Kết bài Bài thơ về tiểu đội xe không kính – 13 mẫu hay, ngắn gọn

Với hình ảnh độc đáo và giọng thơ trẻ trung, Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật đã khắc họa thành công người lính lái xe Trường Sơn ung dung, lạc quan, dũng cảm. Những chiếc xe không kính đã đi qua chiến tranh, nhưng trái tim cầm lái của họ vẫn sống mãi trong thơ.

Bằng chất liệu hiện thực sinh động, ngôn ngữ giản dị như lời nói thường và giọng điệu ngang tàng, tinh nghịch, Bài thơ về tiểu đội xe không kính đã làm nổi bật hai hình ảnh song hành: những chiếc xe mang đầy thương tích của chiến tranh và những người lính lái xe kiên cường. Họ đón gió bụi, mưa rừng bằng nụ cười, gắn bó với nhau như một gia đình và băng qua mọi hiểm nguy để tới với miền Nam. Phạm Tiến Duật đã góp vào thơ ca chống Mĩ một chân dung người lính vừa chân thực vừa đầy chất lãng mạn.

Ra đời năm 1969, nằm trong chùm thơ giúp Phạm Tiến Duật đoạt giải nhất cuộc thi thơ của báo Văn nghệ, Bài thơ về tiểu đội xe không kính sớm trở thành một trong những thi phẩm tiêu biểu nhất về người lính Trường Sơn. Bài thơ góp phần khẳng định một giọng thơ mới mẻ của thế hệ nhà thơ trẻ chống Mĩ: trẻ trung, gần gũi, nói về chiến tranh bằng sự hồn nhiên của tuổi hai mươi. Hơn nửa thế kỉ đã qua, những câu thơ về chiếc xe không kính vẫn được nhiều thế hệ học sinh thuộc lòng.

Đọc Bài thơ về tiểu đội xe không kính, em thấy những người lính lái xe năm ấy chỉ hơn em vài tuổi, vậy mà đã dám đi vào nơi bom rơi đạn nổ với nụ cười trên môi. Họ không than phiền vì bụi bám đầy mặt hay mưa ướt áo, chỉ cần xe còn chạy là đường còn đi tiếp. So với họ, những khó khăn của em trong học tập thật nhỏ bé. Bài thơ của Phạm Tiến Duật nhắc em sống lạc quan hơn, coi thử thách là điều bình thường và luôn có một mục tiêu rõ ràng để hướng tới.

Con đường Trường Sơn năm xưa nay đã thành đường Hồ Chí Minh rộng mở, những chiếc xe không kính chỉ còn trong bảo tàng và trong thơ. Nhưng đọc lại Bài thơ về tiểu đội xe không kính, ta vẫn thấy rõ cái giá của độc lập, tự do được đánh đổi bằng tuổi trẻ của bao người lính. Phạm Tiến Duật đã giúp thế hệ sau hiểu rằng hòa bình hôm nay được làm nên từ những trái tim dám đi qua bom đạn. Biết ơn họ, mỗi người trẻ cần sống có lí tưởng và có trách nhiệm với đất nước.

Nếu Đồng chí của Chính Hữu ghi lại những ngày đầu kháng chiến chống Pháp với người lính áo rách, chân không giày, thì Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật mở ra không khí của những năm chống Mĩ sục sôi. Hoàn cảnh vẫn gian khổ, thậm chí khốc liệt hơn, nhưng cách người lính đón nhận gian khổ đã đổi khác: họ cười, họ đùa, họ coi bom đạn như một phần của cuộc hành quân. Hai bài thơ, hai thời kì, cùng góp nên bức chân dung trọn vẹn về anh bộ đội Cụ Hồ trong thơ ca Việt Nam.

Bài thơ về tiểu đội xe không kính mở đầu bằng những chiếc xe mất kính vì bom giật, bom rung, và khép lại khi chúng đã mất thêm đèn, mất cả mui, thùng xe đầy vết xước. Càng về cuối, chiếc xe càng tàn tạ, nhưng tinh thần người lính lại càng vững vàng. Sự đối lập ấy chính là dụng ý nghệ thuật của Phạm Tiến Duật: cái thiếu của vật chất làm nổi bật cái đủ đầy của tâm hồn. Hình ảnh trái tim ở câu thơ cuối vì thế trở thành điểm hội tụ, khép lại bài thơ bằng một chân lí giản dị mà sâu sắc.

