Cảm xúc về bài thơ Đồng dao mùa xuân – Dàn ý + 5 bài mẫu hay nhất

Đọc Đồng dao mùa xuân của Nguyễn Khoa Điềm, lòng em trào dâng niềm thương cảm và lòng biết ơn các anh bộ đội đã hi sinh. Bài thơ kể chuyện như một khúc đồng dao: có một chàng trai trẻ ra trận trong những năm khói lửa. Em nghẹn lòng khi đọc ba câu thơ giản dị: “Chưa một lần yêu / Cà phê chưa uống / Còn mê thả diều”. Anh còn trẻ quá, tuổi xuân còn bao điều chưa kịp sống. Thế rồi một trận bom đã cướp anh đi, để lại trong tim đồng đội một ngọn lửa không tắt. Hòa bình đã lâu, anh vẫn ở lại cùng núi rừng Trường Sơn, hóa thân vào sắc hoa và dáng núi. Em hiểu rằng mùa xuân hôm nay được đánh đổi bằng tuổi xuân của những người như anh, và em tự nhủ phải sống sao cho xứng đáng.

Bài thơ Đồng dao mùa xuân để lại trong em một nỗi buồn lặng lẽ mà đẹp. Nguyễn Khoa Điềm không kể nhiều về chiến công, chỉ kể về một người lính rất trẻ, hiền lành, còn mê thả diều. Câu thơ “Anh thành ngọn lửa / Bạn bè mang theo” khiến em vừa xót xa vừa tự hào: anh đã mất, nhưng tinh thần anh vẫn soi đường cho đồng đội. Đọc bài thơ, em thêm trân trọng mùa xuân bình yên mình đang có.

Có những bài thơ đọc lên nhẹ như lời ru, nhưng khi gấp sách lại thì lòng nặng trĩu. Đồng dao mùa xuân của Nguyễn Khoa Điềm là một bài thơ như thế. Được viết năm 1994, khi chiến tranh đã lùi xa gần hai mươi năm, bài thơ bốn chữ kể về cuộc đời một người lính trẻ và gợi trong em niềm xúc động sâu sắc.

Ngay từ nhan đề, em đã thấy một sự đối lập lạ lùng. Đồng dao là những bài hát vui tươi của trẻ con, mùa xuân là mùa của sự sống. Vậy mà bài thơ lại nói về chiến tranh và sự hi sinh. Có lẽ nhà thơ muốn dùng giọng kể hồn nhiên ấy để nói về những người lính hồn nhiên, và để nỗi đau được nói ra một cách nhẹ nhàng nhất.

Bài thơ mở ra bằng lối kể quen thuộc của truyện cổ: “Có một người lính”. Anh vào núi rừng trong những năm chiến tranh ác liệt. Điều làm em thương nhất là anh còn quá trẻ: chưa từng yêu ai, chưa biết vị cà phê, vẫn còn mê những cánh diều tuổi nhỏ. Những chi tiết rất đời thường ấy khiến người lính không còn xa lạ mà gần gũi như một người anh trong xóm. Em hình dung anh với chiếc ba lô nhỏ, tấm áo xanh, nước da tái vì sốt rét mà vẫn nở nụ cười hiền – một vẻ đẹp giản dị mà cao quý.

Rồi bom nổ giữa rừng chiều. Nhà thơ không tả cái chết, chỉ để anh hóa thân thành ngọn lửa đi cùng bạn bè. Em xúc động trước cách nói ấy: người lính không mất đi mà hóa thành ánh lửa niềm tin và ý chí, tiếp tục cùng đồng đội đi hết cuộc chiến. Nhưng nỗi đau vẫn còn đó, nhất là khi nhà thơ nhắc: “Mười, hai mươi năm / Anh không về nữa”. Hòa bình đã đến, những người khác đã về đoàn tụ, còn anh thì mãi ở lại.

