Sự tích hoa Dã Quỳ kể về nguồn gốc của loài hoa vàng rực rỡ trên núi rừng Việt Nam. Câu chuyện mang trong mình những giá trị văn hóa sâu sắc và ý nghĩa nhân văn. Hãy cùng khám phá hành trình kỳ diệu của loài hoa này.
Ngày xửa ngày xưa, nơi buôn sóc nọ có chàng K’lang của núi rừng yêu tha thiết nàng H’limh của con suối. Ngày ngày chàng K’lang vào rừng săn bắt thú rừng còn nàng khéo léo dệt tấm chăn kiệu chồng (vì theo tục lệ của bộ tộc nàng con gái trước khi lấy chồng phải dệt một tấm chăn thật đẹp để mang về nhà chồng). Rồi tối tối họ lại quây quần đốt lửa và múa hát cùng dân làng trong buôn. Cuộc sống vui vẻ hạnh phúc của họ cứ trôi đi.
Đến một ngày kia khi H’limh chờ hoài đến tối mà vẫn không thấy K’lang đi săn về, nàng lo lắng từ buôn sóc nàng đi tìm K’lang, nàng cứ đi, đi mãi đi hết mười mấy con suối, mười mấy ngọn núi rồi mà không thấy người yêu của mình đâu cả. Mệt quá nàng ngủ thiếp đi trong giấc mơ nàng thấy K’lang gọi nàng và bảo nàng hãy đi thêm một con suối nữa sẽ gặp chàng ở đó. Nàng giật mình rồi đi tiếp đến cuối nguồn nàng nhìn thấy K’lang đang bị những tên hung ác của bộ tộc Lasiêng trói chặt. Nàng chạy lại ôm lấy chàng mặc cho những mũi tên, những ngọn giáo đâm vào da thịt. Mặc cho bao nhiêu đau đớn nàng vẫn quyết bảo vệ cho người yêu cho tới khi nàng bị trúng mũi tên độc cuối cùng của chàng La rihn con trai tộc trưởng Lasiêng. Vì quá hờn ghen với tình yêu của H’limh dành cho K’lang chàng đã buông lơi mũi tên hận tình. Chàng cũng không ngờ người lãnh trọn mũi tên nghiệt ngã ấy lại là H’limh – người con gái mà chàng ngày đêm thương thầm trộm nhớ mà không được đáp lại tình cảm. Từ đó cứ mỗi độ tháng mười nơi nàng H’limh chết lại nở ra một loài hoa có màu vàng rực. Người ta thường gọi là hoa Dã Quỳ. Cây hoa Dã quỳ rất dễ mọc và mọc rất nhanh những cánh hoa màu vàng tràn đầy sức sống mãnh liệt như tình yêu chung thủy.
Ý nghĩa truyện Sự tích hoa Dã Quỳ
Lấy thân mình che cho người yêu
H’Limh đi qua mười mấy con suối, mười mấy ngọn núi để tìm K’Lang, rồi ôm chặt lấy chàng giữa mưa tên giáo. Tình yêu trong truyện không nằm ở lời thề mà ở một hành động: đứng chắn trước mũi tên. Cái chết của nàng là sự hy sinh trọn vẹn, và loài hoa mọc lên nơi nàng ngã xuống trở thành dấu tích của tình yêu ấy.
Mũi tên của kẻ không được yêu
Người bắn mũi tên cuối cùng là chàng trai con tộc trưởng, kẻ thầm thương H’Limh mà không được đáp lại. Hắn định giết tình địch, cuối cùng lại giết chính người mình yêu. Truyện ngắn nhưng nói khá rõ về sức tàn phá của ghen tuông: nó làm người ta mù quáng đến mức tự tay hủy điều mình muốn giữ.
Bông hoa của đất khó
Truyện khép lại bằng một nhận xét về chính loài cây: dã quỳ dễ mọc, lớn nhanh, màu vàng rực. Đó là hình ảnh của một tình yêu bền bỉ, mọc được cả nơi đất đồi khô cằn, cũng là lý do hoa dã quỳ thường được nhắc đến như biểu tượng của mùa khô Tây Nguyên.
Nguồn gốc truyện Sự tích hoa Dã Quỳ
Cây dã quỳ có tên khoa học Tithonia diversifolia, thuộc họ Cúc, có nguồn gốc từ Mexico và Trung Mỹ, sau được trồng và mọc hoang ở nhiều nước nhiệt đới, trong đó có vùng cao nguyên Việt Nam. Tên gọi “dã quỳ” có nghĩa là hoa quỳ (hướng dương) mọc dại. Vì cây là loài nhập nội, sự tích này nhiều khả năng là truyện kể khá mới, mượn không gian buôn làng Tây Nguyên và những cái tên như K’Lang, H’Limh; chưa rõ người kể. Hoa thường nở rộ vào khoảng tháng Mười, tháng Mười Một ở Đà Lạt, Gia Lai, Đắk Lắk.
Truyện cổ của các dân tộc vùng Trường Sơn trên trang có Đươm Tơ Rít (người Cơ Tu) và Nàng Cu Pên.
Câu hỏi thường gặp
Hoa dã quỳ tượng trưng cho điều gì?
Theo truyện, dã quỳ là hoa của tình yêu chung thủy và sự hy sinh cho người mình thương.
Dã quỳ nở vào mùa nào?
Hoa thường nở rộ cuối mùa mưa, đầu mùa khô, khoảng tháng Mười đến tháng Mười Một.
Có sự tích loài hoa nào khác?
Bạn có thể đọc Sự tích hoa bằng lăng hoặc Sự tích hoa trinh nữ.