Ôn tập giữa học kì 2 lớp 3 (trang 59–65) – Cánh diều

Trả lời: Em ôn các bài đọc trong bảng sau (bài có liên kết đã có lời giải):

Đoạn 70 – 75 tiếng dài khoảng 5 dòng sách. Em đọc rõ ràng, ngắt nghỉ đúng; bài thơ thì học thuộc từng khổ.

Đoạn văn (theo Nguyễn Quang Sáng) tả những chú bù nhìn rơm trên cánh đồng lúa. Câu thứ nhất của đoạn: Vào mùa lúa, người ta thường dựng những hình người bằng rơm trên cánh đồng.
a) Tìm trong câu thứ nhất các bộ phận câu: – Trả lời cho câu hỏi Ai?. – Trả lời cho câu hỏi Làm gì?. – Trả lời cho câu hỏi Khi nào?. – Trả lời cho câu hỏi Ở đâu?.
b) Trả lời câu hỏi: – Vào mùa lúa, người ta dựng những chú bù nhìn trên cánh đồng để làm gì? – Theo em, người ta gắn dưới bụng mỗi chú bù nhìn một chùm lon để làm gì?

Trả lời:

a)

b)

• Người ta dựng bù nhìn để đuổi chim, giữ cho lúa đang chín không bị chim ăn mất.
• Chùm lon dưới bụng bù nhìn sẽ va vào nhau kêu loảng xoảng mỗi khi gió thổi hay có người giật dây. Tiếng động ấy làm chim sợ, bay đi.

Trả lời: Em đọc một đoạn khác với tiết 1, chú ý đọc đúng tên riêng, từ khó trong bài.

Bài thơ lục bát 14 dòng của Định Hải tả tiếng chim lúc sáng sớm. Dưới đây, các dòng thơ được gọi theo số thứ tự dòng (dòng 1 đến dòng 14). Câu hỏi:

1) Bài thơ có bao nhiêu dòng nhắc lại hai từ tiếng chim?
2) Bằng cách lặp lại liên tục hai từ tiếng chim, bài thơ diễn tả điều gì? Chọn ý đúng (đánh dấu Đúng / Sai): a) Tiếng chim buổi sáng rộn rã khắp nơi. b) Tiếng chim buổi sáng du dương, trầm bổng. c) Tiếng chim buổi sáng vọng đến tận trời xanh.
3) Chọn câu trả lời đúng:
a) Các hình ảnh về tiếng chim buổi sáng từ dòng thứ 3 đến dòng thứ 8 nói lên điều gì? (Tiếng chim buổi sáng như ánh nắng. / Tiếng chim buổi sáng như bầy ong. / Tiếng chim buổi sáng thật là kì diệu.)
b) Câu thơ nào cho thấy tiếng chim buổi sáng như một dàn nhạc có sự tham gia của rất nhiều loài chim? (Ba lựa chọn là các cặp dòng 9–10, dòng 11–12, dòng 3–4.)
c) Câu thơ nào cho thấy vườn hoa rất yêu thích tiếng chim buổi sáng? (Ba lựa chọn là các cặp dòng 5–6, dòng 7–8, dòng 13–14.)
4) Dựa theo gợi ý từ bài thơ trên, em hãy viết: a) Một câu tả tiếng chim buổi sáng. b) Một câu diễn tả niềm vui của em khi nghe tiếng chim hót.

Trả lời:

• 1) Có 8 dòng: dòng 3, 4, 5, 6, 8, 9 bắt đầu bằng hai từ ấy; dòng 10 và dòng 14 có hai từ ấy ở cuối dòng.
• 2) a – Đúng; b – Sai; c – Sai. Hai từ được nhắc đi nhắc lại khiến người đọc như nghe tiếng chim vang lên ở khắp mọi nơi: lá cành, chồi non, cánh đồng, cây rơm, vườn hoa.
• 3a) Tiếng chim buổi sáng thật là kì diệu: tiếng chim làm được bao việc như lay cành, đánh thức chồi non, tha nắng, gọi lúa chín về thôn.
• 3b) Cặp dòng 11–12: bé được đố tìm ra tiếng hót của một loài giữa rất nhiều tiếng chim khác, nghĩa là có rất nhiều loài chim cùng hót như một dàn nhạc.
• 3c) Cặp dòng 13–14 (hai dòng cuối bài): vườn hoa cũng nghiêng tai lắng nghe tiếng chim mãi không thôi.
• 4) Ví dụ: a) Tiếng chim chích choè lảnh lót vang lên từ vòm cây trước ngõ. b) Sáng nào nghe chim hót ríu ran ngoài cửa sổ, em cũng thấy lòng vui phơi phới.

