Tình bạn Lưu Bình Dương Lễ là một trong những câu chuyện cổ tích nổi bật của Việt Nam. Câu chuyện khắc họa sâu sắc giá trị của tình bạn và lòng trung thành. Những bài học quý giá từ nhân vật sẽ khiến bạn suy ngẫm về mối quan hệ trong cuộc sống.
Lưu Bình và Dương Lễ là bạn kết nghĩa với nhau. Cả hai cùng đi học và chơi chung với nhau thân thiết lắm.
Lưu Bình con nhà giàu sang nhưng lại lười biếng không chịu học hành mà chỉ thích ăn chơi. Thi kỳ nào hỏng kỳ đó. Trái lại Dương Lễ rất nghèo nhưng biết phận nên chịu khó học hành đêm ngày. Lưu Bình lại rất tử tế với bạn: Anh ta cho Dương Lễ tiền để mua giấy mực, áo quần, cơm gạo để ăn học.
Đến kỳ, Dương Lễ thi đậu, được làm quan, ở trong dinh có lính hầu canh gác. Trong khi đó Lưu Bình cờ bạc hết tiền, trở nên nghèo đói. Không tiền, không việc, Lưu Bình tìm đến Dương Lễ. Anh nghĩ là lúc xưa đã giúp bạn tiền để ăn học nên Dương Lễ chắc không bao giờ quên ơn đâu. Hơn nữa anh ta là một người bạn rất tốt.
Thế rồi Lưu Bình tìm đến nhà quan Dương Lễ. Anh ta không được phép vào gặp ngay mà phải chờ đợi ở ngoài rất lâu. Sau cùng một lính hầu đưa anh ta đến một căn phòng đặc biệt. Khi ra tiếp đón bạn, Dương Lễ trông rất thờ ơ lạnh nhạt như người xa lạ.
Dương Lễ không cho tiền bạc gì cả. Đến khi Lưu Bình than đói bụng thì Dương Lễ mới sai lính hầu cho người bạn một bát cơm nguội đựng trong cái bát mẻ, mấy quả cà thiu, và bắt bạn ngồi ăn dưới đất.
Lưu Bình tức giận thâm gan tím ruột. Khi trở về căn nhà nghèo nàn của anh, anh ta buồn tủi cho số phận mình nên không sao ngủ được đêm hôm đó. Rồi anh ta quyết chí học hành để thi đỗ làm quan cho bằng Dương Lễ. Nhưng than ôi lấy tiền đâu mà mua giấy mực để học bây giờ.
Còn áo quần và thức ăn nữa chứ. Anh ta buồn rầu lắm vì không biết giải quyết ra sao. Một vài ngày sau có một thiếu phụ trẻ đẹp dọn đến ở căn nhà bên cạnh. Nàng buôn bán tơ lụa. Lưu Bình làm quen với nàng và hai người trở nên bạn thân thiết. Nàng bán lụa để giúp chàng ăn học. Lưu Bình học hành ngày đêm. Sau cùng thi đỗ làm quan và Lưu Bình xin cưới nàng.
Khi ở trường thi về nhà thì Lưu Bình không thấy ân nhân của mình đâu cả. Anh ta buồn lắm. Nhưng nghĩ tới Dương Lễ, anh ta muốn cho bạn mình thấy là bây giờ anh ta không kém ai.
Lần gặp gỡ này Dương Lễ lại đón tiếp bạn rất nồng hậu, mời bạn dự yến tiệc thịnh soạn, có đàn ca múa hát để mừng bạn. Khi Lưu Bình còn đang trở lại chuyện cũ để mỉa mai, bấy giờ Dương Lễ mới gọi vợ ra để tiếp rượu bạn.
Lưu Bình sửng sốt khi trông thấy Châu Long, người xưa nuôi mình. Thì ra chính vợ của Dương Lễ đã giúp đỡ Lưu Bình ăn học thành tài như ngày hôm nay. Bây giờ Lưu Bình mới hiểu hành động của Dương Lễ ngày trước khi tiếp chàng một cách lạnh nhạt để cho Lưu Bình thấy là anh ta không thể ỷ vào tiền bạc mà sống mãi được.
Cho nên Dương Lễ đã không cho bạn một xu, nhưng lại gởi vợ mình đến giúp bạn ăn học. Lưu Bình hiểu rằng mình có được người bạn chí thiết nên mãn nguyện lắm. Từ đó hai gia đình lại càng thân thiết hơn.
Ý nghĩa truyện Lưu Bình Dương Lễ
Giúp bạn đúng cách mới là giúp thật
Dương Lễ có thể đưa tiền cho Lưu Bình tiêu, nhưng biết bạn sẽ lại cờ bạc như xưa. Bát cơm nguội trong cái bát mẻ, mấy quả cà thiu, bắt ngồi ăn dưới đất là một cú đánh vào lòng tự trọng, để người bạn sa ngã tự đứng dậy. Truyện cho thấy tình bạn không phải lúc nào cũng nói lời êm ái; có khi người thương ta nhất lại là người khiến ta đau nhất.
Đền ơn mà không kể ơn
Ngày xưa Lưu Bình nuôi Dương Lễ ăn học, nay Dương Lễ trả lại bằng cả mấy năm vợ mình buôn tơ bán lụa nuôi bạn, mà không hé một lời. Chỉ đến khi Lưu Bình đỗ đạt, mọi chuyện mới được mở ra. Cách trả ơn kín đáo ấy làm nên vẻ đẹp đáng nhớ của nhân vật Dương Lễ.
Châu Long, người phụ nữ đứng sau tình bạn
Người vợ chấp nhận rời nhà đi giúp một người đàn ông xa lạ theo lời chồng, giữ trọn nghĩa với cả hai, là nhân vật góp phần lớn làm nên kết thúc có hậu. Bản kể trên trang khá ngắn về Châu Long, nhưng chỉ một chi tiết “nàng bán lụa giúp chàng ăn học” cũng đủ thấy sự tần tảo của nàng.
Nguồn gốc truyện Lưu Bình Dương Lễ
Lưu Bình – Dương Lễ là câu chuyện quen thuộc của người Việt, được dựng thành vở chèo cổ cùng tên, một trong những vở tiêu biểu của sân khấu chèo. Trong vở chèo, phần Châu Long ở bên Lưu Bình được kể dài hơn nhiều, với những lớp diễn nổi tiếng về tình nghĩa vợ chồng, bạn bè. Bản trên trang là bản kể văn xuôi ngắn gọn.
Đọc thêm những truyện về tình bạn, tình nghĩa: Tình bạn của rái cá, Hai anh em và con chó đá, Sự tích trầu cau và vôi.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao Dương Lễ đối xử lạnh nhạt với Lưu Bình?
Để Lưu Bình tức giận mà quyết chí học hành, không còn trông cậy vào tiền bạc của người khác như trước.
Ai đã nuôi Lưu Bình ăn học?
Châu Long, vợ của Dương Lễ, được chồng gửi đến ở cạnh nhà Lưu Bình, buôn bán tơ lụa để nuôi chàng học cho đến khi thi đỗ.