Những khổ thơ cuối làm em vừa buồn vừa tự hào. Người lính ngồi lặng lẽ dưới gốc mai vàng, rồi rực rỡ giữa sắc hoa rừng, đôi mắt như suối, đôi vai mang dáng núi. Anh đã hóa thân vào thiên nhiên, vào đất nước. Mùa xuân của anh dừng lại ở tuổi đôi mươi, nhưng chính tuổi xuân ấy đã dựng nên mùa xuân lâu bền của non sông.

Thể thơ bốn chữ với những câu ngắn, những khổ thơ có khi chỉ hai, ba dòng, cùng phép lặp, ẩn dụ và so sánh đã tạo nên giọng thơ vừa hồn nhiên vừa trầm lắng. Đọc lên, em như nghe một bài đồng dao, nhưng là bài đồng dao có nước mắt.

Đồng dao mùa xuân giúp em hiểu rằng hòa bình không tự nhiên mà có. Em biết ơn các anh và tự nhắc mình phải học tập, rèn luyện để xứng đáng với sự hi sinh của các anh.

Giữa bao trang thơ về bộ đội, Đồng dao mùa xuân của Nguyễn Khoa Điềm có lẽ là bài khiến em thấy người lính gần gũi nhất. Anh không hiện lên như một người hùng phi thường mà như một chàng trai bình thường, trẻ trung và hồn nhiên đến nao lòng.

Em nhớ mãi những câu thơ giới thiệu anh: “Chưa một lần yêu / Cà phê chưa uống / Còn mê thả diều”. Ba chữ chưa, còn ấy cho thấy anh mới bước qua tuổi thơ, còn nguyên những ước mơ và niềm vui giản dị. Em thử nghĩ đến các anh chị lớp trên của mình, cũng đang ở độ tuổi ấy, và thấy thương người lính trong bài thơ vô cùng. Anh đã gác lại tất cả để lên đường khi đất nước cần.

Trong gian khổ của chiến trường, người lính vẫn giữ được nét hiền lành. Hình ảnh chiếc ba lô nhỏ, tấm áo xanh, làn da sốt rét đặt bên nụ cười hiền là một sự tương phản đẹp: khó khăn không làm anh mất đi sự trong sáng của tâm hồn.

Anh hi sinh khi còn rất trẻ. Nhà thơ để anh hóa thành ngọn lửa, và về sau hóa thân vào thiên nhiên Trường Sơn. Em cảm nhận được tình thương mà Nguyễn Khoa Điềm dành cho anh – một tình thương không ồn ào mà sâu lắng, như của một người anh dành cho em trai mình.

Đọc bài thơ, em hiểu rằng mỗi người lính ngã xuống đều từng là một chàng trai có ước mơ, có tuổi thơ, có những điều chưa kịp làm. Biết ơn các anh, em sẽ sống trọn vẹn những gì mình có, vì đó cũng là điều các anh từng mong muốn cho thế hệ sau.

Nguyễn Khoa Điềm từng viết những vần thơ lớn lao về Đất Nước. Nhưng với Đồng dao mùa xuân, ông chọn một giọng nói nhỏ nhẹ: giọng của bài đồng dao, của câu chuyện kể cho trẻ con. Chính sự nhỏ nhẹ ấy làm bài thơ có sức lay động đặc biệt. Đọc xong, em không chỉ thương người lính trong thơ mà còn nghĩ nhiều về mối liên hệ giữa tuổi xuân của một con người và mùa xuân của một dân tộc.

Cảm xúc đầu tiên của em là sự ngỡ ngàng trước giọng thơ. Thể thơ bốn chữ vốn gần với đồng dao, vè, những lời hát hồn nhiên. Nhà thơ dùng nó để kể về chiến tranh, về cái chết – những điều nặng nề nhất. Lối mở đầu “Có một người lính” vang lên như ngày xửa ngày xưa của truyện cổ tích. Em hiểu rằng nhà thơ đang kể một câu chuyện có thật nhưng đã trở thành cổ tích của dân tộc: câu chuyện về những người lính vô danh.

