Tóm tắt Lời tiễn dặn (truyện thơ dân tộc Thái) ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Đoạn trích là hai lời tiễn dặn của chàng trai dành cho người yêu bị ép gả: lần đầu khi anh tiễn nàng về nhà chồng, lần sau khi anh chứng kiến nàng bị chồng đánh đập. Qua đó, anh bày tỏ nỗi xót thương, sự chăm sóc ân cần và lời thề thủy chung, quyết chờ ngày hai người được sum họp.

Cô gái bị cha mẹ ép gả cho người khác, nay đã đến lúc phải theo chồng về nhà chồng. Trên đường đi, nàng vừa đi vừa ngoảnh lại, ngắt lá ớt, lá cà ngồi đợi người yêu. Chàng trai đuổi theo tiễn nàng, xin được gần nàng thêm chút nữa, được bế ẵm đứa con của nàng, rồi cùng nàng hẹn ước: không lấy được nhau lúc trẻ thì sẽ lấy nhau khi về già. Đến nhà chồng, anh tận mắt thấy nàng bị chồng đánh ngã. Anh đỡ nàng dậy, phủi áo, chải tóc, lam thuốc cho nàng uống, và thề rằng tình yêu của hai người sẽ bền chắc như vàng như đá, sống chết không rời.

Phần một: Ngày người yêu theo chồng, chàng trai tiễn nàng qua cánh đồng rộng. Cô gái bước đi mà lòng không rời: nàng vừa đi vừa ngoái trông, chân càng xa lòng càng nhớ. Đến rừng ớt, rừng cà, rừng lá ngón, nàng đều ngắt lá ngồi chờ, mong người yêu đến. Được nói với nhau đôi lời, chàng trai mới đành lòng quay đi, nhưng rồi anh lại xin được ở cạnh nàng thêm một lát, được ủ lấy hơi ấm của nàng để mai sau còn nhớ. Anh xin bế đứa con nhỏ của nàng, nựng nó như con rồng con phượng. Rồi anh nhắc lại lời hẹn: hai người sẽ đợi nhau đến tháng năm lau nở, mùa nước đỏ cá về; nếu không lấy được nhau mùa hạ thì lấy nhau mùa đông, không lấy được nhau thời trẻ thì lấy nhau khi góa bụa về già.

Phần hai: Ở nhà chồng, cô gái bị hắt hủi, bị chồng đánh ngã lăn bên miệng cối, cạnh máng lợn. Chàng trai xót xa gọi nàng dậy, giũ áo, phủi áo cho nàng, chải lại mái tóc rối, búi tóc cho nàng. Anh chặt tre, hun ống, lam thuốc để nàng uống cho khỏi đau. Anh an ủi rằng tơ rối rồi hai người sẽ cùng gỡ, rồi sẽ về với người thương thuở cũ. Anh thề dù chết cũng thành sông, thành đất, thành bèo, thành muôi, thành hồn để được ở bên nhau; tình yêu của hai người bền chắc như vàng, như đá, trọn đời, trọn kiếp, mặc cho kẻ khác xiểm xui.

Đôi trai gái người Thái lớn lên bên nhau và yêu nhau tha thiết, nhưng cha mẹ cô gái chê chàng trai nghèo, gả cô cho một người giàu. Chàng trai đi làm ăn xa, mong kiếm tiền chuộc người yêu. Người chồng hết hạn ở rể, nàng phải theo chồng về nhà chồng; chàng trai trở về đúng ngày ấy, chỉ còn biết tiễn dặn nàng. Cô gái bị nhà chồng đánh đập, bị đuổi về, rồi lại bị bán đi. Cuối cùng nàng bị đem ra chợ đổi lấy một cuộn lá dong, và người đổi được nàng chính là chàng trai năm xưa. Nhờ tiếng đàn môi kỉ vật, hai người nhận ra nhau và nên vợ nên chồng.

Tiễn dặn người yêu là truyện thơ nổi tiếng của dân tộc Thái, được chàng trai kể lại như câu chuyện đời mình. Anh và cô gái cùng lớn lên từ thuở nằm nôi, cùng chơi đùa rồi đem lòng yêu nhau. Khi anh sang dạm hỏi, cha mẹ cô chê anh nghèo, nhận lời một người từ nơi xa đến ở rể vì tưởng hắn giàu có. Cô gái đau khổ nhưng không cưỡng được ý cha mẹ.

Chàng trai quyết đi buôn xa, mong có tiền trở về chuộc người yêu. Trước lúc đi, anh để lại chiếc đàn môi làm kỉ vật. Ở nhà, cô gái tìm cách kéo dài thời gian chờ anh, nhưng khi người chồng hết hạn ở rể, nàng buộc phải theo chồng về nhà chồng. Đúng ngày ấy, chàng trai trở về; có tiền bạc cũng không còn chuộc được người yêu nữa. Bất chấp mẹ can ngăn, anh chạy theo tiễn nàng, rồi ở lại chứng kiến cảnh nàng bị nhà chồng hắt hủi, bị chồng đánh đập. Anh chăm sóc, an ủi nàng, dặn nàng làm cho nhà chồng chán để được trả về, và cùng nàng thề nguyền chờ nhau.

