Tóm tắt Rừng xà nu (Nguyễn Trung Thành) ngắn gọn, đầy đủ – 9 mẫu hay nhất

Đi lực lượng ba năm, Tnú được về làng Xô Man một đêm. Đêm ấy, cụ Mết kể với cả làng về cuộc đời đau thương mà anh dũng của anh: vợ con bị giặc giết, mười ngón tay bị đốt cháy, và đêm cả làng cầm giáo mác đứng dậy diệt giặc. Hôm sau, Tnú lại ra đi, để lại sau lưng rừng xà nu bạt ngàn.

Rừng xà nu bên làng Xô Man ngày ngày bị đại bác giặc bắn phá nhưng cây con vẫn không ngừng mọc lên. Sau ba năm đi bộ đội, Tnú được về thăm làng một đêm và được cả làng đón chào. Bên bếp lửa, cụ Mết kể lại chuyện Tnú thuở nhỏ nuôi cán bộ, bị bắt, vượt ngục, rồi chứng kiến vợ con bị thằng Dục giết hại và bị đốt cháy mười đầu ngón tay. Cũng đêm ấy, cụ Mết cùng thanh niên giết sạch bọn lính và dân làng Xô Man chính thức nổi dậy. Sáng hôm sau, Tnú tạm biệt làng; trước mắt ba người, rừng xà nu nối nhau xanh tới tận chân trời.

Làng Xô Man của người Strá ở ngay dưới tầm pháo của đồn giặc; rừng xà nu quanh làng chịu thương tích chồng chất nhưng vẫn sinh sôi, che chở cho dân làng. Tnú, người con của làng, xa quê ba năm mới được về thăm một đêm. Bé Heng dẫn đường, cả làng mừng rỡ, Dít giờ đã gánh việc bí thư chi bộ. Đêm đó, bên bếp lửa, cụ Mết kể lại đời Tnú: mồ côi từ sớm được làng nuôi, cùng Mai vào rừng nuôi anh Quyết, bị giặc bắt khi đi liên lạc, bị tù ở Kon Tum rồi vượt ngục về. Về làng, anh cùng mọi người mài giáo mác; giặc kéo về khủng bố, đánh chết vợ con anh, bắt anh và đốt mười đầu ngón tay bằng giẻ tẩm nhựa xà nu. Cụ Mết dẫn thanh niên xông ra giết hết bọn lính, cả làng nổi dậy. Tnú kể thêm chuyện anh đã trả thù tên chỉ huy đồn giặc bằng đôi tay cụt ngón. Hôm sau, anh lại lên đường, sau lưng là những đồi xà nu xanh ngút tầm mắt.

Phần 1 – Rừng xà nu: Đại bác của đồn giặc bắn ngày hai lần vào ngọn đồi xà nu gần làng. Hàng vạn cây đều mang thương tích, cây non bị chặt đứt, nhựa ứa ra bầm lại như máu, nhưng bên mỗi cây ngã lại có cây con vươn lên đón ánh nắng.

Phần 2 – Tnú về làng: Ba năm sau ngày ra đi, Tnú được về thăm làng một đêm. Bé Heng ngày nào giờ đã mang súng dẫn anh qua những đường hầm chông. Cả làng ùa ra đón; cụ Mết vẫn quắc thước, Dít đã lớn và là bí thư chi bộ. Tnú tắm dưới vòi nước đầu làng như ngày còn nhỏ.

Phần 3 – Câu chuyện của cụ Mết và cuộc ra đi: Cụ Mết kể chuyện Tnú và Mai nuôi anh Quyết, chuyện Tnú bị bắt, vượt ngục, chuyện thằng Dục giết mẹ con Mai và đốt tay Tnú, chuyện cụ cùng thanh niên giết giặc, mở đầu cuộc nổi dậy. Tnú kể lại việc đã giết tên chỉ huy đồn giặc. Khi trời sáng, cụ Mết cùng Dít đưa anh ra tận rừng xà nu.

Làng Xô Man nằm dưới tầm pháo của đồn giặc. Ngày nào chúng cũng bắn hai lần, phần lớn đạn trút xuống ngọn đồi xà nu bên con nước, đến mức cây nào cũng mang thương tích. Nhưng xà nu là loài cây khỏe, cây này ngã thì cây khác mọc lên, rừng vẫn che chở cho dân làng.

Xa làng đã ba năm, Tnú mới được về thăm một đêm. Bé Heng, giờ đã đeo súng, dẫn anh qua lối cũ giờ đầy chông và hầm bẫy. Nghe tiếng chày giã gạo quen thuộc, anh xúc động. Cả làng ùa ra đón; cụ Mết vẫn khỏe mạnh, vẫn quen nói “được” khi vừa ý. Dít, em gái Mai, giờ làm bí thư chi bộ kiêm chính trị viên xã đội, kiểm tra kĩ giấy phép của anh rồi mới cười.

Tối đó, dân làng kéo đến nhà cụ Mết. Bên bếp lửa xà nu, cụ kể chuyện Tnú. Thời Mĩ – Diệm, giặc treo cổ anh Xút, giết bà Nhan vì nuôi cán bộ. Tnú và Mai khi ấy còn nhỏ đã thay người lớn mang gạo vào rừng nuôi anh Quyết, được anh dạy chữ trên những tấm bảng nứa xông khói xà nu. Tnú học chậm nhưng đi rừng rất giỏi, thường làm liên lạc. Một lần vượt thác, anh bị giặc phục kích bắt, nuốt luôn lá thư, bị tra tấn, lưng đầy vết chém nhưng vẫn im lặng. Ba năm sau, anh trốn khỏi nhà tù Kon Tum trở về. Anh Quyết đã hi sinh, để lại lá thư dặn dân làng chuẩn bị vũ khí. Tnú lên núi Ngọc Linh lấy đá mài, cả làng đêm đêm mài giáo mác.

Thằng Dục ở đồn Đắc Hà kéo quân về làng. Chúng bắt Dít, bắn dọa nhưng cô bé không khai; rồi chúng lôi Mai và đứa con chưa đầy tháng ra sân, đánh bằng cây sắt. Tnú từ chỗ nấp lao ra nhưng không cứu được vợ con, bị chúng trói lại. Thằng Dục cho quấn giẻ tẩm nhựa xà nu lên các đầu ngón tay anh rồi châm lửa trước mặt dân làng. Tnú không kêu một tiếng. Đúng lúc ấy, cụ Mết cùng thanh niên ập tới, giết sạch mười tên lính. Cụ hô cả làng đốt lửa, tìm giáo mác, vót chông; rừng Xô Man rung động suốt đêm.

Nghe cụ kể xong, Tnú kể lại chuyện anh đã gặp một tên chỉ huy đồn giặc và bóp cổ hắn bằng chính đôi tay cụt ngón; với anh, kẻ thù nào cũng là thằng Dục. Sáng hôm sau, hai người tiễn Tnú ra rừng xà nu là cụ Mết và Dít. Quanh những cây vừa bị đại bác đánh ngã, vô số cây non đang nhú lên, còn rừng xà nu thì trải mãi tới chân trời.

Tnú mồ côi từ nhỏ, lớn lên trong sự cưu mang của làng Xô Man. Khi giặc Mĩ – Diệm lùng sục, giết những người nuôi cán bộ, Tnú và Mai lúc ấy còn bé đã thay người lớn vào rừng nuôi giấu anh Quyết và học chữ với anh. Trong một chuyến làm liên lạc, Tnú sa vào tay giặc, chịu tra tấn rồi bị giam ở Kon Tum. Ba năm sau, anh trốn tù về làng, cùng mọi người mài giáo mác theo lời dặn của anh Quyết đã hi sinh, rồi nên vợ nên chồng với Mai. Giặc kéo về đàn áp, đánh chết vợ con anh, bắt anh, đốt cháy hai bàn tay anh. Ngay lúc đó, cụ Mết dẫn thanh niên giết sạch bọn lính, cả làng đứng dậy. Tnú lành vết thương thì ra đi tìm cách mạng. Ba năm sau, anh được về thăm làng một đêm, nghe cụ Mết kể lại chuyện cũ cho dân làng, rồi sáng hôm sau lại lên đường giữa rừng xà nu bất tận.

