Soạn bài Bức tranh của em gái tôi

Trong truyện ngắn Bức tranh của em gái tôi, người kể chuyện là nhân vật “tôi” – người anh.

Được kể từ ngôi thứ nhất – người kể xưng tôi, vì thế câu chuyện sẽ trở nên chân thực, sinh động bằng chính ngôn ngữ của nhân vật. Độ tin cậy trong câu chuyện vì thế cao hơn so với lời kể của các nhân vật khác trong câu chuyện.

Em thích nhất ở nhân vật Mèo – Kiều Phương là sự hiếu động và rất đam mê hội họa. Bởi vì:

Ở cô bé toát lên những phẩm chất đáng quý, đó là sự hồn nhiên, trong sáng và nhân hậu. Khi bị anh trai gọi là Mèo, cô bé không buồn hay giận mà còn vui vẻ chấp nhận và thường dùng tên ấy để xưng hô với bạn bè. Mặt cô bé lúc nào cũng lấm lem màu vẽ do mình tự sáng chế. Bị anh la mắng thì Mèo vênh mặt lên. Mặc dù tài năng hội họa của cô bé được mọi người đánh giá rất cao nhưng cô bé vẫn giữ được tâm hồn trong sáng hồn nhiên. Tuy hay bị anh la mắng nhưng cô bé vẫn dành cho anh những tình cảm thật tốt đẹp và rất trân trọng anh. Những tình cảm đó đã được thể hiện ở bức tranh đoạt giải nhất của Phương. Khi dự thi trở về, mặc dù trước thái độ lạnh nhạt của anh trai, Mèo vẫn muốn anh cùng đi nhận giải với mình, trong bức vẽ về anh thì Kiều Phương đã miêu tả anh một cách đẹp đẽ và mơ mộng.

(HS có thể chọn 1 trong những nét tiêu biểu ở Kiều Phương để bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc. Ví dụ: hồn nhiên/ hiếu động/ có tài năng hội họa/ nhân hậu…)

Nhận xét về cảm xúc, thái độ, hành động của nhân vật “tôi” trước khi xem bức chân dung do em gái mình vẽ:

Người anh trai đứng xem bức tranh với bao tâm trạng. Anh vô cùng ngạc nhiên và xúc động vì chẳng bao giờ nghĩ người trong bức tranh kia chính là mình. Từ ngạc nhiên, người anh cảm thấy ngỡ ngàng vì người trong tranh kì diệu quá, đẹp hơn cả sức tưởng tượng của mình. Nhìn bức tranh, người anh hãnh diện vì mình có được một cô em gái vừa tài năng lại vừa có tâm hồn nhân hậu bao la. Nhưng cũng chính vào lúc ấy, góc khuất trong tâm hồn khiến người anh cũng vô cùng xấu hổ. Anh đã có những lúc cư xử không đúng với cô em gái nhỏ. Anh lại giận mình vì chẳng có một chút năng khiếu gì. Bao nhiêu những cảm giác xáo trộn trong lòng khiến người anh vừa ngất ngây lại vừa choáng váng. Đứng trước bức tranh của cô em gái, đứng trước phần tốt đẹp của mình, cái chưa toàn vẹn trong tâm hồn của người anh như bị thôi miên, thẫn thờ và câm lặng.

Nhân vật “tôi” đã thay đổi sau khi xem bức chân dung của mình do em gái vẽ. Đó là:

• Từ trước cho đến khi thấy em tự chế màu vẽ: Người anh tỏ ra người lớn, đặt tên em là Mèo, cho việc chế màu vẽ là chuyện trẻ con. Khi tài năng hội họa của em được phát hiện thì anh có mặc cảm thua kém và ghen tị. Việc lén xem những bức tranh của em rồi trút tiếng thở dài cho thấy anh vừa thầm phục tài năng của em, vừa tự ti, đố kị; anh trở nên khó chịu, hay gắt gỏng với em.
• Khi đứng trước bức tranh đoạt giải vẽ chính mình: anh ngỡ ngàng, rồi hãnh diện, sau cùng là xấu hổ. Anh nhận ra em gái đã nhìn mình bằng tấm lòng trong sáng, nhân hậu, còn mình thì đã đối xử chưa tốt với em; anh muốn khóc và thầm nhận lỗi.
• Nguyên nhân của sự thay đổi: bức tranh của em gái như tấm gương giúp người anh soi lại mình, nhận ra tình cảm, lòng bao dung của em và những thói xấu (ghen tị, tự ti, hẹp hòi) của bản thân để tự sửa chữa.

Từ văn bản Chuyện cổ tích về loài người, Mây và sóng, Bức tranh của em gái tôi, em nhận thấy điều quan trọng nhất có thể gắn kết các thành viên trong gia đình là tình yêu thương, sự gắn bó gần gũi, lòng vị tha, tránh xa những điều xấu xa, tầm thường trong cuộc sống để xây dựng mối quan hệ gắn kết các thành viên trong gia đình, xây dựng gia đình hạnh phúc bền vững.