Bài học nhớ đời thường ẩn chứa trong những câu chuyện giản dị. Những truyện ngụ ngôn mang đến những triết lý sâu sắc về cuộc sống. Hãy cùng khám phá những bài học quý giá từ những nhân vật thú vị này.
Gấu lớn cứ bắt nạt Thỏ nhỏ. Chẳng chi cả mà nó cứ tóm lấy Thỏ rồi bạt tai đến nỗi một bên tai Thỏ vẹo hẳn xuống.
Chú Thỏ khốn khổ khóc mãi, khóc hoài. Tai chú cuối cùng rồi cũng hết ê ẩm, nước mắt cũng đã khô, thế mà chú vẫn thấy đau. Chú phải làm gì đây? Tại sao chú lại cứ đụng phải cái gã Gấu hết lần này đến lần khác như thế kia chứ!
Xưa nay chú chưa bao giờ phải chịu cái nông nỗi này. Nhưng lấy ai là người có thể giúp đỡ chú được? Gấu là gã khỏe nhất trong khu rừng này. Còn Sói và Cáo là bạn chí thân của gã. Chúng vẫn thường về hùa với Gấu.
– Ai có thể giúp tôi được đây? – Thỏ than vãn.
– Được, tôi đây! – Có ai đó kêu lên.
Thỏ liếc con mắt trái và thấy Muỗi.
– Làm sao bạn có thể giúp tôi được? – Thỏ nói – Bạn làm gì nổi Gấu? Gã quá to, mà bạn thì nhỏ như thế. Bạn không đủ sức mạnh đâu!
– Được, đợi coi nhé! – Muỗi nói.
Gấu đã lang thang suốt ngày qua khu rừng nóng nực. Gã mệt mỏi và buồn ngủ, liền lăn ra đám cây mâm xôi nằm nghỉ. Nhưng khi gã vừa nhắm mắt lại, thì gã nghe có tiếng gì vo ve bên tai: “Vi…e…é…”
Gấu biết đó là tiếng chú Muỗi. Gấu nín hơi đợi cho Muỗi đậu lên mũi. Muỗi lượn vòng quanh, vòng quanh và rồi cuối cùng đậu lên ngay chóp mũi của Gấu. Gấu vung bàn tay trái lên, đập bốp một cái vào chóp mũi của gã! Như vậy là dạy cho gã một bài học rồi!
Gấu trở mình qua bên phải nhắm mắt lại. Nhưng đúng lúc đang ngáy dở, gã lại nghe thấy tiếng gì vo ve bên tai: “Vi…e…é…”
– Thằng Muỗi phải cút đi ngay từ lúc đó rồi chứ!
Gấu nín thở nằm yên, giả bộ ngủ say, nhưng suốt thời gian đó gã lắng nghe, đợi cho Muỗi tìm nơi đậu khác.
Còn Muỗi thì cứ tiếp tục vo ve, vo ve rồi đột nhiên ngừng bặt.
– Thật là thoát nợ! – Gấu nhủ thầm và nằm duỗi ra. Nhưng, Muỗi đã lại nhẹ nhàng đậu lên tai Gấu và bò vô trong. Muỗi chích Gấu một cú đau dễ sợ! Gấu nhảy dựng lên. Gã vung bàn tay phải, đập vô tai gã mạnh đến nỗi nảy đom đóm mắt. Dứt khoát, cú đó thì đủ săn sóc cho cái thằng Muỗi đến tàn đời.
Gấu gãi tai và sửa soạn chỗ nằm. Gã có thể ngủ được rồi đây! Nhưng đúng lúc gã vừa nhắm mắt, thì lại nghe có tiếng “Vi…e…é” quen thuộc.
– Thật là tai họa không thể chịu được nữa!
Gấu rền rỉ, vùng dậy, đâm đầu chạy khỏi cái nơi Muỗi đã đưa nó vào tròng. Gã trượt té, xô bừa qua các bụi cây, ngáp đến sái quai hàm, vừa đi vừa buồn ngủ đến suýt gục xuống. Thế mà Muỗi vẫn ở ngay bên cạnh: “Vi…e…é”
Gấu lại tiếp tục chạy. Gã chạy đến hụt hơi rồi gục xuống dưới một lùm cây. Gã nằm đó thở hổn hển, dỏng đôi tai lên lắng nghe tìm Muỗi.
Khu rừng thật là yên vắng, và tối đen như mực. Tất cả các loài chim, thú đều đang ngủ ngon lành. Riêng Gấu trằn trọc và gần xỉu vì kiệt sức.
– Khốn khổ quá! – Gấu tự nhủ: – Cái thằng Muỗi nhép đó nó gây khốn đốn cho mình, đến chẳng còn nhớ nổi tên mình là gì nữa. Sung sướng là mình đã xoay sở thoát được. Bây giờ, cuối cùng thì mình cũng có thể ngủ được một chút.
Gấu tới dưới một bụi dẻ lớn. Gã nhắm mắt lại và ngủ vật vờ. Gã bắt đầu mơ. Gã thấy mình đang ở trong rừng, bất ngờ gặp một tổ ong đầy mật. Gã sắp thọc tay vô tổ ong thì đã nghe có tiếng vẳng tới: “Vi…e…é”.
