Ôn tập cuối học kì 2 – Tiếng Việt lớp 4 Kết nối tri thức

a. Dòng chữ trên mỗi cánh buồm cho biết điều gì?
b. Theo em, cần ghi những gì vào cánh buồm số 6, 7, 8?
c. Hình ảnh những chiếc thuyền đi từ sông ra biển có ý nghĩa như thế nào? Chọn một phương án dưới đây hoặc đưa ra ý kiến của em.
Tranh có 8 chiếc thuyền; 5 cánh buồm đầu ghi: Mỗi người một vẻ, Trải nghiệm và khám phá, Niềm vui sáng tạo, Chắp cánh ước mơ, Sống để yêu thương. Ba phương án: Hành trình học tập dài lâu sẽ mang lại cho em những hiểu biết lớn lao. / Bằng con đường học tập, tương lai của em sẽ ngày càng rộng mở. / Nếu biết gom nhặt kiến thức mỗi ngày, em sẽ thành công.

Trả lời:

• a. Mỗi cánh buồm ghi tên một chủ điểm đã học trong sách Tiếng Việt 4 (tập 1 có 4 chủ điểm, tập 2 có 4 chủ điểm).
• b. Buồm 6: Uống nước nhớ nguồn; buồm 7: Quê hương trong tôi; buồm 8: Vì một thế giới bình yên.
• c. Em chọn ý thứ hai: thuyền đi từ dòng sông nhỏ ra biển lớn giống như con đường học tập đưa em tới tương lai ngày càng rộng mở. Hai ý còn lại cũng hợp lí, em có thể chọn theo suy nghĩ riêng.

Tên bài: (1) Bầu trời trong quả trứng, (2) Sự tích con Rồng cháu Tiên, (3) Cây đa quê hương, (4) Ngôi nhà của yêu thương, (5) Chuyến du lịch thú vị, (6) Quả ngọt cuối mùa, (7) Vẽ màu.
Nội dung: a. Nguồn gốc, tổ tiên dân tộc Việt. b. Lời kể của chú gà con về những trải nghiệm của mình. c. Bức thư gửi một người bạn không nhà. d. Chuyến thăm Pa-ri của Dương. e. Loài cây thân thương của làng quê Việt Nam. g. Bức tranh sắc màu của bạn nhỏ về những sự vật xung quanh. h. Tình cảm yêu thương, gắn bó giữa bà và con cháu.

Trả lời:

Trả lời: Em chọn một bài đã học, ví dụ bài Cây đa quê hương hoặc truyện Sự tích con Rồng cháu Tiên. Đọc rõ ràng, ngắt nghỉ đúng dấu câu, nhấn giọng ở từ ngữ gợi tả. Đọc xong, em có thể nói thêm vì sao em thích bài đó.

Vòng 1 – Tìm chủ ngữ thích hợp với vị ngữ: chủ ngữ (Cây bàng trước ngõ; Những đám mây trắng; Đàn bướm vàng) – vị ngữ (đang nảy những chồi non; nhởn nhơ bay trên bầu trời; lượn bên những bông hoa).
Vòng 2 – Đi tìm vị ngữ: 1. Tô Hoài (?). 2. Những câu chuyện ông viết (?). 3. Truyện mà tớ thích đọc nhất (?).
Vòng 3 – Đi tìm chủ ngữ: 1. (?) thường nở hoa vào mùa hè. 2. (?) có màu đỏ rực rỡ, dập dờn như cánh bướm. 3. (?) hay nhặt những cánh hoa, ép vào trang sổ.

Trả lời:

• Vòng 1: Cây bàng trước ngõ – đang nảy những chồi non; Những đám mây trắng – nhởn nhơ bay trên bầu trời; Đàn bướm vàng – lượn bên những bông hoa.
• Vòng 2: Tô Hoài là nhà văn viết nhiều truyện cho thiếu nhi. Những câu chuyện ông viết thường kể về các con vật ngộ nghĩnh. Truyện mà tớ thích đọc nhất là Võ sĩ Bọ Ngựa.
• Vòng 3: Cây phượng ở sân trường thường nở hoa vào mùa hè. Những cánh phượng có màu đỏ rực rỡ… Các bạn gái lớp em hay nhặt những cánh hoa, ép vào trang sổ.

a. Tìm ô chữ hàng ngang. b. Tìm ô chữ hàng dọc màu xanh. Có 12 gợi ý về từ trái nghĩa, dấu câu, từ loại, thành phần câu, biện pháp nhân hoá.