Ba năm đi lực lượng, lần này tôi mới được chỉ huy cho phép về làng một đêm. Bé Heng dẫn tôi về qua những con đường giờ đã đầy hầm chông; cả làng ùa ra đón, cụ Mết vẫn khỏe như cây xà nu già, còn Dít giờ là người đứng đầu chi bộ. Tối ấy, bên bếp lửa, cụ Mết đem chuyện đời tôi ra kể với cả làng. Tôi nhớ lại những ngày cùng Mai mang gạo vào rừng nuôi anh Quyết, những tấm bảng nứa đen khói xà nu, lần tôi bị giặc bắt khi vượt thác. Tôi nhớ đêm thằng Dục kéo quân về, nhớ tiếng cây sắt giáng xuống mẹ con Mai mà tôi không cứu nổi, nhớ mười đầu ngón tay mình cháy như mười ngọn đuốc. Rồi cụ Mết và anh em thanh niên xông vào, cả làng cầm giáo mác đứng lên ngay trong đêm ấy. Tôi kể cho mọi người nghe chuyện tôi đã bóp cổ tên chỉ huy đồn giặc bằng đôi bàn tay cụt ngón này. Lúc trời sáng, cụ Mết cùng Dít đưa tôi ra tận rừng xà nu; nhìn đám cây non vừa nhú, tôi lại tiếp tục ra đi.

• Rừng xà nu cạnh làng Xô Man bị đại bác giặc bắn phá hằng ngày nhưng vẫn sinh sôi.
• Xa làng ba năm, Tnú được về thăm một đêm, được bé Heng dẫn đường, cả làng đón mừng.
• Đêm ấy, cụ Mết kể chuyện Tnú và Mai thuở nhỏ nuôi giấu cán bộ, học chữ với anh Quyết.
• Tnú bị bắt, bị tra tấn, tù ba năm ở Kon Tum rồi vượt ngục về; dân làng mài vũ khí theo lời dặn của anh Quyết.
• Thằng Dục đưa quân về khủng bố, giết mẹ con Mai; Tnú bị bắt và bị đốt mười đầu ngón tay.
• Cụ Mết và thanh niên giết sạch bọn lính; làng Xô Man nổi dậy.
• Tnú kể việc anh đã giết tên chỉ huy đồn giặc bằng đôi tay cụt ngón.
• Tnú lại lên đường; cụ Mết, Dít tiễn anh tới rừng xà nu bạt ngàn.

Nhân vật chính của Rừng xà nu là Tnú, chàng trai làng Xô Man (Tây Nguyên), được về thăm quê một đêm sau ba năm cầm súng. Bên bếp lửa, qua giọng kể trầm của cụ Mết, cuộc đời Tnú hiện lên đầy đau thương mà anh dũng: thuở nhỏ nuôi giấu cán bộ, sa vào tay giặc, bị đánh đập dã man, vượt ngục trở về cùng dân làng chuẩn bị vũ khí, rồi phải chứng kiến vợ con bị giặc đánh chết và bị lửa thiêu mười ngón tay. Chính đêm ấy, cụ Mết cùng thanh niên giết sạch bọn lính, mở đầu cuộc đồng khởi của làng Xô Man. Câu chuyện khép lại khi Tnú lại ra đi, giữa những cánh rừng xà nu xanh ngút. Qua đó, nhà văn ngợi ca sức sống bất diệt của con người Tây Nguyên và khẳng định chân lí phải lấy vũ khí cách mạng đáp trả bạo lực của kẻ thù.

Kết luận

Một bản tóm tắt Rừng xà nu cần giữ đủ các ý: hình ảnh rừng xà nu, cuộc trở về của Tnú, câu chuyện cụ Mết kể (thuở nhỏ của Tnú, lần bị bắt, bi kịch của gia đình anh, đêm nổi dậy) và cảnh tiễn Tnú lên đường. Khi viết, em nên dùng lời văn của mình, giữ đúng trình tự và tên nhân vật.

Xem thêm:

• Soạn bài Rừng xà nu – Ngữ văn lớp 12
• Rừng xà nu (Nguyễn Trung Thành): tác giả, tác phẩm, bố cục, sơ đồ tư duy
• Mở bài Rừng xà nu hay nhất – 14 mẫu trực tiếp, gián tiếp, nâng cao
• Kết bài Rừng xà nu hay nhất – 12 mẫu tóm lược, mở rộng, theo đề
• 20+ Phân tích hình tượng nhân vật Tnú (điểm cao)
• Tác giả Nguyễn Trung Thành (Nguyên Ngọc): người viết Rừng xà nu