Thư gửi bố ngoài đảo là bài thơ của Xuân Quỳnh (đoạn trích), Bài 2 Chủ đề 32: Biển đảo yêu thương, sách Tiếng Việt lớp 1 Chân trời sáng tạo tập hai, trang 128–129. Bài gồm nói về tranh, đọc thơ, tìm vần oai, oay, trả lời câu hỏi, học thuộc lòng, nói về một bìa sách và vẽ tranh tặng các chú bộ đội.
Nói và nghe (trang 128)
Câu 1 (trang 128): Theo em, bố của bạn gái trong tranh là ai?
Tranh: bạn gái ngồi viết thư bên bàn, có phong bì; bạn nghĩ “Bố ơi, con muốn gửi bố…”. Trong bóng nghĩ, bạn ôm hôn bố; bố mặc áo trắng, cổ áo xanh sọc trắng, đội mũ của hải quân.
Trả lời: Bố của bạn gái là chú bộ đội hải quân, đang làm nhiệm vụ ở ngoài đảo xa. Con nhận ra nhờ bộ quân phục trắng và chiếc mũ có chữ hải quân.
Đọc: Thư gửi bố ngoài đảo (trang 128)
Đoạn trích có 3 khổ, mỗi khổ 4 dòng, mỗi dòng 5 tiếng. Đây là lời một bạn nhỏ viết cho bố đang ở đảo xa:
- Khổ 1: Tết đến, bạn muốn gửi bánh chưng cho bố nhưng bánh to, hòm thư lại nhỏ.
- Khổ 2: bạn hình dung ngoài đảo có nhiều gió, nhiều sóng, không có gì che chắn.
- Khổ 3: bà kể bố cùng đồng đội như hàng rào bảo vệ biển, đảo và bầu trời.
Giải nghĩa: hòm thư là thùng để bỏ thư gửi đi. Hàng rào biển: ví các chú bộ đội như hàng rào chắn giữ, bảo vệ vùng biển.
Cách đọc: giọng tha thiết, tình cảm; nghỉ hơi sau mỗi dòng, đọc chậm ở khổ cuối.
Câu 1 (trang 129): Tìm trong bài thơ tiếng có vần oai.
Trả lời: Tiếng có vần oai: ngoài (trong tên bài và hai dòng đầu khổ 2).
Câu 2 (trang 129): Tìm ngoài bài thơ từ ngữ chứa tiếng có vần oai, oay.
Mẫu trong sách: cá khoai, nhoay nhoáy.
Trả lời:
- oai: quả xoài, bà ngoại, khoai lang, điện thoại, loài vật;
- oay: xoay tròn, loay hoay, ngoáy tai, hí hoáy, xoáy nước.
Nội dung chính bài Thư gửi bố ngoài đảo
Bài thơ là lời thư của bạn nhỏ gửi bố là bộ đội ngoài đảo xa. Bạn nhớ bố, muốn gửi bánh chưng ngày Tết, lo bố ở nơi nhiều gió sóng. Bạn tự hào vì bố cùng đồng đội đang ngày đêm canh giữ biển đảo quê hương.
Tìm hiểu bài (trang 129)
Câu 1 (trang 129): Bạn nhỏ trong bài thơ muốn gửi gì cho bố?
Trả lời: Bạn nhỏ muốn gửi tặng bố cái bánh chưng để bố có Tết vui, nhưng bánh to quá, không bỏ vừa hòm thư.
Câu 2 (trang 129): Đọc khổ thơ cuối và cho biết bố bạn nhỏ làm gì ở ngoài đảo?
Trả lời: Bố cùng các chú đồng đội làm nhiệm vụ canh giữ, bảo vệ đảo, vùng biển và vùng trời của Tổ quốc. Bà ví bố như “hàng rào biển”.
Câu 3 (trang 129): Học thuộc hai khổ thơ cuối.
Trả lời: Hai khổ cuối là khổ nói về gió, sóng ngoài đảo và khổ lời bà kể về bố. Con đọc chậm từng khổ, hiểu ý rồi đọc nhiều lần; nhớ ý theo thứ tự: gió – sóng – hàng rào biển – giữ đảo, giữ trời. Sau đó gấp sách, đọc lại cho người thân nghe.
Nói và nghe (trang 129)
Câu 1 (trang 129): Quan sát tranh vẽ bìa sách dưới đây rồi nói với bạn theo các gợi ý:
– Tên cuốn sách.
– Em thấy những gì trên bìa sách?
Trả lời:
- Tên cuốn sách là Biển đảo quê hương em (ghi thêm: Sách dành cho thiếu nhi).
- Trên bìa có bãi biển với cây dừa, nhiều bạn nhỏ chơi bóng, xây lâu đài cát, bơi phao; ngoài khơi có thuyền buồm, chim hải âu. Mặt sau bìa vẽ đáy biển với san hô, sao biển, rùa biển và cá.
Hoạt động mở rộng (trang 129)
Câu 1 (trang 129): Vẽ một bức tranh tặng các chú bộ đội và viết tên em dưới bức tranh.
Trả lời: Gợi ý: con có thể vẽ chú bộ đội hải quân đứng gác trên đảo, bên cạnh là lá cờ đỏ sao vàng, cây phong ba và biển xanh; hoặc vẽ con tàu chở quà Tết ra đảo. Vẽ xong, con viết tên mình ở dưới, có thể viết thêm một lời chúc ngắn như: Chúc các chú khỏe mạnh.
Bài trước: Khu rừng kì lạ dưới đáy biển. Bài sau: Nữ hoàng của đảo.