Tóm tắt Tiếng nói của văn nghệ (Nguyễn Đình Thi) ngắn gọn – 6 mẫu hay nhất

Văn nghệ lấy chất liệu từ đời thực nhưng luôn gửi theo tâm tư, suy nghĩ riêng của người nghệ sĩ. Văn nghệ cần cho con người vì giúp mỗi người sống trọn vẹn hơn. Sức mạnh của nó nằm ở chỗ tác động bằng tình cảm, khiến người đọc tự thay đổi từ bên trong.

Theo Nguyễn Đình Thi, nghệ sĩ dùng chất liệu từ đời thực nhưng không ghi chép máy móc, mà muốn góp vào đời một điều mới mẻ của riêng mình. Điều văn nghệ trao cho ta là cả những rung động, suy tư, vẻ đẹp mà sách luân lí hay triết học không đem lại được. Với những cuộc đời vất vả, tăm tối, văn nghệ là ánh sáng giúp tâm hồn được sống. Văn nghệ nói với cả tâm hồn, trước hết là với cảm xúc, còn tư tưởng của nó lặng lẽ ẩn sau hình tượng. Nhờ vậy, tác phẩm nghệ thuật trở thành sợi dây truyền sự sống, giúp con người tự xây dựng đời sống tinh thần.

Trong tiểu luận Tiếng nói của văn nghệ, Nguyễn Đình Thi lần lượt làm rõ ba vấn đề. Trước hết, văn nghệ dựng lên từ hiện thực nhưng không dừng ở việc mô tả; người nghệ sĩ gửi vào tác phẩm một lời nhắn nhủ, một cách nhìn mới. Hai câu thơ tả cảnh mùa xuân trong Truyện Kiều, hay những trang cuối của An-na Ca-rê-nhi-na, để lại trong ta cả một thế giới cảm xúc chứ không chỉ vài thông tin hay một lời khuyên. Thứ hai, con người cần văn nghệ: với những người phụ nữ nông thôn vất vả thuở trước, một câu ca dao, một buổi chèo làm tâm hồn họ bừng sáng, được cười, được khóc. Thứ ba, văn nghệ đến với con người bằng con đường tình cảm; tư tưởng của nó thấm qua hình ảnh, nhân vật, khiến người đọc tự suy nghĩ và tự chuyển biến. Bằng lí lẽ chặt chẽ, dẫn chứng phong phú và giọng văn say sưa, tác giả khẳng định văn nghệ có sức mạnh kì diệu với đời sống con người.

Phần 1 – Nội dung của văn nghệ. Tác phẩm lấy chất liệu từ thực tại, nhưng người nghệ sĩ luôn muốn nói điều mới, gửi gắm tư tưởng, tình cảm của mình. Người đọc nhận được niềm say mê, nỗi buồn vui, những yêu ghét cùng các vẻ đẹp và vấn đề mới mẻ trong chính tâm hồn mình.

Phần 2 – Vai trò và sức cảm hóa của văn nghệ. Nhờ văn nghệ, con người được sống trọn vẹn hơn; văn nghệ mang niềm vui đến cả những cuộc đời cực nhọc. Văn nghệ tác động bằng cảm xúc, hướng tới toàn bộ tâm hồn chứ không riêng lí trí; tư tưởng nghệ thuật ẩn trong hình tượng. Tác phẩm vừa kết tinh tâm hồn người viết vừa truyền sự sống ấy sang người đọc, giúp họ tự hoàn thiện mình.

• Luận điểm 1: văn nghệ phản ánh hiện thực kèm lời nhắn gửi của nghệ sĩ; dẫn chứng: hai câu thơ tả cảnh xuân trong Truyện Kiều, cảm giác khi đọc xong Truyện Kiều, An-na Ca-rê-nhi-na.
• Luận điểm 2: con người cần văn nghệ để sống phong phú hơn; dẫn chứng: những người phụ nữ nông thôn lam lũ say mê ca dao, chèo.
• Luận điểm 3: văn nghệ cảm hóa con người bằng tình cảm; tư tưởng nghệ thuật lặng lẽ, ẩn trong hình tượng; dẫn chứng: ý kiến của Tôn-xtôi, cách ta đọc đi đọc lại một bài thơ hay.
• Kết luận: tác phẩm là sợi dây truyền sự sống, giúp con người tự bồi đắp tâm hồn.

Nguyễn Đình Thi mở đầu bằng nhận định: mọi tác phẩm nghệ thuật đều được làm nên từ chất liệu của đời thực, song người nghệ sĩ không dừng ở việc chép lại cái sẵn có mà muốn nói thêm điều mới mẻ, góp một phần tâm hồn mình vào cuộc đời chung. Khi Nguyễn Du tả cảnh cỏ non và cành lê trắng, ông không chỉ cho ta biết mùa xuân trông ra sao mà làm ta rung động với vẻ đẹp của sự sống luôn tái sinh. Đọc xong một cuốn tiểu thuyết lớn, ta đã biết hết chuyện mà vẫn ngồi lặng trước trang sách, lòng còn vương bao vui buồn. Lời gửi của nghệ thuật vì thế không chỉ là luân lí hay triết lí, mà phức tạp, phong phú hơn nhiều: đó là cả những yêu ghét, mơ mộng, những hình ảnh đẹp và những câu hỏi ta bỗng tìm thấy trong lòng mình.

Tiếp theo, tác giả cho thấy con người cần văn nghệ như thế nào. Ông nghĩ đến những người dân suốt đời vất vả, tưởng như bị giam trong cảnh tối tăm; một câu ca dao, một buổi chèo cũng làm họ biến đổi, được cười, được khóc, được sống thực sự. Văn nghệ đem lại sự sống cho tâm hồn con người.

Cuối cùng, ông giải thích vì sao văn nghệ có sức mạnh ấy. Văn nghệ nói với toàn bộ tâm hồn, nhất là với cảm xúc, nơi con người tiếp xúc với cuộc sống lao động, chiến đấu hằng ngày. Nghệ thuật không thiếu tư tưởng, nhưng tư tưởng ấy nảy ra từ đời sống và ẩn mình trong hình tượng, khiến người đọc phải dừng lại, đọc lại, tự ngẫm nghĩ. Nghệ sĩ không đứng ngoài chỉ đường, mà khơi lên ngọn lửa trong lòng người đọc. Tác phẩm là nơi kết đọng tâm hồn người viết, đồng thời truyền sự sống ấy sang mọi người, mở rộng khả năng cảm xúc và giúp con người tự xây dựng chính mình.

Kết luận

Bản tóm tắt Tiếng nói của văn nghệ cần giữ đủ ba luận điểm theo trình tự: văn nghệ chứa gì, vì sao con người cần văn nghệ, văn nghệ tác động bằng cách nào. Với văn bản nghị luận, em nên tóm tắt bằng lời của mình, giữ lại các dẫn chứng tiêu biểu và không thêm ý ngoài văn bản.

Xem thêm:

• Tác giả Nguyễn Đình Thi: Cuộc đời và sự nghiệp
• Tóm tắt Mấy ý nghĩ về thơ (Nguyễn Đình Thi)
• Tóm tắt Bàn về đọc sách (Chu Quang Tiềm)
• Tiếng nói của văn nghệ (Nguyễn Đình Thi) – Ngữ văn 9: Tác giả, tác phẩm, luận điểm
• Soạn bài Tiếng nói của văn nghệ (Nguyễn Đình Thi) – Ngữ văn 9 cũ