Trả lời: a. Các hàng ngang:

b. Hàng dọc màu xanh: EM YÊU HOÀ BÌNH.

Đoạn văn giới thiệu nhà văn Tô Hoài: tên khai sinh, ngày sinh, quê quán, tác phẩm nổi tiếng và giải thưởng.

Trả lời: Em nghe đọc và viết vào vở. Chú ý viết hoa tên người, tên địa lí (Tô Hoài, Nguyễn Sen, Nghĩa Đô, Hoài Đức, Hà Đông, Cầu Giấy, Hà Nội), tên giải thưởng (Giải thưởng Hồ Chí Minh); đặt tên tác phẩm trong ngoặc kép; viết số ngày tháng năm cho đúng.

Dấu câu: dấu gạch ngang, dấu hai chấm, dấu ngoặc kép, dấu ngoặc đơn. Công dụng: báo hiệu phần giải thích, liệt kê; đánh dấu tên một tác phẩm, tài liệu; đặt ở đầu dòng để đánh dấu các ý liệt kê; đánh dấu phần chú thích.

Trả lời:

Trong cuốn sách ✿Những bức thư giải Nhất Việt Nam✿, có nhiều bức thư xúc động về những chủ đề khác nhau như✿
✿ Thư gửi cho một người bạn để bạn hiểu về đất nước mình.
✿ Thư gửi một người mà tôi ngưỡng mộ nhất.
✿ Thư gửi cho một bạn nhỏ không có nhà.

Trả lời:

• Hai bông hoa bao quanh tên sách: dấu ngoặc kép (đánh dấu tên tài liệu).
• Bông hoa sau chữ như: dấu hai chấm (báo hiệu phần liệt kê).
• Ba bông hoa đầu dòng: dấu gạch ngang (đánh dấu từng ý liệt kê).

Chúng tôi đi xem phim “Vua sư tử”. / Mèo con đang nằm sưởi nắng. / Nam nghe thấy tiếng chim hót ríu ran.

Trả lời:

• Để thưởng cho kì thi tốt (mục đích), chúng tôi đi xem phim Vua sư tử.
• Trên bậc thềm (nơi chốn), mèo con đang nằm sưởi nắng.
• Sáng sớm (thời gian), Nam nghe thấy tiếng chim hót ríu ran.

Bài thơ Giọt sương (Phạm Thị Út Tươi) kể giọt sương đêm nằm trên lá nghe tiếng làng quê, nghe gió, nghe mầm xanh, rồi tan đi khi bình minh tới.

Trả lời: Đoạn văn mẫu: Đêm về, cô sương nhỏ lặng lẽ ngồi trên chiếc lá non. Cô dỏng tai nghe anh gió kể chuyện khu vườn. Dưới đất, mấy hạt mầm thì thầm rủ nhau thức dậy. Sáng ra, cô sương mỉm cười chào ông mặt trời rồi nhẹ nhàng tan vào đất.

Trả lời: Em kể tên cây, nơi cây mọc, đặc điểm em thích (lá, hoa, quả, bóng mát) và một kỉ niệm với cây. Ví dụ: Tớ thích cây phượng ở sân trường. Mùa hè hoa nở đỏ rực, tớ hay nhặt cánh hoa ép vào vở. Ngồi dưới gốc phượng nghe ve kêu, tớ thấy rất vui.

Sách có tranh gợi ý các vùng quê, phố phường với nhiều loài cây khác nhau.

Trả lời: Bài văn tham khảo (cây dừa): Quê em ở miền biển, đâu đâu cũng thấy những hàng dừa xanh. Cây dừa cao vút, thân to bằng bắp đùi người lớn, có nhiều vòng nối nhau đều đặn. Trên ngọn, tàu lá dài xoè ra như những cánh tay khổng lồ, đón gió biển reo vi vu. Giữa các tàu lá, từng buồng dừa sai trĩu, quả tròn căng, vỏ xanh bóng. Nước dừa ngọt mát, cùi dừa béo bùi. Lá dừa khô dùng để nhóm bếp, thân dừa làm cầu bắc qua mương. Em yêu cây dừa vì nó gắn bó với cuộc sống của người dân quê em.

Trả lời: Em và bạn đổi bài, xem bài đã đủ mở bài, thân bài, kết bài chưa; đã tả rõ thân, lá, hoa, quả và lợi ích của cây chưa; câu văn có hình ảnh so sánh, nhân hoá không; rồi sửa lỗi chính tả, dấu câu.

