“Sơn Tinh Thủy Tinh” là truyền thuyết gắn liền với cuộc chiến kỳ vĩ giữa chúa non cao và chúa biển cả để giành lấy Mỵ Nương, nàng công chúa sắc nước hương trời của Hùng Vương thứ mười tám. Bài viết nằm trong chuyên mục văn 6 của Văn VN.
Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên gọi là Mỵ Nương, sắc đẹp tuyệt trần. Mỵ Nương được vua cha yêu thương rất mực. Nhà vua muốn kén cho nàng một người chồng thật xứng đáng.
Một hôm có hai chàng trai đến, xin ra mắt nhà vua để cầu hôn. Một người ở vùng núi Ba Vì, tuấn tú và tài giỏi khác thường: chỉ tay về phía đông, phía đông biến thành đồng lúa xanh, chỉ tay về phía tây, phía tây mọc lên hàng dãy núi.
Nhân dân trong vùng gọi chàng là Sơn Tinh. Còn một người ở mãi tận miền biển Đông tài giỏi cũng không kém: gọi gió, gió đến, hò ma, ma tới – Chàng này tên gọi là Thủy Tinh.
Một người là chúa của miền non cao, một người là chúa của vùng nước thẳm, cả hai đều xứng đáng làm rể vua Hùng cả. Hùng Vương băn khoăn không biết nhận lời ai, từ chối ai. Nhà vua cho mời các quan lạc hầu vào bàn mà vẫn không tìm được kế hay. Cuối cùng, Hùng Vương phán rằng:
– Hai người đều vừa ý ta cả, nhưng ta chỉ có một người con gái, biết gả cho người nào? Ngày mai, nếu ai đem đồ sính lễ đến đây trước: một trăm ván cơm nếp, hai trăm nệp bánh chưng, voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, thì được rước dâu về.
Sáng sớm hôm sau, Sơn Tinh đã đem đầy đủ lễ vật đến trước và được phép đưa dâu về núi. Thủy Tinh đến sau, không lấy được vợ, đùng đùng nổi giận, đem quân đuổi theo, một hai đòi cướp lại Mỵ Nương.
Thủy Tinh hô ma, gọi gió, làm thành dông bão đùng đùng rung chuyển cả đất trời, dâng nước sông lên cuồn cuộn tiến đánh Sơn Tinh. Nước ngập lúa, ngập đồng rồi ngập nhà, ngập cửa.
Sơn Tinh không hề nao núng, dùng phép màu bốc từng quả đồi, di từng dãy núi chặn đứng dòng nước lũ. Nước dâng lên cao bao nhiêu, Sơn Tinh lại làm cho đồi, núi mọc cao lên bấy nhiêu. Hai bên đánh nhau ròng rã mấy tháng trời liền, cuối cùng Thủy Tinh đuối sức phải rút quân về.
Từ đó, oán ngày càng thêm nặng, thù ngày càng thêm sâu, không năm nào Thủy Tinh không làm mưa làm bão, dâng nước lên đánh Sơn Tinh và lần nào Thủy Tinh cũng thua, phải bỏ chạy.
Xem thêm:
- Soạn bài Sơn Tinh, Thủy Tinh theo chương trình Ngữ văn lớp 6
- Tóm tắt truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh với 16 mẫu hay nhất
- Soạn bài Cô tô – Ngữ văn lớp 6 Kết nối tri thức.
- Soạn bài Hang Én đầy đủ, trả lời tất cả câu hỏi trong SGK.
Ý nghĩa truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh
Cuộc thi bằng sính lễ
Hai chàng trai đều tài giỏi, vua Hùng không biết chọn ai nên đặt ra một cuộc thi: ai mang đủ lễ vật đến trước thì được rước Mỵ Nương. Điều đáng chú ý là danh sách lễ vật: cơm nếp, bánh chưng, voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, toàn là sản vật của núi rừng và đồng ruộng. Sơn Tinh ở gần, lại sẵn những thứ ấy, nên đến trước. Lựa chọn của nhà vua cho thấy cư dân Văn Lang tin vào sức mạnh của đất đai, núi non hơn là sự hung dữ của nước.
Nước dâng bao nhiêu, núi cao bấy nhiêu
Trận giao tranh được kể bằng những hình ảnh đối nhau: Thủy Tinh hô mưa gọi gió, Sơn Tinh bốc đồi dời núi. Đằng sau phép màu là công việc rất thật của người Việt cổ ở đồng bằng Bắc Bộ: đắp đê, đắp nền nhà cao, chống chọi với lũ sông Hồng mỗi mùa mưa. Sơn Tinh thắng cũng là ước mơ con người thắng thiên tai.
Lời giải thích về những mùa lũ
Cái kết “oán nặng, thù sâu, năm nào cũng đánh” là cách người xưa lý giải vì sao lũ lụt cứ trở lại hằng năm. Truyện không hứa một chiến thắng vĩnh viễn, mà nói rằng cuộc chống chọi ấy phải bền bỉ, năm này qua năm khác. Bài học đó vẫn còn nguyên với những vùng đất hôm nay hứng chịu bão lũ.
Nguồn gốc truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh
Sơn Tinh, Thủy Tinh là truyền thuyết thời Hùng Vương, gắn với núi Tản Viên (Ba Vì) nơi thờ Sơn Tinh. Sách giáo khoa Ngữ văn xếp truyện vào thể loại truyền thuyết, dù tiêu đề cũ của bài này gọi là truyện cổ tích. Lai lịch của Sơn Tinh được kể riêng trong Sự tích thần núi Tản Viên. Câu chuyện cũng được nhà thơ Nguyễn Nhược Pháp kể lại bằng thơ trong bài Sơn Tinh – Thủy Tinh.
Truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh trong sách giáo khoa
- Ngữ văn 6, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, tập hai, Bài 6 “Chuyện kể về những người anh hùng”: văn bản Sơn Tinh, Thủy Tinh. Xem Soạn bài Sơn Tinh, Thủy Tinh.
- Tiếng Việt 3, bộ Kết nối tri thức, tập hai, Bài 19 “Sông Hương”: phần Nói và nghe kể chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh. Xem Bài 19: Sông Hương.
- Ngữ văn 9 có bài thơ Sơn Tinh – Thủy Tinh của Nguyễn Nhược Pháp, viết lại truyền thuyết này.
Câu hỏi thường gặp
Sơn Tinh, Thủy Tinh là truyện cổ tích hay truyền thuyết?
Là truyền thuyết: truyện gắn với thời vua Hùng, có yếu tố kỳ ảo và giải thích hiện tượng lũ lụt hằng năm ở đồng bằng Bắc Bộ.
Vì sao năm nào Thủy Tinh cũng dâng nước đánh Sơn Tinh?
Vì Thủy Tinh đến chậm, không cưới được Mỵ Nương nên mang mối thù; mỗi năm lại làm mưa bão dâng nước, nhưng lần nào cũng thua. Xem thêm Tóm tắt truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh.