Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?

Truyện dân gian: Chỉ có một cách

Truyện dân gian·Khoảng 1.400 từ·6 phút đọc·Kể lại: Mavrick Nguyễn

Chỉ có một cách là giai thoại Trạng Quỳnh đấu trí với sứ Tàu: sứ đưa ra một chai nước thơm đúc liền không có nút, đố lấy được nước ra; Quỳnh đập vỡ chai, lấy cớ muốn lấy nước thì phải đánh.

Bị thua cuộc Trạng Quỳnh nhiều lần, sứ Tàu vẫn hằm hè muốn đọ tài cao thấp để gỡ lại thể diện. Sứ đưa ra trò gì, Quỳnh cũng chấp tất trò ấy, chưa một lần chịu ngang phân.

Lần đó, giữa triều đình, trước mặt vua ta và bá quan văn võ, sứ Tàu đưa ra một chai nước, bảo là loại nước thơm đặc biệt, quà sứ thần tặng vua ta. Nước thơm được đóng kín trong chai đúc liền thành một khối thủy tinh. Chắc là thứ nước ấy phải quý lắm.

Mà sứ Tàu cũng oái oăm, đóng nước vào chai không có nút thì lúc mở làm sao mở lấy được. Thì chính hắn làm thế là cố ý muốn xỏ vua ta. Phen này một chứ mười Trạng Quỳnh khéo cũng bí. Sứ Tàu hí hửng chờ kết quả cuộc đấu trí mà hắn đã hoàn toàn nắm thế chủ động.

chỉ có một cách
Chỉ có một cách

Giữa lúc cả triều đình đang lúng túng, không rõ sứ Tàu đưa cái trò nước đóng chai kín này ra để làm gì, thì hắn dõng dạc nói xách mé, như thách đố và đe dọa:

– Đố làm cách gì lấy được nước?

Hắn có hàm ý hẳn hoi, nước vừa chỉ thứ nước lỏng thơm đặc biệt ở trong chai đóng kín kia, vừa ám chỉ rằng: các ông mà không biết điều thì chúng tôi lấy mất nước đấy.

Ồ, hắn lại đố: Làm cách gì lấy được nước? Khó thật, vua ta đưa mắt ra hiệu cho Quỳnh. Quỳnh ung dung tiến lại gần chỗ để chai, rồi bảo sứ Tàu:

– Ông giở cái trò xiếc này ra kể cũng cao tay. Chai không có nút thì làm sao lấy được nước?

– Tài trí hơn nhau ở chỗ đấy, ông Trạng!

– Vậy thì chả có gì là khó: Muốn lấy được “nước” thì chỉ có một cách, mà cách này thì thiệt hại thuộc về phía các ông.

– Cách gì?

– “Đánh!” tôi nhắc lại, các ông thiệt đấy! Đánh! – Choang!

Sứ Tàu bị bất thần, mồ hôi toát ra như tắm, vẫn kịp giở trò bắt đền vì Quỳnh làm vỡ chai. Bấy giờ Quỳnh mới ung dung nói:

– Ông đố lấy nước, chứ không giao hẹn phải giữ nguyên chai. Thiết tưởng muốn lấy nước thì phải đánh mà lấy. Mà đánh thì vỡ chai, thiệt hại thuộc về quý quốc.

Sứ nhà Thanh sợ xanh cả mặt và nhà vua Thanh không dám cất quân đánh nước ta nữa.

Bằng một chữ “đánh” hai nghĩa, Trạng Quỳnh trong Chỉ có một cách vừa giải được câu đố vừa ngầm cảnh cáo sứ giặc, giữ thể diện cho triều đình.

Ý nghĩa truyện Chỉ có một cách

Câu đố hai nghĩa

Sứ Tàu đưa chai nước thơm đúc liền không nút, hỏi “làm cách gì lấy được nước?”. Chữ “nước” vừa là nước trong chai, vừa là đất nước. Câu đố vì thế là một lời đe dọa trá hình giữa triều đình. Truyện cho thấy những cuộc đấu trí ngoại giao xưa thường dùng chữ nghĩa để nói điều không thể nói thẳng.

Trả lời bằng một chữ “đánh”

Quỳnh đáp lại cũng bằng một chữ hai nghĩa: muốn lấy nước thì phải “đánh”, và đập vỡ chai ngay trước mặt sứ. Đánh vỡ chai để lấy nước thơm, cũng là lời nhắn ai muốn lấy nước Nam thì phải đánh, mà đánh thì “thiệt hại thuộc về phía các ông”. Câu trả lời vừa giải được đố, vừa cứng rắn mà không ai bắt bẻ được.

Giữ thể diện cho triều đình

Khi sứ đòi bắt đền chai, Quỳnh chỉ ra rằng đề bài không hề bắt giữ nguyên chai. Lý lẽ chặt chẽ, giọng điệu ung dung khiến kẻ ngạo mạn phải im lặng. Đây là kiểu nhân vật mưu trí đại diện cho trí khôn của cả cộng đồng trước kẻ mạnh.

Nguồn gốc truyện Chỉ có một cách

Đây là một giai thoại trong chuỗi truyện Trạng Quỳnh đấu trí với sứ Tàu. Nhân vật được gắn với Nguyễn Quỳnh (1677–1748), người làng Bột Thượng, Hoằng Hóa, Thanh Hóa, đỗ hương cống thời Lê – Trịnh; ông chưa từng đỗ trạng nguyên, chữ “Trạng” là cách dân gian tôn vinh tài trào lộng của ông. Phần lớn các truyện Trạng Quỳnh là sáng tác dân gian gán cho ông. Câu kết “nhà vua Thanh không dám cất quân đánh nước ta” là lời phóng đại quen thuộc của truyện dân gian. Bản kể ở đây không ghi người kể.

Đọc thêm giai thoại Trạng Quỳnh: Trạng Quỳnh dạy học, Đấu gà với quan thị, Đón sứ Tàu, Đãi tiệc quan Tàu; và bài học lớp 8 Soạn bài Chùm truyện cười dân gian Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Sứ Tàu đố Trạng Quỳnh điều gì?

Sứ đưa một chai nước thơm đúc liền không có nút, đố làm cách gì lấy được nước ra, ngầm ý đe dọa lấy nước ta.

Trạng Quỳnh lấy nước trong chai bằng cách nào?

Ông hô “Đánh!” rồi đập vỡ chai, nói rằng muốn lấy nước thì phải đánh, mà đánh thì thiệt hại thuộc về phía nước của sứ.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
rophim
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Game Go88
Sunwin
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
tài xỉu sunwin
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
kubet
kubet
kubet
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
Hay88
sunwin
kqbd
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
8 DAY
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
hitclub
go88
Tải go88
go88
s666
s66
kèo nhà cái 5