Ôn tập cuối học kì 1 | Tiếng Việt lớp 2 Chân trời sáng tạo

Bài đọc: Những người giữ lửa trên biển (Theo Đoàn Đại Trí). Cùng tìm hiểu:

1. Tàu đưa mọi người đến thăm nơi nào?

2. Nhờ đâu mà ngọn hải đăng luôn toả sáng?

3. Ngọn hải đăng khẳng định điều gì?

4. Tên gọi nào dưới đây có thể đặt cho bài đọc? (Người chiến sĩ trên đảo Trường Sa – Trạm hải đăng ở đảo Sơn Ca – Từ trên đỉnh tháp)

Trả lời: Bài có bốn đoạn: đoàn khách đi tàu ra đảo, được anh thợ dẫn lên tháp đèn, biết việc canh đèn ban đêm và cảm nghĩ của người kể. Từ khó: dập dềnh là lên xuống nhịp nhàng theo sóng; sừng sững là cao lớn, vững chãi, như đứng chắn trước mặt.

1. Tàu đưa mọi người ra đảo Sơn Ca, nơi có trạm hải đăng đẹp nhất quần đảo Trường Sa.
2. Đêm nào những người thợ cũng chia nhau thức canh, nên ngọn đèn không lúc nào tắt.
3. Ngọn hải đăng soi đường cho tàu thuyền và còn cho biết vùng biển, vùng trời nơi đây thuộc về Tổ quốc ta.
4. Chọn tên Trạm hải đăng ở đảo Sơn Ca, vì cả bài nói về ngọn hải đăng trên đảo này và những người giữ cho nó sáng.

Viết các chữ hoa I, K, L, M, N, P, Ơ và các tên riêng: Hồ Chí Minh, Cù Chính Lan, Nguyễn Bá Ngọc, Ông Ích Khiêm.

Trả lời:

• Tên người viết hoa chữ cái đầu của mỗi tiếng: Hồ Chí Minh, Cù Chính Lan, Nguyễn Bá Ngọc, Ông Ích Khiêm.
• Chữ hoa cỡ nhỏ cao 2,5 li; nhớ đặt dấu thanh, dấu mũ đúng chỗ (Ồ, Ọ, Í, Ê).
• Các tiếng trong một tên cách nhau một con chữ o, viết đều nét, không nhấc bút giữa chữ.

Trên đỉnh tháp, ba người thợ đang lau chùi và kiểm tra hệ thống đèn.

Trả lời:

• Từ ngữ chỉ sự vật: đỉnh tháp (tháp), người thợ, hệ thống đèn.
• Từ ngữ chỉ hoạt động: lau chùi, kiểm tra.

Trả lời:

• Sáng chủ nhật, em giúp mẹ lau chùi cửa kính.
• Chú thợ điện kiểm tra từng bóng đèn ở sân trường.

Cùng bạn đóng vai nói và đáp:

a. Lời cảm ơn thầy cô, bác thủ thư.

b. Lời khen ngợi khi bạn đạt thành tích cao trong học tập.

Trả lời: Khi nói, em nhìn người nghe, giọng lễ phép với người lớn, thân mật với bạn.

a.

• Em: Em cảm ơn cô đã kèm em đọc mỗi giờ ra chơi ạ! – Cô giáo: Cô vui vì em đã đọc trôi chảy hơn nhiều.
• Em: Cháu cảm ơn bác đã tìm giúp cháu cuốn truyện này ạ! – Bác thủ thư: Ừ, cháu đọc xong nhớ mang trả đúng hẹn nhé.

b.

• Em: Cậu được điểm mười bài kiểm tra Toán, giỏi quá! – Bạn: Cảm ơn cậu, lần sau mình cùng ôn bài nhé.

Tên bài đọc – Từ ngữ chỉ nghề nghiệp – Từ ngữ chỉ công việc – Điều em biết thêm.

Trả lời: Ví dụ:

• Bài đọc về trạm hải đăng Sơn Ca vừa học: nghề nghiệp là thợ trông coi hải đăng; công việc gồm lau chùi, kiểm tra đèn, thay nhau thức đêm. Điều em biết thêm: ánh đèn giúp tàu thuyền đi đêm không lạc hướng.
• Bài Người nặn tò he: nghề nghiệp là nghệ nhân nặn tò he; công việc là nhào bột, nặn, tô màu các con giống. Điều em biết thêm: tò he làm từ bột gạo nếp, là đồ chơi dân gian của trẻ em.

Bài đọc: Cánh cửa nhớ bà (Đoàn Thị Lam Luyến). Cùng tìm hiểu:

1. Khổ thơ thứ nhất kể về điều gì?

2. Hình ảnh nào trong khổ thơ thứ hai cho thấy sự thay đổi của bà và cháu theo thời gian?

3. Tác giả muốn gửi gắm điều gì qua bài thơ? (Cần ở những ngôi nhà có nhiều cửa sổ. – Nên cài những then cửa cao thấp khác nhau. – Cần biết yêu thương, kính trọng bà của mình.)

4. Tìm vị trí các tiếng có vần ên trong mỗi dòng thơ.

Trả lời: Bài thơ có 3 khổ, mỗi khổ 4 dòng, mỗi dòng 5 tiếng; đọc chậm, giọng tha thiết, nhất là khổ cuối.

1. Khổ thứ nhất kể lúc cháu còn bé: cửa nhà có hai cái then; cháu chỉ với tới cái then dưới, còn then trên phải nhờ bà cài.
2. Đó là hình ảnh cháu lớn lên đã cài được then trên, còn bà lưng đã còng nên chỉ cài được then dưới. Cháu thì cao lên, bà thì già đi.
3. Chọn ý: Cần biết yêu thương, kính trọng bà của mình.
4. Các tiếng có vần ên đều đứng ở cuối dòng thơ: “trên” cuối dòng 4 (khổ 1), “lên” cuối dòng 5 và “trên” cuối dòng 7 (khổ 2). Chúng cùng vần với nhau nên đọc lên nghe êm, dễ thuộc.

a. Nghe – viết: Cánh cửa nhớ bà (hai khổ cuối).

b. Tìm tiếng phù hợp với mỗi ô trống màu xanh: bảng có hàng ngang là âm đầu c, k, g, gh, ng, ngh; hàng dọc là vần “im hoặc iêm”, “an hoặc ang” (mẫu: k + im → kim).

c. Chọn chữ hoặc vần thích hợp với mỗi ô hoa:

• Chữ ch hoặc chữ tr: ✿ăm làm, ✿ông mong, ✿ong lành, ✿úc mừng.
• Vần ui hoặc vần uôi (thêm dấu thanh nếu cần): gần g✿, n✿ nấng, cắm c✿, c✿ cùng.

Trả lời:

a. Hai khổ cuối có 8 dòng, mỗi dòng 5 tiếng. Viết hoa chữ đầu mỗi dòng, giữa hai khổ để cách một dòng. Chú ý các tiếng: còng, cắm cúi, then, đẩy, khôn nguôi; dấu gạch ngang ở dòng thứ sáu và dấu chấm than ở dòng cuối.

b. Ô xanh là những ô ghép được tiếng có nghĩa:

Ghi nhớ: k, gh, ngh đứng trước i, e, ê (kim, ghim, nghiêm); c, g, ng đứng trước a, o, ô, u… (càng, gan, ngang). Có thể chọn tiếng khác như cán, cảng, gang, ngan.

c.

• chăm làm, trông mong, trong lành, chúc mừng.
• gần gũi, nuôi nấng, cắm cúi, cuối cùng.

Đoạn văn (Theo Phong Thu) kể chú bộ đội về thăm cô giáo cũ, có 6 ô trống cần điền dấu chấm, dấu chấm hỏi hoặc dấu chấm than.

Trả lời:

• Ô 1, sau câu kể cô giáo đứng sững lại: dấu chấm.
• Ô 2, sau câu kể chúng em vây quanh: dấu chấm.
• Ô 3, sau tiếng “Ồ”: dấu chấm than, vì cô ngạc nhiên, xúc động.
• Ô 4, sau câu cô hỏi chú có lái máy bay không: dấu chấm hỏi.
• Ô 5, sau câu cô hỏi chú còn nhớ cô không: dấu chấm hỏi.
• Ô 6, cuối lời chú bộ đội: dấu chấm (câu kể, nói điều chú nghĩ).

Mẹo: câu hỏi cuối có à, ư, không, chưa… thường dùng dấu chấm hỏi; câu bộc lộ cảm xúc dùng dấu chấm than; câu kể dùng dấu chấm.

a. Em tả đồ vật gì?

b. Đồ vật đó có những đặc điểm gì nổi bật? (Hình dáng, Kích thước, Màu sắc, Chất liệu)

c. Tình cảm của em với đồ vật đó.

Trả lời: Bài mẫu:

Nhà em có một chiếc đồng hồ treo tường hình tròn. Đồng hồ to bằng chiếc mâm nhỏ, viền nhựa màu nâu gỗ, mặt kính trong suốt. Trên nền trắng có mười hai con số màu đen và ba chiếc kim dài ngắn khác nhau. Cứ mỗi giây, kim giây lại nhích một bước, kêu tích tắc rất vui tai. Nhờ đồng hồ, sáng nào em cũng dậy đúng giờ nên em rất quý nó.

a. Để bày tiệc đón năm mới cho lớp, cô Dung đã đề nghị các bạn làm gì? (Mỗi bạn mang một món đãi bạn. – Mỗi bạn mang hai món đãi bạn. – Mỗi bạn mang nhiều món đãi bạn.)

b. Ba bạn Hưng, Nhung, Hương đã góp những món nào? (kẹo trái cây, vú sữa, dưa hấu – kẹo trái cây, vú sữa, mứt dừa – bánh phồng, kẹo trái cây, vú sữa)

c. Nội dung chính của câu chuyện là gì? (Kể tên các loại bánh. – Kể về bữa tiệc cuối năm. – Kể các món ăn ở quê.)

d. Dòng nào dưới đây chỉ gồm tên riêng chỉ người? (Hương, 2B, Hưng – Nhung, Hương, Tết – Hưng, Nhung, Hương)

e. Trong câu “Ngày mai, chúng ta bày tiệc tiễn năm cũ, đón năm mới.”, các từ ngữ nào chỉ hoạt động? (bày, tiệc, đón – bày, đón, tiễn – tiệc, tiễn, đón)

Trả lời:

• a. Mỗi bạn mang một món đãi bạn.
• b. kẹo trái cây, vú sữa, mứt dừa (dưa hấu và bánh phồng là món của các bạn khác).
• c. Kể về bữa tiệc cuối năm.
• d. Hưng, Nhung, Hương (2B là tên lớp, Tết là tên ngày lễ).
• e. bày, đón, tiễn (“tiệc” là từ chỉ sự vật).

Trả lời: Lớp có ba mươi lăm bạn, mỗi bạn góp một món; cô Dung cũng góp thêm một món nữa, nên bữa tiệc có ba mươi sáu món.

Trả lời: Đoạn viết có ba câu, kể các món bánh, hạt trong bữa tiệc. Lưu ý: viết hoa chữ đầu câu và chữ “Đã” mở đầu hai câu sau; viết đúng các tiếng lợn, lỗ tai, giòn rụm, móng, sơn son, phồng; giữa các vế trong câu có dấu phẩy.

Bữa tiệc cuối năm của lớp em thật tuyệt □ cả lớp đều vui vẻ □ cô Dung cũng rất vui □

Trả lời: Bữa tiệc cuối năm của lớp em thật tuyệt! Cả lớp đều vui vẻ. Cô Dung cũng rất vui.

(Ô đầu là lời khen, bộc lộ cảm xúc nên dùng dấu chấm than; có thể dùng dấu chấm. Sau mỗi dấu kết thúc câu phải viết hoa chữ đầu câu tiếp theo.)

Bác ✿ưa hấu cười anh mứt mãng cầu bị bịt mắt trong miếng ✿ấy. Trông anh ✿ống hệt như đang chơi trò bịt mắt bắt ✿ê ngay trên bàn tiệc.

Trả lời: Bác dưa hấu cười anh mứt mãng cầu bị bịt mắt trong miếng giấy. Trông anh giống hệt như đang chơi trò bịt mắt bắt dê ngay trên bàn tiệc.

Em sẽ giới thiệu đồ vật gì? – Đồ vật đó có những bộ phận nào? – Đồ vật đó giúp gì cho em?

Trả lời: Bài mẫu:

Em xin giới thiệu hộp bút của em. Hộp bút bằng nhựa màu xanh dương, nắp có in hình chú cá heo. Bên trong có hai ngăn: ngăn lớn để bút mực, bút chì, ngăn nhỏ để tẩy và gọt bút chì. Nắp hộp đóng bằng nam châm nên mở ra, đóng vào rất êm. Nhờ có hộp bút, đồ dùng của em luôn gọn gàng, không bị rơi mất.

a. Hai nhân vật nào có trong câu chuyện? (trời xanh, dòng suối – dòng suối, viên nước đá – viên nước đá, biển cả)

b. Viên nước đá có thái độ thế nào khi dòng suối mời nó cùng đi? (xem thường – yêu thương – kính trọng)

c. Câu chuyện kết thúc như thế nào? (Viên nước đá cùng dòng suối ra biển. – Viên nước đá nằm cười xoà rồi ra biển. – Dòng suối chảy đi, viên nước đá tan ra và biến mất.)

Trả lời:

• a. dòng suối, viên nước đá.
• b. xem thường (nó chê dòng suối đục, chỉ muốn làm bạn với trời xanh).
• c. Dòng suối chảy đi, viên nước đá tan ra và biến mất.

Trả lời: Em học được rằng không nên kiêu căng, chê bai người khác. Viên nước đá tưởng mình đẹp nên coi thường dòng suối, cuối cùng chỉ còn lại một mình rồi tan mất. Ai biết sống khiêm tốn, hoà đồng như dòng suối sẽ có bạn bè và đi được thật xa.