Về sau, cô gái bị nhà chồng đuổi về nhà cha mẹ. Chưa được bao lâu, nàng lại bị cha mẹ gả bán vào nhà quan. Quá đau khổ, nàng trở nên vụng dại, ngang ngạnh, bị đem ra chợ bán mà không ai mua, cuối cùng chỉ đổi được “một cuộn lá dong”. Người đổi được nàng lại chính là chàng trai xưa, lúc này đã có vợ, nhà cửa khá giả, nên không nhận ra người yêu cũ trong dáng vẻ tiều tụy, đem nàng về làm người ở. Một hôm buồn tủi, nàng lấy chiếc đàn môi ra gảy. Nghe tiếng đàn, chàng trai nhận ra người yêu, quyết định cưới nàng làm vợ. Người vợ trước được anh chia đôi tài sản, tiễn đưa chu đáo về kết duyên với người yêu cũ của mình.

Ngày tôi theo chồng, tôi quẩy gánh qua cánh đồng mà chân cứ muốn quay về. Tôi đi một bước lại ngoái trông một lần, tới rừng ớt, rừng cà lại ngắt lá ngồi chờ, chỉ mong anh đuổi kịp. Rồi anh đến. Anh xin được ở cạnh tôi thêm một lát, xin bế đứa con nhỏ của tôi mà nựng như con mình. Chúng tôi hẹn nhau: nếu không lấy được nhau mùa hạ thì sẽ lấy nhau mùa đông, không lấy được nhau lúc trẻ thì sẽ lấy nhau khi đã về già. Về đến nhà chồng, tôi bị hắt hủi, có lần bị chồng đánh ngã lăn bên cối gạo, bên máng lợn. Anh gọi tôi dậy, phủi áo, chải tóc, búi tóc cho tôi, rồi đi chặt tre lam ống thuốc cho tôi uống đỡ đau. Anh bảo tơ rối thì ta cùng gỡ, dù chết cũng thành sông, thành đất để được ở gần nhau, tình ta bền như vàng như đá. Những lời ấy theo tôi suốt những ngày tủi cực sau này.

Tôi về đến bản thì đúng ngày người tôi yêu phải theo chồng. Tôi chạy theo tiễn nàng qua cánh đồng rộng. Nàng đi mà cứ ngoảnh lại, đến đâu cũng ngắt lá ngồi chờ tôi. Được nói với nàng vài câu tôi mới chịu quay đi, nhưng rồi tôi lại xin được ở bên nàng thêm một lát, được ẵm bồng đứa con nhỏ của nàng. Tôi nhắc lời thề cũ: đợi tới mùa lau nở, mùa nước đỏ cá về, đợi đến lúc cả hai góa bụa về già cũng đợi. Rồi tôi ở lại gần nhà chồng nàng. Một ngày, tôi thấy nàng bị chồng đánh ngã lăn bên máng lợn. Tôi đỡ nàng dậy, giũ áo cho nàng khỏi bụi, chải lại tóc rối, chặt tre lam thuốc cho nàng uống. Tôi thề với nàng: sống thì yêu trọn đời, chết cũng hóa thành sông, thành đất, thành hồn để chung một mái, và không lời xiểm xui nào khiến tôi quay lưng.

Lời tiễn dặn là đoạn trích trong truyện thơ Tiễn dặn người yêu của dân tộc Thái, kể lại cuộc chia tay của đôi trai gái yêu nhau mà không lấy được nhau. Trên đường cô gái về nhà chồng, cả hai đều lưu luyến: nàng ngoái lại, ngắt lá ngồi chờ; chàng trai xin được gần nàng, bế ẵm con nàng. Họ thề hẹn chờ nhau, dù đến lúc góa bụa về già. Khi thấy nàng bị chồng đánh đập, chàng trai ân cần chăm sóc, chải tóc, lam thuốc cho nàng. Đoạn trích khép lại bằng lời thề thủy chung sống chết không rời, bền chắc như vàng như đá.

Kết luận

Khi tóm tắt Lời tiễn dặn, em cần phân biệt rõ hai phạm vi: đoạn trích chỉ gồm hai lời tiễn dặn (trên đường về nhà chồng và ở nhà chồng), còn truyện thơ kéo dài từ thuở hai người lớn lên đến kết thúc đoàn tụ nhờ chiếc đàn môi. Nếu đề không nói rõ, hãy tóm tắt đoạn trích và thêm một câu giới thiệu truyện thơ như mẫu 2 hoặc mẫu 8.

Xem thêm:

• Soạn bài Lời tiễn dặn (truyện thơ dân tộc Thái) – Ngữ văn 11
• Tác giả – tác phẩm Lời tiễn dặn
• Tác giả – tác phẩm Tú Uyên gặp Giáng Kiều
• Soạn bài Dương phụ hành – Ngữ văn 11 Kết nối tri thức