Tóm tắt Sống chết mặc bay (Phạm Duy Tốn) ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Giữa đêm mưa lũ, dân làng dốc sức giữ khúc đê sắp vỡ. Viên quan phụ mẫu đi hộ đê lại ngồi trong đình đánh tổ tôm, gạt bỏ mọi lời báo tin. Quan ù ván bài to đúng lúc đê vỡ, cả vùng chìm trong cảnh tang thương.

Đêm khuya, mưa như trút, sông Nhị Hà dâng cao khiến khúc đê của một làng sắp vỡ. Hàng trăm dân phu dầm mưa, lội bùn chống giữ đến kiệt sức. Cách đó không xa, quan phụ mẫu ngồi trong ngôi đình cao ráo, kẻ hầu người hạ vây quanh, mải mê sát phạt tổ tôm cùng đám nha lại. Người dân chạy vào báo tin dữ thì bị quát mắng, đuổi ra, còn quan vẫn giục bốc bài. Khi quan ù to, reo mừng, thì nước đã tràn khắp vùng, dân chúng nhà trôi, người chết thảm thương.

Đêm ấy mưa xối xả, sông lên to, khúc đê của một làng thuộc phủ nọ rỉ nước ở nhiều chỗ. Cả trăm dân phu, người cầm cuốc, người gánh đất, người khuân tre, lội trong bùn sâu, ai cũng ướt sũng mà mưa vẫn không ngớt. Trong khi đó, ở ngôi đình dựng chỗ cao và chắc nhất trên đê, đèn đuốc sáng rực, quan phụ mẫu ngồi chễm chệ trên sập, người gãi chân, người quạt, xung quanh đầy đồ quý, cùng thầy đề, thầy đội, chánh tổng ngồi hầu bài tổ tôm. Ngoài xa vọng lại tiếng kêu, rồi có người khẽ thưa đê có thể vỡ, quan chỉ cau mặt bảo mặc kệ. Một người nhà quê ướt đầm xông vào báo đê vỡ thật thì bị quan mắng, dọa bỏ tù và sai lính đuổi ra. Quan giục thầy đề bốc bài, bốc trúng quân đang chờ, quan ù to, khoái chí. Cùng lúc ấy, khắp nơi nước tràn, nhà trôi, lúa ngập, dân chúng rơi vào cảnh khốn cùng không kể xiết.

Phần 1 – Nguy cơ vỡ đê. Nửa đêm, mưa to, nước sông dâng, đê đã rỉ nước. Dân phu vật lộn suốt từ chiều, mệt lả, sức người không chọi nổi sức trời.

Phần 2 – Quan phụ mẫu đánh bài trong đình. Viên quan có trách nhiệm hộ đê ngồi trong đình cao ráo, được hầu hạ chu đáo, say mê tổ tôm. Có tin đê vỡ, quan gắt mặc kệ; người dân vào báo, quan quát tháo, đuổi đi, chỉ lo ván bài. Quan ù to, mừng rỡ.

Phần 3 – Đê vỡ. Đúng lúc quan ù thì nước ngập khắp vùng, nhà cửa bị cuốn trôi, ruộng lúa chìm nghỉm, người sống mất chỗ nương thân, người chết không nơi chôn cất.

• Đêm mưa lớn, nước sông Nhị Hà dâng cao, khúc đê ở một làng sắp vỡ.
• Dân phu hàng trăm người dầm mưa, lội bùn chống giữ đến kiệt sức.
• Quan phụ mẫu đi hộ đê ngồi trong đình cao ráo, có kẻ hầu người hạ, đánh tổ tôm với nha lại.
• Nghe tiếng kêu và lời báo đê có thể vỡ, quan vẫn mặc kệ, chỉ chăm chăm chờ ù.
• Người nhà quê vào báo đê vỡ thật, quan nổi giận, đòi bỏ tù, sai đuổi ra.
• Quan giục bốc bài, ù ván to và reo mừng.
• Cùng lúc ấy nước tràn khắp nơi, dân chúng chịu cảnh nhà trôi, người chết.

Nửa đêm, mưa không dứt, sông Nhị Hà dâng to, khúc đê của một làng thuộc phủ nọ đã thấm nước ở vài đoạn, xem chừng khó giữ. Từ chiều, cả trăm dân phu đã ra sức chống đỡ: người cuốc, người xẻng, người gánh đất, người khuân tre, lội bùn ngập đến khuỷu chân, ướt như chuột lột. Trống, ốc nổi liên hồi, tiếng gọi nhau í ới, nhưng người nào cũng đã rã rời, còn mưa vẫn trút, nước vẫn dâng.