Trả lời: Em đọc thuộc một bài thơ đã học trong học kì 2, đọc với giọng tình cảm.

Trả lời: Thư gồm 3 phần: đầu thư (địa điểm, ngày tháng; lời xưng hô), nội dung (hỏi thăm, kể chuyện của em), cuối thư (lời chúc, hứa hẹn, kí tên). Thư tham khảo:

Hà Nội, ngày 10 tháng 3 năm 2025

Bà nội kính yêu!

Lâu rồi cháu chưa viết thư cho bà. Dạo này bà có khỏe không ạ? Trời trở lạnh, bà nhớ mặc áo ấm và giữ gìn sức khỏe nhé.

Cháu xin kể bà nghe chuyện học của cháu. Giữa học kì 2 vừa rồi, cháu được điểm 10 môn Toán và điểm 9 môn Tiếng Việt. Cô giáo khen cháu viết chữ đã đều và đẹp hơn. Cháu còn được chọn vào đội văn nghệ của lớp, đang tập hát bài Quê hương tươi đẹp để biểu diễn trong ngày hội của trường.

Hè này, cả nhà cháu sẽ về quê thăm bà. Cháu mong đến ngày được cùng bà ra vườn hái ổi, tưới rau.

Cháu chúc bà luôn mạnh khỏe, vui vẻ.

Cháu của bà
Minh Anh

Trả lời: Em đọc thêm một đoạn văn miêu tả cảnh đất nước đã học, chú ý nhấn giọng ở từ ngữ gợi tả.

Đoạn văn (theo Nguyễn Quỳnh) có 3 câu, tả nắng buổi sáng, trăng ban đêm ngoài cửa sổ và bạn Hà thích nghe bà kể chuyện.

Trả lời: Em nghe đọc rồi viết vào vở. Lưu ý: viết hoa chữ đầu đoạn lùi vào 1 ô, viết hoa tên Hà; chú ý các từ dịu dàng, mật ong, rọi vào, nền gạch, thả ánh sáng; viết đúng dấu hai chấm, dấu ngoặc kép và dấu ba chấm ở câu cuối.

Trả lời: Vầng trăng được so sánh với 2 sự vật:

• chiếc thuyền vàng trôi giữa mây: em hình dung trăng khuyết, cong cong như mạn thuyền, màu vàng, lững lờ trôi giữa các đám mây.
• chiếc đèn lồng soi sáng khắp sân: em hình dung trăng tròn, sáng rực, soi rõ khắp sân nhà.

Trả lời: Đây là lượt đánh giá đọc cuối cùng. Em chọn bài đọc mình thích nhất để đọc thật hay.

Truyện dân gian Ba-na, không in trong SGK. Tranh vẽ ông thợ rèn bên lò lửa trao thanh gươm cho chàng trai, dân làng đứng xung quanh. Gợi ý: – Điều gì đã xảy ra ở buôn làng? – Cậu bé ra đời và trở thành một chàng trai như thế nào? – Chàng trai từ biệt mẹ đi đâu? – Chàng trai nói gì và chuyện gì đã xảy ra? – Những ai đã giúp chàng trai làm thanh gươm thần và cùng chàng đi đánh giặc?

Trả lời: Bài kể tham khảo (rút gọn):

Ngày xưa, một tên bạo chúa kéo quân lên đánh vùng núi của người Ba-na. Giặc đi đến đâu, rừng bị tàn phá, buôn làng bị đốt, dân làng khổ sở. Khi ấy, bà Hơ Bia Đát uống nước ở một vũng nước lạ rồi sinh ra một cậu bé. Cậu ăn khỏe, lớn rất nhanh, trở thành chàng trai sức khỏe phi thường. Thương buôn làng, chàng từ biệt mẹ đi khắp nơi tìm người tài cùng đánh giặc nhưng chưa gặp ai. Chàng giận dữ kêu trời sao không giúp mình trả thù. Bỗng trời nổi giông, đất sụt thành hồ, chàng rơi xuống nước và mò được một thanh thép quý. Bác thợ rèn nung mãi không đỏ, dân làng phải đốt cả cánh rừng làm than, đến đêm thứ bảy thanh thép mới đỏ rực và được rèn thành gươm. Thợ mộc làm chuôi, làm vỏ. Chàng cầm gươm thần, cùng dân làng xông vào quân giặc và chỉ trong một đêm đã diệt sạch chúng. Buôn làng lại bình yên, no ấm.

a) Câu chuyện chàng trai có sức khoẻ lạ thường và thanh gươm thần thể hiện ước mơ gì của nhân dân ta?
b) Những chi tiết nào trong câu chuyện cho thấy người dân đồng lòng cùng chàng trai đánh giặc?
c) Câu chuyện trên nói lên điều gì?

