành “Kulgael”. Với cóc con, cãi lời mẹ là một trò vui, chẳng có lý do gì. Truyện vẽ đúng tâm lý nhiều đứa trẻ: làm ngược chỉ để chứng tỏ mình, không nghĩ rằng mỗi lần như thế mẹ lại thêm một nỗi buồn.
Lời dặn cuối cùng
Biết con luôn làm trái, cóc mẹ dặn chôn mình bên suối, mong con sẽ chôn mẹ trên núi. Nhưng chính lần ấy cóc con lại vâng lời, vì thương mẹ, vì hối hận. Nghịch lý này là điểm thắt của truyện: sự vâng lời đến quá muộn và đặt sai chỗ, khiến mộ mẹ nằm ngay nơi nước lũ có thể cuốn trôi.
Tiếng kêu mỗi mùa mưa
Cái kết giải thích vì sao loài ếch xanh cứ kêu mỗi khi trời mưa: đó là tiếng khóc của đứa con lo mộ mẹ bị trôi. Người Việt có truyện Sự tích cây vú sữa cũng kể về đứa con ham chơi, cãi mẹ, chỉ biết thương mẹ khi mẹ không còn. Cả hai đều nhắc trẻ: hãy thương cha mẹ khi còn có thể.
Nguồn gốc truyện Con cóc không vâng lời
Đây là truyện cổ Hàn Quốc về “cheonggaeguri”, tức con ếch xanh (nhái bén), bản tiếng Việt gọi là con cóc. Ở Hàn Quốc, người ta vẫn gọi đứa trẻ hay làm ngược lời cha mẹ là “cheonggaeguri”. Tiếng “Kaegul! Kaegul!” trong truyện mô phỏng tiếng kêu “gaegul gaegul” của ếch trong tiếng Hàn. Bản tiếng Việt trên không ghi người dịch.
Đọc thêm truyện về loài cóc: Con cóc là cậu ông trời và bài đọc lớp 3 Cóc kiện Trời (Kết nối tri thức); truyện ngụ ngôn về hậu quả của thói xấu: Chú bé chăn cừu.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao cóc mẹ dặn chôn mình bên dòng suối?
Vì cóc mẹ biết con luôn làm ngược lời mình, nên dặn chôn bên suối với hi vọng con sẽ chôn mẹ trên núi, nơi an toàn hơn.
Vì sao ếch xanh kêu khi trời mưa?
Theo truyện, mỗi khi trời mưa, cóc con lại ra mộ khóc vì sợ nước suối cuốn trôi mộ mẹ; tiếng kêu ấy còn mãi đến bây giờ.