Cũng lúc ấy, quan phụ mẫu, người đáng lẽ phải có mặt trên đê, lại ngồi trong ngôi đình cách đó vài trăm thước. Đình dựng trên chỗ cao nhất, chắc nhất của con đê, nước lớn đến đâu cũng không hề hấn. Trong đình đèn đuốc sáng rực, lính tráng, người hầu qua lại tấp nập. Quan ngồi chễm chệ trên sập, tựa gối, duỗi chân cho người nhà gãi, có lính đứng quạt, có người túc trực hầu điếu. Bày quanh quan là bát yến đường phèn bốc khói, chiếc tráp đồi mồi đựng trầu, cau, chiếc đồng hồ vàng, con dao chuôi ngà, ống thuốc bằng bạc. Thầy đề, thầy đội, thầy thông và viên chánh tổng ngồi quanh sập hầu bài, không ai dám to tiếng.

Bỗng ngoài xa vọng lại tiếng kêu dậy đất, ai nấy giật mình, riêng quan vẫn thản nhiên vì sắp ù. Có người khẽ thưa đê có thể đã vỡ, quan cau mặt gắt bảo mặc kệ rồi giục thầy đề bốc. Tiếng nước chảy ầm ầm, tiếng gia súc kêu khắp nơi, người trong đình bắt đầu sợ. Một người nhà quê người đầy bùn đất chạy xộc vào, thở hổn hển, báo đê vỡ rồi. Quan đỏ mặt tía tai, dọa cách cổ, bỏ tù, mắng lính để người ấy vào, sai đuổi ra, rồi quay lại hỏi thầy đề bốc quân gì. Thầy đề run tay rút được quân chi chi; quan vỗ tay xuống sập, xòe bài, cười nói ù to.

Đúng lúc quan đang hớn hở thì khắp vùng nước ngập mênh mông, xoáy thành những vực sâu, nhà cửa bị cuốn trôi, lúa má chìm hết, người sống không còn chỗ ở, người chết không nơi chôn, cảnh tượng thê thảm không sao kể xiết.

Đêm ấy, mưa như trút nước, sông Nhị Hà dâng cao, khúc đê làng tôi rỉ nước mấy chỗ. Chúng tôi cả trăm người, kẻ cuốc người gánh đất, lội bùn từ chiều đến quá nửa đêm, ai cũng ướt sũng, kiệt sức mà nước vẫn lên. Quan phụ mẫu được cử về coi việc giữ đê lại ngồi yên trong đình, đèn sáng, người hầu đông đúc, đánh tổ tôm với các thầy. Thấy đê nguy quá, tôi liều chạy vào đình báo tin đê vỡ. Quan không những không lo mà còn quát mắng, dọa bỏ tù tôi và sai lính đuổi ra. Bước ra khỏi đình, tôi nghe sau lưng tiếng quan reo lên vì ù bài, còn trước mặt thì nước đã cuốn trôi nhà cửa, ruộng vườn, xóm làng tôi chìm trong biển nước.

Truyện dựng hai cảnh song song trong một đêm vỡ đê. Ngoài đê, người dân chống chọi với mưa lũ trong tuyệt vọng, mỗi lúc một nguy cấp hơn. Trong đình, viên quan phụ mẫu cùng nha lại ung dung đánh tổ tôm, càng gần lúc ù càng mặc kệ mọi tin báo, thậm chí quát mắng người dân báo tin đê vỡ. Kết thúc, quan ù ván bài to đúng khi đê vỡ, dân chúng nhà tan người chết. Qua hai phép tương phản và tăng cấp, Phạm Duy Tốn lên án tên quan “lòng lang dạ thú” và gửi gắm niềm xót thương đối với người lao động.

Kết luận

Dù viết dài hay ngắn, bản tóm tắt Sống chết mặc bay cần giữ đủ: cảnh đê sắp vỡ và sức chống đỡ của dân, cảnh quan đánh tổ tôm trong đình, thái độ mặc kệ trước tin báo, và kết cục quan ù bài đúng lúc đê vỡ. Em nên viết bằng lời văn của mình, giữ đúng trình tự sự việc của truyện.

Xem thêm:

• Các bài học Ngữ văn lớp 7
• Soạn bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta (Hồ Chí Minh)
• Sống chết mặc bay (Phạm Duy Tốn) – Ngữ văn 7: Tác giả, tác phẩm, bố cục, nội dung
• Soạn bài Sống chết mặc bay (Phạm Duy Tốn) – Ngữ văn 7 chương trình cũ