Trả lời:

• a) Nhân dân mơ ước có người anh hùng mạnh mẽ và vũ khí thần kì để đánh tan giặc, bảo vệ buôn làng.
• b) Dân làng cùng chàng đốt cả cánh rừng lấy than nung thép; bác thợ rèn rèn gươm, các bác thợ mộc làm chuôi và vỏ gươm; khi chàng ra trận, dân khắp nơi cầm khiên, dao, cung nỏ xông theo.
• c) Truyện ca ngợi lòng yêu quê hương, tinh thần đoàn kết đánh giặc của người Ba-na: mọi người đồng lòng thì sẽ chiến thắng kẻ thù.

a) Cây rau khúc chỉ bằng một mầm cỏ non mới nhú, lá như mạ bạc.
b) Lá rau như mạ bạc, trông như được phủ một lượt tuyết cực mỏng.
c) Sương sớm đọng trên lá long lanh như những bóng đèn pha lê.

Trả lời: Chọn a. Ý a nói đủ cả hai đặc điểm: cây nhỏ và lá có màu bạc; ý b chỉ nói về lá, ý c nói về giọt sương.

a) Vẻ ngoài bánh – b) Nhân bánh – c) Mùi vị bánh. Với: 1) câu tả viên đậu xanh giã nhỏ vàng ươm, xen thỏi mỡ, pha hạt tiêu; 2) câu tả cắn miếng bánh như thấy cả hương đồng, cỏ nội; 3) câu tả bánh màu rêu xanh lấp ló trong áo xôi nếp trắng, đặt trên lá chuối, đẹp như bông hoa.

Trả lời: a – 3; b – 1; c – 2.

a) 1 câu. Đó là câu nào? b) 2 câu. Đó là những câu nào? c) 3 câu. Đó là những câu nào?

Trả lời: Chọn b) 2 câu có từ so sánh như:

• Câu tả lá rau: lá được so sánh với mạ bạc và với một lớp tuyết mỏng phủ lên.
• Câu tả hạt sương: sương sớm long lanh được so sánh với những bóng đèn pha lê.

Lưu ý: câu đầu đoạn nói cây rau chỉ bằng mầm cỏ non mới mọc cũng có ý so sánh độ lớn; nếu thầy cô tính cả cách so sánh này thì đáp án là 3 câu.

a) 1 câu. Đó là câu nào? b) 2 câu. Đó là những câu nào? c) 3 câu. Đó là những câu nào?

Trả lời: Chọn b) 2 câu:

• Câu tả những cái bánh đặt trên lá chuối, đẹp như những bông hoa.
• Câu nói khi ăn bánh, ta như cảm thấy cả hương thơm của đồng quê gói trong đó.

a) Gắn kỉ niệm của tác giả về chiếc bánh khúc với quê hương.
b) Gắn kỉ niệm của tác giả về chiếc bánh khúc với tuổi thơ.
c) Gắn kỉ niệm của tác giả về chiếc bánh khúc với người dì.

Trả lời: Chọn a. Chiếc bánh khúc không chỉ là món ăn dì làm, mà còn là hương vị của quê nhà mà tác giả nhớ mãi.

Trả lời: Đoạn văn tham khảo: Em rất thích chàng trai con bà Hơ Bia Đát trong truyện Gươm thần. Chàng có sức khỏe hơn người nhưng không ỷ mạnh, mà luôn nghĩ đến buôn làng đang bị giặc tàn phá. Chàng không quản đường xa, đi khắp nơi tìm người cùng đánh giặc. Có được gươm thần, chàng dũng cảm xông lên trước, cùng dân làng đánh tan quân thù. Em yêu quý chàng vì chàng vừa dũng cảm vừa thương dân. Em mong mình cũng sẽ trở thành người có ích cho quê hương.

Trả lời: Đoạn văn tham khảo: Mùa hè năm ngoái, em được bố mẹ đưa đi thăm thác Bản Giốc ở Cao Bằng. Từ xa, em đã nghe tiếng nước đổ ầm ầm. Đến gần, thác hiện ra như một bức rèm trắng xóa buông xuống giữa núi rừng xanh thẳm. Bụi nước bay lên mát rượi, lấp lánh dưới nắng. Em ngồi trên bè tre, ngắm thác mà thấy lòng mình rộn ràng, thích thú. Em rất tự hào vì đất nước mình có cảnh đẹp tuyệt vời như thế và mong có dịp được trở lại nơi này.