Trả lời: Ví dụ: con chim, hoa chuối, dòng sông, chuồn kim, nắng chiều (có thể kể thêm: con bò, cánh diều, lúa, dừa, mây, lục bình).

Trả lời: Hai câu thơ: “Con chim giấu chiều trong cánh” (chim biết giấu như người) và “Lúa bá vai nhau chạy miết” (lúa khoác vai nhau chạy như các bạn nhỏ). Em cũng có thể chọn dòng thơ tả mây biết trốn, hoàng hôn biết say.

Trả lời: Hôm đó, năm chiếc thuyền lớn dưới quyền Ma-gien-lăng rời cảng Xê-vi-la (Tây Ban Nha), bắt đầu chuyến đi tìm đường biển tới những vùng đất mới.

A. Đại Tây Dương
B. Thái Bình Dương
C. Ấn Độ Dương
D. Bắc Băng Dương

Trả lời: Chọn B.

A. Vì ông thấy nơi này rộng mênh mông.
B. Vì ông thấy nơi này rất yên bình.
C. Vì ông thấy nơi này rất thơ mộng.
D. Vì ông thấy nơi này bát ngát, đi mãi chẳng thấy bờ.

Trả lời: Chọn B. Biển ở đây lặng sóng nên ông gọi là Thái Bình (yên bình).

Trả lời: Đại dương quá rộng, đi mãi không thấy bờ; hết thức ăn và nước ngọt, thuỷ thủ phải nấu cả giày, thắt lưng da để ăn; nhiều người chết dọc đường; về sau còn phải đánh nhau với dân đảo Ma-tan và Ma-gien-lăng đã hi sinh.

Sơ đồ: Châu Âu → Đại Tây Dương → (?) → Thái Bình Dương → (?) → Ấn Độ Dương → (?).

Trả lời: Châu Âu → Đại Tây Dương → châu Mỹ (dọc bờ Nam Mỹ) → Thái Bình Dương → châu Á (vùng đảo Ma-tan) → Ấn Độ Dương → châu Âu (về Tây Ban Nha).

Trả lời: Đoàn đã đi trọn một vòng quanh thế giới, chứng minh Trái Đất hình cầu, tìm ra Thái Bình Dương và thêm nhiều vùng đất mới.

Trả lời: Có 9 danh từ riêng (nếu tính cả Trái Đất – tên hành tinh, viết hoa – thì có 10):

Khi tới gần mỏm cực nam, đoàn thám hiểm phát hiện một eo biển dẫn tới một đại dương mênh mông.

Trả lời: Trạng ngữ: “Khi tới gần mỏm cực nam”. Chủ ngữ: đoàn thám hiểm. Vị ngữ: phần còn lại, bắt đầu từ phát hiện.

Trả lời: Năm 1519 (trạng ngữ), Ma-gien-lăng dẫn năm chiếc thuyền ra khơi. Hoặc: Để tìm đường biển tới vùng đất mới (trạng ngữ), Ma-gien-lăng đã vượt qua bao hiểm nguy.

Đề 1: Viết bài văn miêu tả một cây hoa mà em thấy ở trường, trong vườn nhà hoặc trên đường đi học.
Đề 2: Hãy tưởng tượng em tham gia đoàn thám hiểm của Ma-gien-lăng và vừa trở về đất liền, có nhiều người ra đón em. Kể lại cuộc gặp gỡ đó.

Trả lời:

• Đề 1: giới thiệu cây hoa (hoa gì, ở đâu) → tả bao quát → tả gốc, thân, lá, nụ, hoa (màu, hương) → lợi ích, kỉ niệm → tình cảm của em.
• Đề 2: kể ở ngôi thứ nhất: con thuyền cập bến ra sao, ai ra đón, em kể cho họ nghe những gian khổ và điều kì thú nào, cảm xúc khi được về nhà.

Đoạn văn tham khảo (Đề 2): Khi con thuyền cuối cùng cập bến Tây Ban Nha, cả bến cảng ùa ra đón. Mẹ tôi chen giữa đám đông, ôm chầm lấy tôi mà khóc. Mọi người hỏi han rối rít. Tôi kể về đại dương mênh mông lặng sóng, về những ngày đói khát phải nấu cả thắt lưng da. Khi tôi nói rằng chúng tôi cứ đi mãi về một phía mà vẫn trở lại được quê nhà, ai nấy đều sửng sốt. Lúc ấy, tôi thấy mọi vất vả đều xứng đáng.