Soạn bài Bàn về nhân vật Thánh Gióng Chân trời sáng tạo

Thánh Gióng là một truyền thuyết hay và đặc sắc, dẫu chỉ là hư cấu dựa trên các sự kiện lịch sử nhưng lại mang nhiều ý nghĩa. Qua hình tượng nhân vật Thánh Gióng thể hiện lòng yêu nước sâu sắc, kiên quyết chống giặc ngoại xâm, ca ngợi sức mạnh phi thường và tầm vóc vĩ đại của khối đại đoàn kết dân tộc. Đồng thời còn thể hiện niềm tin, khát khao về một hình tượng anh hùng đẹp đẽ, hoàn hảo, là niềm mơ ước của nhân dân về một cuộc sống yên bình, dưới sự bảo vệ của thánh thần. Thánh Gióng được nhân dân tôn là vị thần đứng đầu trong “Tứ bất tử”.

• Là một người anh hùng với sức mạnh phi thường bởi sự ra đời của Thánh Gióng cũng thật khác thường.
• Tiếng nói đầu tiên của Gióng cho thấy ý thức và trách nhiệm của một công dân trước vận mệnh dân tộc ấy là tiếng nói đòi đi đánh giặc.
• Gióng lớn nhanh như thổi: Gióng lớn lên bằng sức mạnh, bằng tình yêu thương và sự đoàn kết của dân làng. Đó cũng chính là yếu tố làm nên sức mạnh phi thường của Gióng. Sức mạnh của Gióng là sự tổng hợp sức mạnh của dân tộc ta. Với sức mạnh phi thường của mình, Gióng đã đánh dẹp hết lớp này đến lớp khác.
• Người anh hùng Thánh Gióng đã làm nên chiến công thần kì, đem lại tự do, hòa bình cho dân tộc. Nhưng người anh hùng đó còn sáng ngời về nhân cách, không tham lam danh vọng bổng lộc, sau khi dẹp giặc Gióng bay về trời. Đồng thời chi tiết này cũng thể hiện sự bất tử của Gióng trong lòng mọi người, Gióng về trời cũng là về cõi vô biên, bất tử mãi mãi trường tồn cùng đất nước, dân tộc.

Tác giả đã nêu ra ý kiến của mình về nhân vật Thánh Gióng được xây dựng rất đặc sắc, vừa là một anh hùng phi thường với vẻ đẹp lí tưởng, vừa là một con người trần thế với những vẻ đẹp giản dị, gần gũi.

Quá trình ra đời, trưởng thành và chiến thắng giặc ngoại xâm của Gióng đều gắn với những người dân bình dị. Dù có siêu nhiên kì ảo đến đâu, Gióng vẫn phải “nằm trong bụng mẹ” (dù là mấy tháng), vẫn phải “uống nước, ăn cơm với cà” (dù là mấy nong), vẫn phải mặc quần áo bằng vải của dân làng Phù Đổng (dù là cỡ rộng đến đâu). Và ngay cả ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt của Gióng cũng là do vua Hùng tập hợp những người thợ rèn tài giỏi ở trong nước đúc nên.

• Câu thể hiện lí lẽ là: Quá trình ra đời, trưởng thành và chiến thắng giặc ngoại xâm của Gióng đều gắn với những người dân bình dị.
• Câu thể hiện bằng chứng là: Dù có siêu nhiên kì ảo đến đâu, Gióng vẫn phải “nằm trong bụng mẹ” (dù là mấy tháng), vẫn phải “uống nước, ăn cơm với cà” (dù là mấy nong), vẫn phải mặc quần áo bằng vải của dân làng Phù Đổng (dù là cỡ rộng đến đâu). Và ngay cả ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt của Gióng cũng là do vua Hùng tập hợp những người thợ rèn tài giỏi ở trong nước đúc nên.

Qua văn bản, Hoàng Tiến Tựu đã bàn về truyện Thánh Gióng ở một góc nhìn khác. Đó là, nhân vật Thánh Gióng được xây dựng rất đặc sắc, vừa là một anh hùng phi thường với vẻ đẹp lý tưởng, vừa là một con người trần thế với những vẻ đẹp giản dị, gần gũi. Trước hết, Thánh Gióng hội tụ những đặc điểm phi thường, thể hiện lý tưởng của nhân dân về người anh hùng đánh giặc cứu nước. Ở Gióng có cả sức mạnh của thể lực và sức mạnh của tinh thần, ý chí. Tất cả những chi tiết ấy đều nhằm mục đích đề cao người anh hùng, làm cho người anh hùng có nguồn gốc siêu nhiên, thần thánh khác thường. Nhìn chung, những yếu tố kỳ diệu, khác thường trong nhân vật tuy khá nổi bật nhưng cũng không thể lấn át và thay thế được cái bình thường của con người trần thế. Nguồn gốc, lai lịch của Gióng thật rõ ràng, cụ thể và xác định. Quá trình ra đời, trưởng thành và chiến thắng giặc ngoại xâm của Gióng đều gắn với những người dân bình dị. Nhân vật Gióng thể hiện sức mạnh của nhân dân trong công cuộc giữ nước. Lực lượng chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc của dân tộc bình thường tiềm ẩn trong nhân dân, tương tự như chú bé Gióng nằm im không nói, không cười. Nhưng khi có giặc thì tiếng gọi ấy đã tập hợp, thức tỉnh tất cả các lực lượng tiềm ẩn ấy của dân tộc và làm nên Thánh Gióng. Quá trình phát triển của nhân vật Thánh Gióng dồi dào ý nghĩa nhân sinh và nên thơ, nên họa.

Học sinh trình bày suy nghĩ của mình theo hướng tích cực:

Đồng ý: Em đồng ý với ý kiến của tác giả, vì ở mỗi góc nhìn khác nhau người đọc có thể cảm nhận, xem xét nhân vật dưới một góc độ khác nhau. Câu chuyện Thánh Gióng không chỉ lí giải nguồn gốc nhân vật và những yếu tố liên quan đến lịch sử, lí giải về truyền thống đoàn kết, yêu nước một lòng chống giặc ngoại xâm,… mà tác giả bài viết Hoàng Tiến Tựu còn giúp người đọc hiểu sâu sắc hơn về vẻ đẹp phi thường và vẻ đẹp giản dị, gần gũi của Thánh Gióng. Nhân vật Gióng thể hiện sức mạnh của nhân dân trong công cuộc giữ nước.