Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?

Lá Diêu Bông (Hoàng Cầm) – Ngữ văn 12: Tác giả, tác phẩm, bố cục, nội dung

Cập nhật 22/10/2026·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc·Ngữ văn 12·Bài 2: Những ô cửa nhìn ra cuộc sống (Truyện lãng mạn và hiện thực)
Nội dung chính
  • Nội dung văn bản Lá Diêu Bông
  • Thông tin tác giả Hoàng Cầm
  • Thông tin tác phẩm Lá Diêu Bông

Lá Diêu Bông là bài thơ tình nổi tiếng của Hoàng Cầm, được đưa vào sách Ngữ văn 12 Chân trời sáng tạo tập một (Bài 2). Bài viết tổng hợp tóm lược nội dung, thông tin tác giả, hoàn cảnh ra đời, bố cục, ý nghĩa biểu tượng chiếc lá, những điểm đặc sắc về nội dung, nghệ thuật cùng sơ đồ tư duy.

Nội dung văn bản Lá Diêu Bông

Bài thơ còn trong thời hạn bảo hộ quyền tác giả nên dưới đây chỉ tóm lược diễn biến; em đọc toàn văn trong sách giáo khoa.

lá diêu bông hoàng cầm
Lá Diêu Bông (Hoàng Cầm): tác giả, tác phẩm

Bài thơ mở ra bằng hình ảnh người chị trong chiếc váy Đình Bảng, thẩn thơ đi tìm giữa cánh đồng chiều đầy cuống rạ. Chị buông một lời thách đố nửa đùa nửa thật: “Đứa nào tìm được lá Diêu Bông / Từ nay ta gọi là chồng”.

Cậu bé tin là thật. Hai ngày sau, em mang lá đến, chị chau mày bảo không phải. Mùa đông năm sau, em lại mang đến một chiếc lá; chị chỉ khẽ lắc đầu, mắt nhìn ra phía nắng chiều bên sông. Đến ngày chị lấy chồng, em vẫn mang lá tới, chị chỉ cười. Khi chị đã có ba con, em lại tìm thấy lá, chị lấy tay che mặt, không nhìn.

Khép bài thơ, em cầm chiếc lá đi khắp đầu non cuối bể; ngọn gió quê nhà vẫn vi vút gọi tên diêu bông như một tiếng vọng không dứt.

Thông tin tác giả Hoàng Cầm

Hoàng Cầm (1922 – 2010) tên thật là Bùi Tằng Việt, sinh ở Bắc Giang, quê gốc làng Lạc Thổ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh – vùng đất Kinh Bắc của những làn điệu quan họ, tranh Đông Hồ và chùa chiền cổ kính.

Ông đến với văn chương từ rất trẻ, vừa làm thơ vừa viết kịch; kịch thơ Kiều Loan, Hận Nam Quan gây được tiếng vang. Trong kháng chiến chống Pháp, ông tham gia hoạt động văn nghệ trong quân đội và viết bài thơ Bên kia sông Đuống (1948) – bài thơ tiêu biểu bậc nhất viết về quê hương trong những năm kháng chiến. Về sau, ông trải qua nhiều thăng trầm trong đời sống văn chương.

Thơ Hoàng Cầm đậm đà hồn quê Kinh Bắc, kết hợp chất dân gian với nét huyền ảo, mộng mị, giàu nhạc tính. Các tập thơ tiêu biểu: Về Kinh Bắc, Mưa Thuận Thành, 99 tình khúc. Năm 2007, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.

Thông tin tác phẩm Lá Diêu Bông

Hoàn cảnh sáng tác Lá Diêu Bông

Theo lời Hoàng Cầm kể lại, bài thơ bắt nguồn từ một kỉ niệm có thật: năm lên tám, ông thầm yêu một người chị hàng xóm hơn mình tám tuổi. Chiếc lá diêu bông là lời đố vui của chị – một thứ lá không hề có trong thực tế. Nhiều năm sau, kỉ niệm ấy trở thành bài thơ. Văn bản trong sách giáo khoa được trích theo tập 99 tình khúc (NXB Văn học). Đến nay, câu hỏi diêu bông là lá gì vẫn được nhiều người tra cứu, dù đáp án nằm ở nghĩa biểu tượng chứ không ở một loài cây.

Thể loại, phương thức biểu đạt

  • Thể loại: thơ tự do, câu thơ dài ngắn khác nhau, mang âm hưởng ca dao, đồng dao.
  • Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm kết hợp tự sự (bài thơ có cốt truyện).
  • Chủ thể trữ tình: “em” – cậu bé nay đã trưởng thành, nhìn lại mối tình thơ dại.

Bố cục Lá Diêu Bông có mấy phần?

  • Phần 1 (hai đoạn đầu): hình ảnh người chị và lời thách đố.
  • Phần 2 (bốn đoạn tiếp): bốn lần em tìm thấy lá và phản ứng khác nhau của chị theo thời gian.
  • Phần 3 (đoạn cuối): em mang chiếc lá suốt cuộc đời, tiếng gọi diêu bông còn vang vọng.

Ý nghĩa nhan đề và biểu tượng lá diêu bông

Nhan đề lấy tên chiếc lá – hình ảnh trung tâm của bài thơ. Lá diêu bông không có thật, nên nó trở thành biểu tượng cho tình yêu đầu đời đơn phương, trong trẻo mà không thể thành; rộng hơn, cho những ước mơ, khát vọng đẹp con người theo đuổi suốt đời, và cho miền kí ức tuổi thơ gắn với quê hương Kinh Bắc.

Giá trị nội dung

  • Kể lại mối tình đầu thơ dại, đơn phương của cậu bé dành cho người chị, với nỗi nhớ thương, thủy chung kéo dài suốt cuộc đời.
  • Gợi suy ngẫm về những điều đẹp đẽ không thành hiện thực nhưng vẫn nâng đỡ tâm hồn con người.
  • Thể hiện tình yêu tha thiết với quê hương, văn hóa Kinh Bắc.

Giá trị nghệ thuật

  • Kết cấu theo mạch thời gian, có cốt truyện như một câu chuyện kể.
  • Điệp ngữ em tìm thấy lá lặp lại bốn lần, tạo nhịp điệu và nhấn mạnh sự kiên trì.
  • Hình ảnh giàu tính biểu tượng; ngôn ngữ mộc mạc, đậm chất dân gian; giọng thơ hồn nhiên mà ngậm ngùi.
  • Kết thúc mở với tiếng gọi diêu bông và dấu chấm lửng, tạo dư âm.

Sơ đồ tư duy Lá Diêu Bông

Sơ đồ tóm lược sáu nội dung chính của bài thơ.

sơ đồ tư duy lá diêu bông
Sơ đồ tư duy bài thơ Lá Diêu Bông

Lời kết

Lá Diêu Bông là bài thơ ngắn mà ám ảnh, nơi một lời đùa của tuổi mới lớn hóa thành nỗi nhớ suốt đời. Nắm chắc mạch thời gian, điệp ngữ, sự đổi thay trong phản ứng của người chị và ý nghĩa biểu tượng của chiếc lá, em sẽ có đủ ý để phân tích, cảm nhận bài thơ.

Xem thêm:

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
rophim
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
kubet
kubet
kubet
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
8 DAY
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5