Cảm xúc thứ hai là sự thương mến dành cho một tuổi trẻ dang dở. Những dòng “Chưa một lần yêu / Cà phê chưa uống / Còn mê thả diều” là một bản liệt kê những điều chưa kịp sống. Người lính ra đi khi trên vai còn vương cánh diều tuổi nhỏ. Hình ảnh ba lô, áo xanh, nước da sốt rét và nụ cười hiền khắc họa vẻ đẹp rất riêng của anh bộ đội Trường Sơn: gian khổ mà vẫn trong trẻo.

Cảm xúc thứ ba là nỗi xót xa trước sự hi sinh. Nhà thơ không dùng chữ chết; ông để anh hóa thành ánh lửa trong tay đồng đội. Cái chết được chuyển hóa thành sự tiếp nối: ngọn lửa của người đi trước thắp sáng con đường của người ở lại. Nhưng sự an ủi ấy không xóa được nỗi đau khi nhà thơ nhắc rằng anh không về nữa, đo bằng mười, rồi hai mươi năm hòa bình. Thời gian càng dài, sự vắng mặt của anh càng hiện rõ.

Cảm xúc cuối cùng, mạnh mẽ nhất, là niềm tự hào. Ở những khổ thơ cuối, người lính không còn là một thân thể đã mất mà đã hòa mình vào đất trời: ngồi lặng dưới gốc mai, rực rỡ giữa hoa rừng, mắt như suối biếc, vai mang núi non. Anh thương nhớ mùa xuân của nhân gian, và nhân gian cũng thương nhớ anh. Chữ xuân trong bài thơ vì thế mang hai nghĩa: tuổi xuân của người lính và mùa xuân của đất nước. Người lính đã trao đi tuổi xuân của mình để mùa xuân của dân tộc được trường tồn.

Về nghệ thuật, bên cạnh thể thơ bốn chữ, bài thơ còn có những khổ rất ngắn – chỉ hai, ba dòng – như một khoảng lặng để người đọc nghẹn lại. Điệp ngữ, ẩn dụ ngọn lửa, phép so sánh đôi mắt với dòng suối biếc khiến anh bộ đội trong thơ vừa gần gũi vừa thiêng liêng.

Gấp trang sách, em nghĩ đến những nghĩa trang liệt sĩ, những ngôi mộ không tên. Mỗi ngôi mộ là một bài đồng dao chưa hát hết. Đồng dao mùa xuân nhắc em rằng mỗi mùa xuân bình yên hôm nay đều có bóng dáng của những người lính ấy, và lòng biết ơn phải được thể hiện bằng cách sống tử tế, có ích mỗi ngày.

Gợi ý mở bài và kết bài cho đề cảm xúc về Đồng dao mùa xuân

Mở bài trực tiếp: Bài thơ Đồng dao mùa xuân của Nguyễn Khoa Điềm đã để lại trong em niềm xúc động khó tả về chàng lính trẻ hồn nhiên, đã hi sinh tuổi xuân cho đất nước.

Mở bài gián tiếp: Mỗi mùa xuân về, khi đất nước rộn ràng đón Tết, em lại nghĩ đến những người đã không thể trở về. Bài thơ Đồng dao mùa xuân của Nguyễn Khoa Điềm đã nói hộ em những suy nghĩ ấy.

Kết bài: Đồng dao mùa xuân là khúc hát tri ân dịu dàng mà day dứt. Bài thơ nhắc em biết quý trọng hòa bình và sống xứng đáng với những người đã ngã xuống.

Kết luận

Khi viết cảm xúc về Đồng dao mùa xuân, em nên đi theo mạch bài thơ (người lính trẻ – sự hi sinh – sự hóa thân), mỗi ý gắn với một hình ảnh cụ thể và lời nói lên cảm xúc thật của em. Vì bài thơ còn được bảo hộ bản quyền, hãy trích ngắn gọn, chủ yếu diễn đạt bằng lời của mình.

Xem thêm:

• Soạn bài Đồng dao mùa xuân
• Tác giả – tác phẩm Đồng dao mùa xuân
• Những bài thơ của Nguyễn Khoa Điềm