Meme biến mất là nhóm ảnh chế cảnh một người hay một con vật mờ dần, tan thành bụi hoặc lặn khỏi khung hình, dùng để tả ai đó vừa “bốc hơi” hoặc chính mình muốn trốn đi. Dân mạng Việt còn gọi bằng nhiều tên: meme bay màu, meme tan biến, meme tàng hình, tùy kiểu biến mất trong ảnh.
Nguồn gốc meme biến mất: ba khuôn ảnh quen mặt
Không có một tấm ảnh gốc duy nhất. Thứ được gọi chung là ảnh meme biến mất thực ra gom từ vài khuôn mẫu khác nhau, mỗi khuôn có lai lịch riêng.
Anh chàng áo đen mờ dần. Bộ bốn khung hình quen thuộc nhất là cảnh một chàng trai áo đen đứng ở bãi đỗ xe, giơ tay chữ V rồi nhạt dần cho tới khi chỉ còn mặt đường. Theo trang lưu trữ meme Know Your Meme, bộ ảnh được cắt từ một video hài ngắn trên mạng, nhân vật biến mất bằng hiệu ứng mỗi khi rơi vào tình huống khó xử, sau đó lan sang Twitter với ý nghĩa “chuồn khỏi chỗ ngại”. Vì chỉ tìm được một nguồn mô tả chi tiết, bài không nêu tên người tạo hay năm cụ thể.
Tan thành bụi kiểu Thanos. Khuôn thứ hai bắt nguồn từ phim Avengers: Infinity War (2018) của Marvel Studios. Theo Wikipedia, Thanos là nhân vật truyện tranh do Jim Starlin sáng tạo, và trong phim hắn có kế hoạch xóa sổ một nửa sự sống trong vũ trụ; cảnh các nhân vật tan thành tro bụi sau cú búng tay trở thành hiệu ứng được chế nhiều nhất. Wikipedia còn kể một diễn đàn trên Reddit từng “búng tay” cấm một nửa số thành viên cho giống phim.
Homer lùi vào bụi cây. Khuôn thứ ba là cảnh Homer Simpson lặng lẽ lùi vào hàng rào cây trong tập “Homer Loves Flanders” (1994) của The Simpsons. Câu chuyện đầy đủ của khuôn này đã có ở bài disappear meme lùi vào bụi rậm; ở đây chỉ nhắc lại vì nó là ảnh tàng hình kinh điển. Các nhân vật Thanos, Iron Man (Marvel) và Homer (The Simpsons) thuộc bản quyền của hãng; ảnh trong bài là ảnh chế cộng đồng.
Ý nghĩa meme biến mất và dùng khi nào
Ý chung của mọi bản là “đi rồi, không còn ở đây nữa”, nhưng sắc thái mỗi kiểu một khác. Vài tình huống gửi ảnh rất hợp:
- Bạn bè lặn mất tăm: đứa bạn thân lên đại học là bặt tin, hay kiểu cắt liên lạc như bị ghost giữa chừng một cuộc trò chuyện.
- Muốn chuồn khỏi chuyện khó: bị hỏi chuyện lương, chuyện người yêu ở bữa cơm Tết, gửi tấm anh chàng áo đen mờ dần là xong.
- Đồ vật “bốc hơi”: cây bút, cục tẩy rơi xuống bàn rồi không bao giờ tìm thấy.
- Trêu đứa vay tiền: mượn xong là biến, đến lúc rủ đi ăn có người bao thì hiện hình ngay.
- Tắt hoạt động trên mạng: bật chế độ tàng hình để khỏi bị rủ đi chơi, hoặc đọc tin xong để đó như chuyện đã xem mà không trả lời.
Meme biến mất dần: anh chàng áo đen và các bản chữ
Đây là nhóm đông nhất, cũng là kiểu meme người biến mất dễ nhận ra nhất. Meme biến mất dần giữ nguyên ba, bốn khung hình mờ nhạt và chỉ thay dòng chữ ở trên: đứa bạn sau khi mượn tiền, trí nhớ theo thời gian, buổi họp lớp sau vài năm. Có cả bản ngược, khi người biến mất bỗng hiện hình vì nghe tin được bao ăn.
Meme tan biến kiểu Thanos búng tay
Meme tan biến dùng hiệu ứng vỡ vụn thành bụi, thành chim hay thành pixel. Ngoài Thanos và các siêu anh hùng, dân mạng ghép hiệu ứng này cho mèo con, cô gái anime, cả người đang gào vào điện thoại. Kiểu ảnh này hợp khi muốn nói “tôi xin rút lui” một cách bi tráng.
Meme tàng hình, cầm lược tàng hình
Meme tàng hình thì không ai tan ra cả, chỉ là… tưởng mình không bị ai thấy. Có Homer lùi vào bụi cây, chú cảnh sát núp sau cột điện bé xíu, người vô hình chỉ còn cặp kính, và trò đùa cầm lược tàng hình của dân mạng Việt: cứ cầm chiếc lược đỏ là coi như “ẩn thân”.
Meme bay màu và giận bay màu
Meme bay màu là cách nói rất Việt: “bay màu” nghĩa là biến mất sạch, bị xóa sổ, cũng có khi là tức đến mức mất cả màu. Nhóm này có các ảnh “giận bay màu”, “tức bay màu”, tài khoản bị khóa và câu đùa “hay lắm, nhưng không bay được”. Tiền lì xì cũng hay “bay màu” sau mấy ngày đầu năm, chuyện mà bộ meme tết kể khá đủ.
Những thắc mắc về meme biến mất
Meme biến mất gốc là ảnh nào?
Phổ biến nhất là bộ khung hình chàng trai áo đen giơ tay chữ V rồi mờ dần ở bãi đỗ xe, cắt từ một video hài ngắn. Hai khuôn còn lại là cảnh tan bụi trong Avengers: Infinity War và cảnh Homer Simpson lùi vào bụi cây.
Bay màu meme và tan biến meme khác nhau thế nào?
Tan biến nghiêng về hình ảnh: người vỡ thành bụi, thành pixel. Bay màu là cách nói của dân mạng Việt, dùng cho cả chuyện bị xóa tài khoản, mất hết tiền hay giận đến “mất màu”.
Meme cậu bé tàng hình có trong bộ này không?
Bộ ảnh có nhiều bản tàng hình như người vô hình chỉ còn cặp kính, cậu bé nhìn bàn tay trong suốt “mình vô hình hả ta”, chú cảnh sát núp cột điện. Riêng meme em bé tan biến thì hiện chưa có bản đủ rõ nét nên chưa đưa vào.
Có thể tự làm ảnh tan biến không?
Có. Nhiều ứng dụng chỉnh ảnh trên điện thoại có sẵn hiệu ứng tan bụi (dispersion); với khuôn mờ dần, chỉ cần chồng ảnh người lên ảnh nền và giảm độ trong suốt qua từng khung.
Dù là mờ dần, tan bụi hay tàng hình, meme biến mất luôn hợp với những lúc “tôi xin phép đi trước”. Nếu bạn thích riêng cảnh búng tay của gã khổng lồ tím, xem thêm bộ ảnh chế Thanos búng tay; còn muốn hiểu vì sao vài khung hình cũ cứ được chế mãi thì đọc bài meme là gì và từ đâu mà có.