Tóm tắt Cốm Vòng (Vũ Bằng) ngắn gọn, đầy đủ – 6 mẫu hay nhất

Vũ Bằng ca ngợi cốm Vòng – thức quà làm từ hạt non của lúa nếp hoa vàng – qua sự kết đôi của hồng và cốm, hình ảnh cô gái làng Vòng đi bán cốm, quy trình làm cốm công phu và cách gói, cách ăn cốm thanh lịch, từ đó bày tỏ tình yêu, niềm trân trọng với hương vị quê hương.

Theo Vũ Bằng, không thứ gì nói được duyên trai gái hay bằng hồng và cốm: màu sắc tương phản mà tôn nhau, hương vị tưởng khác mà hoà hợp. Mỗi sáng thu, các cô gái làng Vòng quẩy gánh vào phố, bán cốm cho người Hà Nội sành ăn. Làng Vòng có bốn thôn nhưng chỉ hai thôn Vòng Hậu và Vòng Sở làm được cốm ngon. Cốm là hạt non của lúa nếp hoa vàng, phải chế biến ngay trong ngày qua các bước tuốt, rang, giã, sàng, hồ màu bằng nước lá mạ rồi tãi lên lá sen, lá chuối. Tác giả cho rằng cốm chỉ hợp với lá sen và lạt rơm, phải được ăn chậm rãi, từ tốn để thấy trong đó cả hương thơm đồng quê của tổ tiên.

Phần 1 – Cốm Vòng, thức quà gắn với nhân duyên và làng nghề. Tác giả khẳng định hồng và cốm là cặp đôi xứng hợp nhất để nói về tình duyên trai gái. Ông nhắc hình ảnh các cô gái làng Vòng mộc mạc, đội nón lá, gánh cốm vào phố từ sáng sớm, và nêu câu hỏi vì sao chỉ làng Vòng làm ra được cốm ngon.

Phần 2 – Nguyên liệu và cách làm cốm. Cốm làm từ hạt non của lúa nếp hoa vàng, ngắt về phải chế biến trong một ngày. Lúa được tuốt lấy hạt, rang trên lửa đều bằng củi gỗ cháy âm, giã đều tay, sàng lọc để chia ra các loại cốm, sau đó hồ bằng nước giã từ lá mạ cho xanh rồi xếp lên lá sen, lá chuối để đem bán.

Phần 3 – Cảm nghĩ về cách gói và cách thưởng thức cốm. Tác giả cho rằng gói cốm bằng giấy bóng, buộc bằng dây lụa là điều lố lăng, vì cốm là món quà thanh khiết. Ăn cốm cũng phải thanh lịch: nhón từng chút, nhai chậm để cảm nhận cả hương lúa đồng quê.

Mở đầu tuỳ bút, Vũ Bằng thách đố người đọc tìm được thứ sản vật nào thể hiện tình duyên đôi lứa đẹp như hồng và cốm. Hồng đỏ rực, cốm xanh giản dị; vị ngọt đậm của hồng làm mùi thơm của cốm thêm dậy lên; những mảnh lá chuối lót hồng giống như sợi tơ duyên buộc hai thứ lại với nhau. Rồi ông nhớ những buổi sáng mùa thu, các cô gái làng Vòng chân chất, đội nón lá, đi từ tinh mơ gánh cốm vào phố bán cho khách Hà Nội.

Tác giả tự hỏi vì sao chỉ phụ nữ làng Vòng mang cốm đi bán và vì sao chỉ đất Vòng làm ra cốm ngon – do cách chăm ruộng riêng hay do bí quyết truyền đời? Ông cho biết làng Vòng cách Hà Nội chừng sáu, bảy cây số, có bốn thôn, nhưng chỉ hai thôn Vòng Hậu và Vòng Sở làm được cốm quý.

Cốm vốn là hạt non của lúa nếp hoa vàng; hạt nhỏ, tròn, cắn vào thấy ngọt sữa. Lúa ngắt về phải làm ngay trong vòng một ngày đêm. Người ta tuốt chứ không vò, không đập; rang trong nồi với lửa đều, củi phải là gỗ cháy âm ỉ; giã đều tay, đảo trên dưới cho đều. Hạt vừa độ thì dẻo, già thì cứng, non quá thì dính thành mảng gọi là cốm dót. Sàng xong thì hồ cốm bằng nước lá mạ giã để có màu xanh đẹp, cuối cùng tãi mỏng lên lá sen, lá chuối, xếp vào thúng gánh đi bán.

Ngắm người bán gói cốm, tác giả nghĩ cốm chỉ có thể gói bằng lá sen, buộc bằng rơm lúa; thay bằng giấy bóng kính, dây lụa thì thật lố bịch, mất hết cái hồn của cốm. Cốm là món quà thanh nhã của đồng quê, nên người ăn cũng phải nâng niu, tiếc từng hạt, nhón từng chút và nhai chậm để thấy cả hương lúa non, cả mùi đồng nội mà ông cha để lại.

Bài tuỳ bút đi theo cảm xúc của Vũ Bằng: từ niềm thích thú khi thấy hồng và cốm xứng đôi vừa lứa, đến cảm giác rộn ràng trước bóng các cô gái làng Vòng mang cốm vào phố mỗi sáng thu; từ sự tò mò về bí quyết riêng của làng Vòng, đến lòng nể phục trước từng công đoạn làm cốm tỉ mỉ; và cuối cùng là niềm trân trọng sâu sắc, khi ông khẳng định cốm phải được gói bằng lá sen và thưởng thức một cách thanh lịch vì trong mỗi hạt cốm có cả hồn quê.

• Hồng và cốm: tương phản mà hoà hợp, tượng trưng cho nhân duyên đôi lứa.
• Cô gái làng Vòng: mộc mạc, gánh cốm vào phố từ sớm tinh mơ.
• Làng Vòng: cách Hà Nội 6 – 7 km, bốn thôn, cốm ngon nhất ở Vòng Hậu, Vòng Sở.
• Cách làm: lúa nếp hoa vàng non → tuốt → rang → giã → sàng → hồ màu lá mạ → tãi lên lá sen.
• Cách gói và ăn: lá sen, lạt rơm; ăn chậm, thanh lịch, trân trọng.
• Cảm xúc: yêu quý, tự hào về thức quà quê hương.

Kết luận

Vì là tuỳ bút, bản tóm tắt Cốm Vòng nên bám theo mạch cảm xúc và các ý lớn của tác giả, không cần kể như một câu chuyện. Xem thêm:

• Soạn bài Cốm Vòng – lời giải câu hỏi Suy ngẫm và phản hồi.
• Cốm Vòng (Vũ Bằng): tác giả, tác phẩm – thông tin tác giả, thể loại, bố cục.
• Soạn bài Mùa thu về Trùng Khánh nghe hạt dẻ hát – văn bản cùng Bài 4.