Muỗi đã tìm được Gấu và cuối cùng lại đánh thức Gấu dậy!
Gấu ngồi dậy, rên rỉ. Trong khi đó Muỗi tiếp tục bay vòng quanh đầu gã, lúc tới gần, khi xa xa, vo ve lúc to lên, khi nhỏ lại, cho đến lúc đột nhiên Muỗi ngừng hẳn. Muỗi đã biến mất rồi ư?
Gấu đợi một lát, rồi gã bò lết ra xa, vô một bụi cây, nhắm mắt lại. Toại nguyện. Gã vừa chợp mắt thì đúng khi đó, Muỗi cất lên giọng ca “Vi…e…é”.
Gấu bò lê ra khỏi bụi cây. Gã bắt đầu gào khóc.
– Thì mày muốn gì, hở loài sâu bọ? Tao cầu cho mày chết rũ! Mày đợi đấy! Tao không thèm ngủ một tí nào nữa. Tao sẽ tóm được mày cho mà coi!
Muỗi đã cho Gấu “khiêu vũ” đến tận lúc mặt trời lên. Nó đã làm cho Gấu hoàn toàn mệt lử. Suốt đêm Gấu chẳng được nghỉ lấy một chút nào. Gã đã tự đập gã đến thâm tím mình mẩy, để cố bắt cái thằng Muỗi nhép đó mà không được.
Mặt trời lên. Những con chim, con thú tỉnh dậy sau một đêm ngủ ngon lành. Chúng nhảy nhót và ca hót vui vẻ. Chỉ một mình Gấu không vui vẻ gì trước lúc bắt đầu một ngày mới.
Thỏ gặp Gấu ở ven rừng buổi sáng hôm đó. Gấu xù bước vấp, bước trượt, lảo đảo lê đi. Nó chẳng thể nào mở nổi con mắt ra nữa, vì quá buồn ngủ.
Thỏ cười đã đời! Nó cười đến suýt bể bụng ra mất.
– Cảm ơn Muỗi nhé! – Thỏ vui vẻ nói khi vừa trông thấy Muỗi.
– Bạn thấy gã Gấu đấy chứ?
– Tất nhiên rồi! – Thỏ đáp rồi lại bật cười.
– Bạn thấy tôi cũng không đến nỗi bé nhỏ và yếu ớt quá như người ta tưởng, phải không?
Muỗi nói xong, vừa bay đi vừa cất giọng hát “Vi…e…é”.
Ý nghĩa truyện Bài học nhớ đời
Kẻ bắt nạt cũng có lúc bất lực
Gấu to khỏe nhất rừng, lại có Sói và Cáo về hùa, nên tha hồ bạt tai Thỏ. Trước Gấu, Thỏ không có cách nào chống lại. Nhưng truyện cho thấy sức mạnh của Gấu chỉ có ích với những kẻ đứng yên cho nó đánh. Trước một con muỗi bay vo ve, Gấu chỉ tự đập vào mũi, vào tai mình đến nảy đom đóm mắt. Cái to xác trở nên vô dụng khi đối thủ không chịu đánh theo cách của mình.
Kiên trì là vũ khí của kẻ nhỏ
Muỗi không hạ gục Gấu bằng một cú đốt. Nó thắng bằng cách không bỏ cuộc: Gấu đổi chỗ nằm, Muỗi bám theo; Gấu giả ngủ, Muỗi chờ; Gấu mơ thấy tổ ong, Muỗi đánh thức. Suốt một đêm như thế, kẻ mạnh nhất rừng thành kẻ lảo đảo, mắt không mở nổi. Lối kể lặp đi lặp lại tiếng “Vi…e…é” tạo nhịp vui cho trẻ nhỏ, đồng thời làm nổi bật sự bền bỉ của nhân vật bé nhất truyện.
Giúp bạn không cần to lớn
Thỏ nghĩ Muỗi quá nhỏ để giúp mình. Câu hỏi cuối cùng của Muỗi, “tôi cũng không đến nỗi bé nhỏ và yếu ớt quá như người ta tưởng, phải không?”, là lời đáp cho Thỏ và cho cả người đọc: đừng đánh giá ai qua vóc dáng. Ai cũng có thể giúp người khác theo cách riêng của mình.
Đọc thêm những truyện kẻ nhỏ trị kẻ lớn: Muỗi và Sư tử, Kiến và Voi và Sư tử và chuột.
Câu hỏi thường gặp
Muỗi đã dạy Gấu “bài học nhớ đời” như thế nào?
Muỗi vo ve và đốt Gấu suốt đêm, mỗi lần Gấu sắp ngủ lại bị đánh thức. Gấu tự đánh mình bầm dập mà không bắt được Muỗi, đến sáng thì mệt lả, lảo đảo.
Truyện Bài học nhớ đời muốn nói điều gì?
Kẻ cậy sức bắt nạt người yếu sẽ có ngày bị trị; còn người nhỏ bé, nếu kiên trì và khéo léo, vẫn có thể làm được việc lớn và giúp được bạn.