Điều làm Bài thơ về tiểu đội xe không kính có sức sống lâu bền là sự hòa quyện giữa hiện thực và lãng mạn. Phạm Tiến Duật không giấu bụi phun trắng tóc, mưa xối ướt áo, kính vỡ, mui bẹp; nhưng giữa những thứ ấy, người lính vẫn thấy gió xoa mắt, thấy sao trời và cánh chim như ùa vào buồng lái. Hiện thực giúp bài thơ chân thật, còn chất lãng mạn giúp nó bay bổng. Nhờ vậy, hình ảnh người lính lái xe vừa gần gũi như người thật việc thật, vừa đẹp như trong một khúc ca.

Qua Bài thơ về tiểu đội xe không kính, chân dung người lính lái xe Trường Sơn hiện lên thật đẹp: tư thế ung dung, hiên ngang giữa bom đạn, tinh thần lạc quan, sôi nổi, tình đồng đội ấm áp và ý chí chiến đấu sắt đá vì miền Nam. Phạm Tiến Duật không tô vẽ họ bằng những lời lẽ lớn lao mà để họ tự hiện lên qua những việc rất đời thường như châm điếu thuốc, bắt tay nhau qua ô kính đã vỡ, mắc võng giữa đường xe chạy. Chính sự bình dị ấy làm nên vẻ đẹp anh hùng của những người lính trẻ thời đánh Mĩ.

Hai khổ thơ đầu của Bài thơ về tiểu đội xe không kính đã khắc họa phong thái ung dung, đường hoàng của người lính lái xe. Mất kính vì bom đạn, họ vẫn ngồi vững trong buồng lái, “Ung dung buồng lái ta ngồi”, nhìn thẳng về phía trước, đón nhận cả gió, cả con đường và bầu trời đang ùa vào xe. Điệp từ nhìn, nhịp thơ chắc khỏe cùng những hình ảnh giàu cảm giác đã biến thiếu thốn thành dịp để cảm nhận thiên nhiên. Đoạn thơ cho thấy bản lĩnh và tâm hồn lãng mạn của người lính Trường Sơn.

Hai khổ thơ về tiểu đội xe là nơi tình đồng đội của người lính Trường Sơn tỏa sáng ấm áp nhất. Những chiếc xe vừa thoát khỏi làn bom tụ về thành tiểu đội, những người lính gặp nhau bắt tay qua ô cửa vỡ, cùng nấu bữa cơm dã chiến và coi nhau như ruột thịt: “Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy”. Từ những chi tiết bình dị ấy, Phạm Tiến Duật cho thấy tình đồng đội chính là chỗ dựa giúp người lính vượt qua mọi gian khổ trên đường ra trận.

Khổ thơ cuối khép lại Bài thơ về tiểu đội xe không kính bằng một sự đối lập đầy sức nặng. Bao nhiêu cái không của chiếc xe dồn dập trong hai câu đầu, rồi tất cả được đặt cạnh một cái có duy nhất: “Chỉ cần trong xe có một trái tim”. Hình ảnh hoán dụ ấy kết tinh lòng yêu nước, ý chí giải phóng miền Nam và niềm tin chiến thắng. Phạm Tiến Duật đã khép bài thơ bằng một câu thơ dung dị mà vang vọng, để mỗi lần đọc lại ta đều thấy ấm lòng và tự hào.

Chiến tranh đã lùi xa, những chiếc xe không kính đã thành hiện vật, nhưng Bài thơ về tiểu đội xe không kính vẫn còn nguyên sức trẻ. Có lẽ bởi Phạm Tiến Duật đã nắm bắt được linh hồn của một thời: thời mà những chàng trai hai mươi tuổi coi gian khổ là chuyện cười đùa, coi đồng đội là gia đình và coi miền Nam là lẽ sống. Bài thơ không chỉ là trang ghi chép về một con đường, một binh chủng, mà còn là lời nhắc về sức mạnh tinh thần của con người Việt Nam. Khi trái tim còn đập vì lí tưởng, không khó khăn nào có thể khiến bánh xe ngừng lăn.