Soạn bài Tự Trào I- Trả lời đọc hiểu Ngữ văn 8

Các từ ngữ, hình ảnh phác họa bức chân dung tự họa của tác giả:

– Chẳng phải quan, chẳng phải dân.

– Ngơ ngơ ngẩn ngẩn.

– Sai con hầu chè rượu.

– Được vợ nuôi bằng ngô khoai.

– Vểnh râu vai phụ lão.

– Lên mặt dáng văn thân.

→ Bức chân dung thể hiện ông là một người anh nhà, không có chức quan nhưng cũng không phải dân mà ở nhà ngâm thơ đèn sách, đôi lúc kiêu hãnh, kiêu ngạo với các văn thân, sống dựa vào vợ kiếm từng đồng hào lo cuộc sống. Ta thấy cuộc sống của tác giả khá nhàn hạ được vợ con hầu hạ và không phải quá lo toan.

Thủ pháp trào phúng được sử dụng trong hai câu thơ luận:

Có lúc vểnh râu vai phụ lão

Cũng khi lên mặt dáng văn thân

Việc sử dụng lối nói hóm hỉnh, giễu nhại với những động từ như “Vểnh râu”, “lên mặt”, danh từ “phụ lão”, “dáng văn thân” đã giúp tác giả bày tỏ sự bất lực với chính bản thân mình. Tiếng cười ở đây mang ý nghĩa giải thoát cho sự bức bách, bất lực trước hoàn cảnh của Trần Tế Xương.

Thủ pháp trào phúng được sử dụng trong hai câu thơ luận:

Sống lâu, lâu để làm gì nhỉ?

Lâu để mà xem cuộc chuyển vần.

– Tình cảm, cảm xúc: Lo lắng cho thời cuộc, quan tâm vận mệnh đất nước một cách thầm kín.

– Qua tình cảm, cảm xúc của tác giả bộc lộ trong hai câu thơ cuối, ta thấy được ông là người yêu nước, bất bình trước thực trạng hỗn loạn của xã hội.

Chủ đề của bài thơ: Tiếng cười tự chế giễu vì sự bất lực của bản thân trước hoàn cảnh xã hội giao thời đầy nhiễu nhương.

Căn cứ: Những từ ngữ, hình ảnh với lối với giêu nhại.

Thông điệp của tác phẩm Tự trào I (Trần Tế Xương): Tác giả muốn gửi gắm sự tự tự nhận thức về tình cảm của mình: bất lực trước hoàn cảnh và tố cáo xã hội giao thời đầy nhiễu nhương, mâu thuẫn đã đầy những trí thức như ông vào tình cảnh này.

Xem thêm:

• Ngữ văn 8 Hiểu rõ bản thân: Soạn bài, trả lời đọc hiểu