Soạn bài Đăm Săn chiến thắng Mtao Mxây – Ngữ văn lớp 10

Lời văn ở đoạn này gần với kịch. Bởi đây là cuộc hội thoại giữa hai nhân vật chính và có sự phân chia rõ ràng. Ngoài ra, từ ngữ trong đoạn này đều dùng để đặc tả đặc điểm riêng của từng nhân vật.

Những hình ảnh được sử dụng để miêu tả Đăm Săn đều mang yếu tố kì ảo nhằm nhấn mạnh sức mạnh lớn lao và kỳ vĩ của người anh hùng. Ngoài ra, việc sử dụng hình ảnh thiên nhiên để miêu tả hành động của Đăm Săn cũng làm nổi bật hình tượng người dân núi rừng Tây Nguyên nhanh nhẹn.

Cụm từ “bà con xem…” giúp câu chuyện trở nên gần gũi và thân thiện hơn. Qua đó thể hiện thái độ tôn trọng người đọc và làm tăng mức độ tập trung của độc giả về những điều sắp được nói đến.

Cảnh tiệc tùng trong đoạn văn được miêu tả qua lời của người dân trong làng. Những chi tiết về hình tượng nhân vật Đăm Săn được thể hiện một cách khách quan và chân thực. Điều này cho ta thấy Đăm Săn trong mắt dân làng là một vị tù trưởng mạnh mẽ và được yêu quý.

Ngoại hình nhân vật Đăm Săn được miêu tả vượt xa khả năng của những người thường. Đăm Săn sở hữu cơ thể cường tráng bao gồm “bắp chân chàng to bằng cây xà ngang, bắp đùi chàng to bằng ống bễ, sức chàng ngang với voi đực, hơi thở chàng ầm ầm tựa sấm dậy”.

Tại đây sử dụng biện pháp so sánh và nói quá để làm nổi bật lên ngoại hình mạnh mẽ và phi thường của nhân vật Đăm Săn. Đồng thời thể hiện thái độ ca ngợi người anh hùng cường tráng.

Các sự kiện chính trong văn bản trên theo thứ tự như sau:

• Tù trưởng Mtao Mxây tìm cách bắt vợ Đăm Săn – Hơ Nhị về làm vợ mình vì ghen tị với Đăm Săn.
• Đăm Săn đến nhà Mtao Mxây đòi vợ và đưa ra lời thách đấu.
• Hai người diễn ra cuộc chiến rất quyết liệt. Mtao Mxây tỏ ra run sợ trước sự bản lĩnh của Đăm Săn.
• Mtao Mxây bảo Hơ Nhị quăng cho miếng trầu khi đã thấm mệt nhưng lại bị Đăm Săn đớp được, sức mạnh của chàng càng tăng lên.
• Đăm Săn dù đã đâm trúng Mtao Mxây nhưng giáp của hắn không thủng. Lúc này chàng mộng thấy ông Trời chỉ có cách ném cái chày mòn vào tai kẻ địch.
• Đăm Săn làm theo và đâm hắn một nhát chí mạng. Cuối cùng chàng đã hạ gục được kẻ thù khiến cho quân địch cũng phải bái phục.
• Sau khi giành được chiến thắng, chàng cùng quân lính trở về buôn làng ăn mừng.

Đăm Săn dù đã cố hết sức đến thấm mệt nhưng vẫn không đâm thủng được đùi của Mtao Mxây. Chàng vừa chạy vừa ngủ mộng thấy ông Trời chỉ cho cách ném cái chày mòn vào tai Mtao Mxây. Chàng làm theo và giành thắng lợi.

Một số lời nói của Đăm Săn trong văn bản:

“Ơ diêng, ơ diêng, xuống đây! Ta thách ngươi đọ dao với ta đấy”. Câu nói này bộc lộ sự bản lĩnh và mạnh mẽ của Đăm Săn khi đứng ra thách đấu với Mtao Mxây. Từ đó, ta có thể thấy Đăm Săn là một người thẳng thắn và chính trực.

“Sao ta lại đâm ngươi khi đang đi xuống nhỉ? Ngươi xem, đến cả con lợn nái của nhà ngươi dưới đất, ta cũng không thèm đâm nữa là”. Qua câu nói này, một lần nữa khẳng định Đăm Săn là người chính trực. Chàng nhắc đến con lợn nái cũng là để mỉa mai Mtao Mxây. Qua những chi tiết trên, ta có thể thấy Đăm Săn là một vị anh hùng bản lĩnh và thông minh.

Tác dụng của lối nói quá và cách ví von trong văn bản nhằm để miêu tả nhân vật, đặc biệt là những vị anh hùng. Cách nói này cũng được sử dụng nhiều trong tác phẩm sử thi. Tác giả thường sử dụng hình ảnh vĩ đại và kì ảo để làm nổi bật hình tượng người anh hùng. Ngoài ra, phần lớn các ngôn ngữ sử thi của một số vùng đều thể hiện sự mộc mạc và hào sảng.

1. Cụm từ “bà con xem…” trong văn bản trên là lời của ai hướng đến ai? Theo bạn, việc sử dụng những cụm từ như thế trong văn bản sử thi có tác dụng gì?

Cụm từ “bà con xem…” là lời nói của người dân trong làng hướng đến nhân vật trong văn bản và cả người đọc. Việc sử dụng những cụm từ như thế có tác dụng thu hút sự chú ý của độc giả. Qua đó, thể hiện sự gần gũi và tăng tương tác với người đọc.

Cảnh tiệc tùng và hình ảnh Đăm Săn ở nửa sau của văn bản cho ta thấy không khí hội hè của người Ê-đê rất náo nhiệt. Họ tập trung về một nơi, đánh chiêng và ăn mừng cùng nhau trong thời gian vài ngày. Có thể thấy được rằng, không khí lễ hội ấy thể hiện sự gắn kết lâu đời của người dân Ê-đê.

Em đồng ý với nhận định trên. Bởi ngôn ngữ trong văn bản trên và các tác phẩm sử thi nói chung đều ngôn ngữ kịch và có sự phóng đại. Ngoài ra, lời thoại đều được phân chia theo từng nhân vật. Yếu tố truyện được thể hiện qua nội dung cốt truyện rõ ràng là cuộc chiến giữa Đăm Săn và Mtao Mxây. Chất thơ trong văn bản là những câu văn có vần và nhịp điệu “Chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng múa dưới thấp, gió như lốc”. Không chỉ vậy, hình ảnh ăn mừng chiến thắng cũng được miêu tả một cách cường điệu đậm chất thơ ca.

Xem thêm:

• Văn bản Đăm Săn chiến thắng Mtao Mxây Chân trời sáng tạo: Thông tin tác phẩm, nội dung, tóm tắt
• Soạn bài Gặp Ca-ríp và Xi-la (Sử thi Hy Lạp), trả lời câu hỏi đọc hiểu