Tóm tắt Con đường không chọn (Robert Frost) ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Giữa khu rừng lá vàng, một người lữ hành gặp con đường rẽ làm hai và chỉ có thể đi một lối. Sau hồi lâu phân vân, anh chọn lối có vẻ ít người qua, hẹn một ngày quay lại lối kia dù biết điều đó khó xảy ra. Nhiều năm sau, anh kể lại lựa chọn ấy bằng một tiếng thở dài và thấy nó đã làm nên mọi khác biệt trong đời mình.

Con đường không chọn kể lại khoảnh khắc nhân vật trữ tình đứng trước ngã rẽ trong một khu rừng mùa thu. Anh tiếc vì không thể cùng lúc đi cả hai đường nên đứng rất lâu, dõi theo một lối cho tới chỗ nó khuất vào bụi cây. Rồi anh rẽ sang lối còn lại, vì thấy cỏ mọc nhiều hơn, như đang chờ bước chân người, dù thật ra hai lối đều mòn gần như nhau và cùng phủ lá chưa ai giẫm. Anh tự nhủ để dành lối đầu cho một dịp khác, nhưng hiểu rằng đường đời cứ nối tiếp nhau nên khó có ngày trở lại. Ở khổ cuối, anh hình dung mình của rất nhiều năm sau sẽ thở dài kể rằng mình đã chọn lối ít người đi, và điều đó đã thay đổi tất cả. Qua câu chuyện ấy, bài thơ nói về sự lựa chọn tất yếu và nỗi nuối tiếc khó tránh trên đường đời.

Phần 1 (ba khổ đầu) – hai lối rẽ và sự lựa chọn: Nhân vật trữ tình, một người lữ hành, đứng trước chỗ con đường chia hai nhánh giữa khu rừng thu. Anh quan sát kĩ cả hai lối, thấy chúng na ná nhau: lối này khuất sau bụi rậm, lối kia cỏ mọc dày, cả hai đều phủ lá, dấu chân qua lại chẳng hơn kém bao nhiêu. Cuối cùng anh chọn lối thứ hai, tạm gác lối thứ nhất cho một ngày khác, dù thâm tâm hiểu mình khó lòng quay lại.

Phần 2 (khổ cuối) – nhìn lại lựa chọn: Anh tưởng tượng về một tương lai rất xa, khi mình kể lại câu chuyện hôm nay kèm tiếng thở dài: trong rừng có hai lối, anh đã đi lối ít người qua, và lựa chọn ấy đã làm nên sự khác biệt của cả cuộc đời.

• Khổ 1: Con đường trong rừng thu rẽ làm hai; người lữ hành tiếc vì không thể đi cả hai, đứng rất lâu nhìn theo một lối đến chỗ nó khuất vào bụi cây.
• Khổ 2: Anh chọn lối kia, cũng đẹp như thế, có vẻ hấp dẫn hơn vì cỏ mọc nhiều, tuy thật ra hai lối đều được đi qua gần như nhau.
• Khổ 3: Buổi sáng ấy, hai lối cùng phủ lá chưa có dấu chân. Anh hẹn sẽ trở lại lối đầu, nhưng biết đường nọ nối đường kia nên ngờ rằng mình không bao giờ quay về.
• Khổ 4: Nhiều năm về sau, anh sẽ vừa thở dài vừa kể lại: anh đã chọn lối ít người đi, và điều ấy đã làm thay đổi tất cả.

Bài thơ mở ra bằng một khung cảnh bình dị: một buổi sáng mùa thu, con đường trong khu rừng lá vàng chia thành hai nhánh. Người lữ hành – nhân vật trữ tình xưng tôi – dừng bước. Anh tiếc vì mình chỉ là một người, không thể cùng lúc đi cả hai ngả, nên đứng lặng rất lâu, nhìn theo một lối xa hết tầm mắt, tới khúc quanh nơi nó chìm vào đám cây bụi. Phía trước con đường ấy là gì, anh không thể biết.

Rồi anh quyết định bước sang lối còn lại. Lối này cũng đẹp chẳng kém, thậm chí có vẻ đáng đi hơn vì cỏ còn mọc nhiều, như thể ít người qua lại. Nhưng ngay sau đó, anh tự thừa nhận rằng thực ra dấu chân người đã làm mòn hai lối gần như ngang nhau; sáng hôm ấy, cả hai cùng trải đầy lá rụng chưa bị giẫm thâm. Sự khác biệt giữa hai con đường mỏng manh đến mức việc chọn lựa gần như chỉ dựa vào cảm giác.

