Con muốn làm một cái cây của nhà văn Võ Thu Hương là văn bản đọc thứ hai trong Bài 9 “Nuôi dưỡng tâm hồn”, sách Ngữ văn 6 Chân trời sáng tạo (tập 2). Truyện ngắn xoay quanh cậu bé Bum và cây ổi do ông nội trồng, nhẹ nhàng mà lắng đọng về tình ông cháu và sự thấu hiểu của cha mẹ. Lưu ý: bài viết này dành cho Ngữ văn 6, khác với bài đọc cùng tên trong sách Tiếng Việt 4.
Nội dung văn bản Con muốn làm một cái cây
Truyện của một tác giả đương đại, còn được bảo hộ bản quyền, nên dưới đây là phần tóm lược mạch truyện; em đọc toàn văn trong SGK.
Cây ổi của ông nội. Từ khi mẹ Bum còn đang mang bầu, ông nội đã đem một cây ổi về trồng giữa sân, để đứa cháu sắp chào đời có chỗ leo trèo như bố nó ngày bé. Cây ổi được ông chăm chút mấy năm liền mà chẳng ra quả, mẹ Bum cằn nhằn, cho là cây ổi “điếc”, còn tính chuyện chặt đi. Rồi một ngày, cây bỗng kết “những chùm quả bé xí xi như nút áo”, lớn dần thành những trái ổi chín thơm.
Tuổi thơ bên gốc ổi. Cây ổi trở thành niềm tự hào của Bum. Cậu gọi bạn bè đến nhà, cả bọn trèo lên cành, hái quả chín cùng ăn; những đứa trẻ lớn lên ở phố mà chuyền cành thoăn thoắt. Ông nội bắc ghế ngồi gần gốc cây, vừa nghe đài vừa trông chừng lũ trẻ, cười hiền lành.
Xa cây ổi. Ông nội mất. Bố chuyển công tác, cả nhà rời Sài Gòn về Vũng Tàu, căn nhà cũ được bán đi. Bum phải xa cây ổi, xa bạn bè và những kỉ niệm với ông.
Ước mơ của Bum. Trong bài văn kể về mơ ước, Bum viết rằng mình muốn làm một cái cây – cây ổi ở sân nhà cũ – để được ở bên các bạn và lại thấy ông ngồi cười dưới gốc cây. Khi cô giáo gọi điện kể chuyện bài văn, bố mẹ Bum chẳng chần chừ, quyết định trồng ngay một cây ổi ở sân nhà mới và mời những người bạn cũ của Bum đến chơi. Cậu bé cười toe toét mà mắt rưng rưng.
Thông tin tác giả Võ Thu Hương
Võ Thu Hương sinh năm 1983, quê ở huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An, hiện sống tại TP. Hồ Chí Minh. Chị tốt nghiệp Khoa Ngữ văn – Báo chí, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP. Hồ Chí Minh; là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam và Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh.
Võ Thu Hương viết nhiều thể loại: truyện ngắn, truyện dài, tạp văn, truyện kí. Một số tác phẩm: Cảm ơn một khúc bình yên, Qua một khúc sông, Bạn đã bao giờ hôn bố mẹ chưa?, Đi qua ngày bão, Snoopy làm tôi khóc, Nụ cười Chim Sắt, Những đóa hoa mặt trời, Góc nhỏ yêu thương…
Văn học thiếu nhi là mảng chị theo đuổi bền bỉ nhất. Trang viết của Võ Thu Hương nhẹ nhàng, trong trẻo, thường xoay quanh những điều nhỏ bé trong gia đình, tình thân và thế giới tâm hồn trẻ thơ. Tác phẩm của chị có mặt ở cả sách Tiếng Việt tiểu học và Ngữ văn 6 bộ Chân trời sáng tạo.
Thông tin tác phẩm Con muốn làm một cái cây
Các mục dưới đây trả lời những câu hỏi thường gặp khi tìm hiểu truyện.
Xuất xứ
Truyện in trong tập Góc nhỏ yêu thương (NXB Kim Đồng, 2018).
Thể loại, phương thức biểu đạt, ngôi kể
- Thể loại: truyện ngắn.
- Phương thức biểu đạt: tự sự, kết hợp miêu tả và biểu cảm.
- Ngôi kể: ngôi thứ ba; người kể gọi nhân vật chính là “thằng Bum” với giọng thân mật, trìu mến.
- Nhân vật: Bum, ông nội, bố mẹ Bum, cô giáo, bạn bè của Bum.
Bố cục: Con muốn làm một cái cây có mấy phần?
Truyện có thể chia làm 2 phần:
- Phần 1 (từ đầu đến chi tiết ông nội ngồi trông lũ trẻ, cười hiền lành): những ngày thơ ấu bên gốc ổi, bên ông nội và lũ bạn.
- Phần 2 (còn lại): xa nhà cũ, Bum mơ ước làm một cái cây; bố mẹ trồng cây ổi mới cho con.
Ý nghĩa hình ảnh cây ổi
Hình ảnh cây ổi trở đi trở lại suốt câu chuyện và mang nhiều tầng nghĩa:
- Là món quà ông dành cho cháu từ trước khi cháu chào đời – biểu tượng cho tình yêu thương lặng lẽ của ông.
- Là nơi lưu giữ tuổi thơ, tình bạn của Bum.
- Là sợi dây nối Bum với ông nội đã mất và với con phố cũ.
- Cây ổi mới ở nhà mới thể hiện sự thấu hiểu của cha mẹ, giúp kỉ niệm được tiếp nối.
Giá trị nội dung
Truyện nâng niu ước mơ hồn nhiên, bé nhỏ của con trẻ; ca ngợi tình yêu thương của ông dành cho cháu và sự thấu hiểu, sẻ chia của cha mẹ, thầy cô với con trẻ. Câu chuyện cũng nhắc người lớn hãy lắng nghe để biết điều gì thực sự nuôi dưỡng tâm hồn các em.
Giá trị nghệ thuật
- Cốt truyện đơn giản, kể đan xen hiện tại và kỉ niệm.
- Giọng kể nhẹ nhàng, trìu mến; ngôn ngữ trong sáng, gần với trẻ em.
- Chi tiết, hình ảnh giàu sức gợi: cây ổi “điếc”, chùm quả nhỏ như nút áo, nụ cười hiền của ông, nụ cười rưng rưng của Bum.
- Biện pháp so sánh, nhân hóa sinh động.
Ý nghĩa nhan đề Con muốn làm một cái cây
Nhan đề là lời của Bum trong bài văn về mơ ước. Ước làm một cái cây nghe thật lạ, nhưng đó là cách đứa trẻ bày tỏ nỗi nhớ ông, nhớ bạn, nhớ những ngày bình yên bên gốc ổi. Nhan đề gợi tò mò và gói trọn chủ đề của truyện: ước mơ nhỏ bé mà chất chứa biết bao yêu thương.
Sơ đồ tư duy Con muốn làm một cái cây
Sơ đồ dưới đây giúp em ôn tập nhanh.
Lời kết
Con muốn làm một cái cây là một truyện ngắn dịu dàng về tình thân. Đọc truyện, em hiểu rằng có những điều nhỏ bé – một cái cây, một nụ cười của ông – lại là hành trang quý giá theo ta suốt cuộc đời.
Xem thêm: