Cáo trồng dưa, trồng đậu là một câu chuyện thú vị về sự khôn ngoan và mưu mẹo. Những bài học từ câu chuyện này vẫn còn giá trị trong cuộc sống hiện đại. Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về ý nghĩa của nó.
Mùa xuân tới, cáo tới mảnh vườn nhỏ ném mấy hạt đậu, lấy chân khỏa đất lên trong mưa xuân lun phun, ấm áp.
Mấy ngày sau, hạt đậu nảy mầm rồi đội đất lên, lộ ra cái đầu tròn tròn, non xanh, nói vui vẻ: “Chào ông Cáo”.
“Tốt, tốt lắm!”, mặt Cáo tươi như hoa, Cáo xin đâu được mấy hạt dưa lại hì hục đem vùi xuống đất, xới cho đất phía trên tươi xốp.
Mấy ngày sau, hạt dưa cũng nhú mầm non mảnh mai, nói: “Chào ông Cáo !”. “Tốt, tốt lắm!”, Cáo thực sự khoái trí, nhảy cỡn lên tự nói với mình: “Trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu. Mùa thu tới ta sẽ có dưa, có đậu để chén rồi!”. Từ đấy, Cáo phởn chí chạy đi chơi, lúc băng qua cánh đồng, lúc vượt qua con mương nhỏ, lúc luồn cây trong rừng, miệng luôn ca hát: “là lá la la, là lá la…”.
Chú chim nhỏ khuyên Cáo: “Anh không về mà chăm cây thì mùa đông tới chẳng có gì mà ăn đâu”. Cáo dỏng tai lên nhưng bỏ qua như chẳng hề nghe thấy gì rồi bỏ đi.
Chuột đồng cũng nhắc nhở Cáo: “Anh không về chăm cây thì mùa đông tới lấy gì mà ăn ?”. Cáo trừng mắt dọa Chuột rồi nín thinh bỏ đi. Cáo vẫn rong chơi qua mùa hè, qua mùa thu.
Một hôm, Cáo nói với chim nhỏ và sau đó nói với Chuột đồng: “Nào, đến mảnh vườn của ta sẽ thấy có bao nhiêu là dưa, bao nhiêu là đậu cho mà xem”.
Cáo dẫn Chim nhỏ và Chuột đồng vượt qua con suối nhỏ tới mảnh vườn bên hốc suối của nó với vẻ tự tin, hào phóng lắm.
Nhưng tới nơi thì đâu còn ra mảnh vườn nữa, cỏ dại mọc um tùm. Cáo rúc đầu vào trong các búi cỏ cao, rậm rạp mà tìm đậu, tìm dưa. “Thấy không, có nhiều không ?” Chuột đồng và chim đều sốt ruột hỏi. “Đừng nóng vội”. Cáo vội đáp nhưng trong bụng đã thấy bồn chồn, lo lắng.
Cáo tìm hoài, tìm hoài, đầm đìa mồ hôi mà đâu thấy một quả dưa, một nhánh đậu. Chuột đồng và Chim nhỏ đều chán ngắt, nói trước khi bỏ đi: “Không chăm xới, không chịu lao động thì mùa đông tới, Cáo chỉ có mà ngáp, có mà đói rã họng ra”.
Cáo ủ rũ, hối hận: “Mùa đông này sống làm sao đây!”.
Ý nghĩa truyện Cáo trồng dưa, trồng đậu
Gieo hạt rồi bỏ đó
Cáo làm đúng việc đầu tiên: gieo đậu, gieo dưa. Hạt nảy mầm, chào “ông Cáo”, và Cáo vui như thể vụ mùa đã nằm trong tay. Từ đó nó rong chơi suốt mùa hè, mùa thu, hát “là lá la la”. Truyện bắt đúng một thói quen rất người: bắt đầu thì hăng hái, thấy chút kết quả ban đầu là tưởng xong, còn phần việc dài và chán là chăm sóc thì bỏ qua.
Lời nhắc bị gạt đi
Chim nhỏ và Chuột đồng đều nhắc Cáo về chăm cây. Cáo nghe mà không để vào tai, thậm chí trừng mắt dọa bạn. Đến lúc dẫn bạn đi xem “bao nhiêu là dưa, bao nhiêu là đậu”, Cáo chỉ thấy cỏ dại. Cái đáng thương của Cáo không chỉ là đói, mà là bị bẽ mặt trước chính những người từng khuyên mình.
Trồng gì được nấy, nhưng phải chăm
Câu Cáo tự nói “trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu” đúng một nửa. Nửa còn lại, như lời chuột đồng và chim nhỏ, là không chăm xới, không lao động thì chẳng được gì. Với học sinh, đây là bài học về việc học đều đặn: đăng ký một khóa học, mua một cuốn sách là “gieo hạt”; muốn có kết quả thì phải chăm cả mùa.
Nguồn gốc truyện Cáo trồng dưa, trồng đậu
Câu “trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu” vốn là một câu tục ngữ của người Trung Quốc, ý nói làm việc gì thì nhận kết quả tương ứng. Truyện là một truyện đồng thoại hiện đại xây dựng quanh câu tục ngữ ấy, chưa rõ tác giả.
Đọc thêm những truyện về tính lười và cái giá của sự chủ quan: Ba giỏ khoai lang, Rùa và Thỏ và Rùa học bay.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao vườn của Cáo không có dưa, có đậu?
Vì Cáo gieo hạt xong thì bỏ đi chơi suốt mùa hè, mùa thu, không chăm xới; cỏ dại mọc um tùm lấn hết cây.
Truyện Cáo trồng dưa, trồng đậu khuyên ta điều gì?
Làm việc gì cũng phải chăm chỉ đến cùng; bắt đầu tốt chưa đủ, phải chịu khó chăm sóc và biết nghe lời khuyên đúng.