Khi đã đi, anh còn tự hứa sẽ để dành lối thứ nhất cho một ngày khác. Có điều, anh hiểu quy luật của đường đời: đường này dẫn tới đường kia, bước tiếp thì khó quay lại. Lời hẹn vì thế chỉ là một cách tự an ủi.

Khổ thơ cuối đưa người đọc tới một thời điểm xa trong tương lai. Người lữ hành hình dung mình khi ấy sẽ kể lại câu chuyện với một tiếng thở dài: trong rừng có hai lối rẽ, anh đã chọn lối ít người đi, và chính lựa chọn đó đã làm nên mọi khác biệt. Tiếng thở dài để ngỏ nhiều cách hiểu – có thể là nuối tiếc con đường không được đi, cũng có thể là sự hài lòng với hành trình đã qua. Từ một lần chọn đường trong rừng, Frost gợi ra suy ngẫm về những lựa chọn quyết định đời người.

Sáng hôm ấy, tôi đi một mình qua khu rừng đã ngả vàng và gặp một ngã rẽ. Tôi tiếc lắm vì chẳng thể chia mình ra để đi cả hai con đường. Tôi đứng rất lâu, cố nhìn xem lối bên này dẫn tới đâu, nhưng nó uốn cong rồi mất hút sau bụi cây. Thế là tôi rẽ sang lối bên kia, lối có cỏ mọc dày hơn, dù phải thú thật là hai lối cũng mòn như nhau và cùng phủ một lớp lá chưa ai giẫm lên. Tôi tự nhủ sẽ có ngày quay lại đi nốt lối đầu, nhưng tôi biết đường cứ dẫn sang đường, chắc gì tôi còn trở lại. Tôi đoán rằng rất nhiều năm nữa, tôi sẽ vừa thở dài vừa kể với ai đó: ngày ấy có hai lối rẽ trong rừng, tôi đã đi lối ít người qua, và điều đó đã làm đời tôi khác đi.

Những năm sống ở Anh (1912 – 1915), Robert Frost thường đi dạo trong rừng cùng người bạn là nhà thơ Edward Thomas. Thomas hay phân vân không biết chọn lối nào, chọn xong lại tiếc lẽ ra nên đi lối khác. Từ kỉ niệm ấy, Frost viết Con đường không chọn: nhân vật trữ tình đứng trước hai lối rẽ trong rừng lá vàng, cân nhắc hồi lâu, rồi chọn lối có vẻ ít người đi, hẹn một ngày quay lại lối kia dù biết khó có dịp. Bài thơ khép lại bằng hình ảnh con người của nhiều năm sau, thở dài kể về lựa chọn đã làm nên mọi khác biệt. Câu chuyện nhỏ vì thế trở thành suy ngẫm lớn về sự lựa chọn và nỗi nuối tiếc của đời người.

Bài thơ ghi lại một lần chọn đường: trước hai lối rẽ giống nhau giữa rừng thu, người lữ hành buộc phải chọn một, chọn lối kia, và biết mình khó quay lại lối đầu. Nhiều năm sau, anh sẽ kể về quyết định ấy như bước ngoặt của cả cuộc đời. Con đường và lối rẽ là ẩn dụ cho đường đời và những thời khắc lựa chọn; con đường không được đi tượng trưng cho những khả năng ta buộc phải từ bỏ. Thông điệp rút ra: sống là phải lựa chọn, không lựa chọn thì hành trình không thể bắt đầu; mỗi lựa chọn đều kèm theo mất mát, vì vậy hãy cân nhắc kĩ, can đảm bước đi và có trách nhiệm với con đường mình đã chọn.

Hai dòng kết trong bản dịch của Trịnh Lữ in ở SGK cô đọng tinh thần ấy:

Tôi đã chọn lối mòn ít có ai đi,
Và điều đó đã làm đổi thay tất cả.

Kết luận

Các mẫu tóm tắt trên đều bám sát trình tự bốn khổ thơ: gặp ngã rẽ – quan sát và lựa chọn – lời hẹn quay lại – cái nhìn từ tương lai. Khi viết, em nên giữ đủ các ý: tình huống lựa chọn, sự giống nhau của hai lối rẽ, quyết định của nhân vật trữ tình, tiếng thở dài ở cuối bài và ý nghĩa ẩn dụ của hình ảnh con đường.

Xem thêm:

• Soạn bài Con đường không chọn (Kết nối tri thức)
• Soạn bài Một đời như kẻ tìm đường
• Soạn bài Về chính chúng ta