Cảm nghĩ về truyện Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng – 6 bài văn mẫu

Người Việt vẫn hay nói lương y như từ mẫu, nghĩa là người thầy thuốc phải thương bệnh nhân như mẹ hiền thương con. Đọc truyện Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng của Hồ Nguyên Trừng, em hiểu câu nói ấy rõ hơn qua hình ảnh vị Thái y lệnh đời Trần.

Ông làm quan trong cung nhưng tấm lòng luôn hướng về người nghèo. Ông lấy tiền riêng sắm thuốc quý, tích sẵn lương thực, cứu chữa và cưu mang những người khốn khó. Điều khiến em kính phục nhất là lựa chọn của ông trong một buổi sáng: vua cho người gọi vào chữa bệnh cho quý nhân, cùng lúc một người phụ nữ nghèo đang hấp hối cầu cứu. Ông lo cho người nghèo trước, xong việc mới vào cung nhận tội. Câu trả lời của ông thật thẳng thắn: “Tôi có mắc tội… tôi xin chịu tội”.

Thật may, nhà vua hiểu lòng ông và hết lời khen ngợi. Truyện khép lại nhẹ nhàng mà để lại trong em lòng biết ơn những người thầy thuốc tận tụy. Em mong sau này mình cũng sống có trách nhiệm và giàu lòng thương người như ông.

Trong lịch sử nước ta có biết bao danh y, nhưng đọc truyện Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng, em đặc biệt ấn tượng với vị Thái y lệnh họ Phạm sống dưới triều vua Trần Anh Vương. Ông không được tả về dáng vẻ, cũng không có những câu nói hoa mĩ, nhưng việc làm của ông khiến em kính phục từ đầu đến cuối truyện.

Nghề thuốc là nghề nhà truyền lại, và ông được tin giao chức đứng đầu ngành y trong triều. Một người ở địa vị ấy hoàn toàn có thể sống sung sướng, chỉ lo chữa bệnh cho vua quan. Thế nhưng ông lại dành tiền của mình để mua những vị thuốc quý, tích trữ thóc gạo, rồi đem cứu chữa, nuôi nấng người bệnh nghèo. Có năm đồng ruộng thất bát, bệnh tật hoành hành, ông còn dựng nhà cửa cho người không nơi nương tựa đến ở, tận tay chăm sóc. Nhờ ông, không biết bao nhiêu người đã thoát chết. Đọc đến đây, em thấy ông giống như một người cha, người mẹ của những bệnh nhân nghèo khổ.

Tấm lòng ấy được thử thách trong một tình huống rất gay go. Một phụ nữ nghèo lâm bệnh nguy cấp tìm tới xin cứu, mà cũng chính lúc ấy lệnh vua truyền ông vào khám cho một quý nhân. Một bên là lệnh vua, trái lệnh có thể mang tội lớn; một bên là mạng sống của người dân thường đang treo trên sợi tóc. Ông đã chọn cứu người nghèo trước, bởi theo ông, bệnh của quý nhân chưa đến mức nguy, còn người đàn bà kia không cứu ngay thì sẽ chết.

Em khâm phục ông vì hai điều. Thứ nhất là sự sáng suốt. Ông không chọn theo cảm tính mà dựa vào hiểu biết nghề nghiệp để phán đoán bệnh nào nặng, bệnh nào nhẹ. Thứ hai là lòng dũng cảm. Ông biết rõ cái giá phải trả nhưng vẫn làm, và thẳng thắn nhận lỗi trước nhà vua. Đó là dũng khí của người dám sống đúng với lương tâm.

Hình ảnh vị Thái y lệnh để lại trong em niềm tin rằng nghề y là một nghề cao quý. Người thầy thuốc giỏi trước hết phải có một trái tim biết thương người, đúng như nhan đề của truyện.

Một câu chuyện hay thường có một tình huống khiến người đọc phải nín thở chờ đợi. Truyện Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng của Hồ Nguyên Trừng có một tình huống như vậy, và chính tình huống ấy cho ta thấy rõ con người vị Thái y lệnh.

Mọi chuyện xảy ra cùng một lúc. Một người phụ nữ nhà nghèo mắc bệnh nặng tìm đến xin ông cứu chữa. Chưa kịp lên đường, ông đã thấy sứ giả trong cung tới: có một người quyền quý đang lên cơn sốt, nhà vua muốn ông vào ngay. Hai lời cầu cứu, hai người bệnh, nhưng ông chỉ có một mình và không thể ở hai nơi cùng lúc.

Đặt mình vào vị trí của ông, em thấy đây là một lựa chọn rất khó. Lệnh vua thời phong kiến là điều không ai được trái. Chậm trễ thôi cũng có thể bị khép tội, huống hồ không đến. Trong khi đó, người phụ nữ kia chỉ là một thường dân, chẳng ai trách ông nếu ông bỏ bà để vào cung. Thế nhưng ông vẫn bình tĩnh xem xét: người trong cung sốt nhưng chưa đến mức nguy, còn mạng sống của người phụ nữ nghèo chỉ tính bằng khắc. Ông nói với sứ giả rằng mình sẽ đi cứu người nghèo trước, rồi vào cung chịu tội sau.

Em rất xúc động khi đọc đến đoạn này. Ông không trốn tránh, không tìm cớ biện minh. Ông biết mình có thể bị phạt, thậm chí mất chức, mất mạng, nhưng vẫn chọn điều đúng. Khi vào cung, ông đáp lời vua một cách thẳng thắn: “Tôi có mắc tội… tôi xin chịu tội”. Câu nói ngắn gọn mà chứa cả sự khiêm nhường lẫn bản lĩnh.

Tình huống ấy cho thấy giá trị của một con người không nằm ở những lúc bình thường, mà ở những lúc phải lựa chọn. Vị Thái y lệnh đã chọn đứng về phía người yếu thế, đặt mạng sống con người lên trên quyền uy. Em nghĩ đó là bài học không riêng gì cho giới thầy thuốc, mà cho tất cả chúng ta khi đứng trước những ngã rẽ trong cuộc sống.

Mỗi nghề trong xã hội đều có đạo đức riêng. Với nghề y, đạo đức ấy được gọi là y đức. Truyện Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng, trích Nam Ông mộng lục của Hồ Nguyên Trừng, là một câu chuyện cảm động về y đức, để lại trong em nhiều suy nghĩ.

Nhan đề truyện đã nói lên tất cả. Thầy thuốc giỏi trước hết phải có chuyên môn vững vàng, chẩn đoán đúng, kê thuốc đúng. Nhưng cái “cốt nhất”, cái quan trọng hơn cả, lại nằm ở tấm lòng. Một người có tài mà không có tâm thì cái tài ấy dễ dùng vào việc mưu lợi. Ngược lại, người có tâm sẽ biết dùng tài của mình để cứu người.

Vị Thái y lệnh trong truyện hội tụ cả hai điều ấy. Ông giỏi nghề nên mới được giữ chức đứng đầu ngành y trong triều, mới đủ tự tin để phán đoán bệnh nào nguy, bệnh nào chưa nguy. Nhưng điều làm nên tên tuổi ông là tấm lòng. Với ông, người sang hay kẻ hèn, ai đau ốm cũng đáng được chữa. Ông dùng tiền của mình để cứu người nghèo, những người không có gì để trả công. Và khi phải chọn giữa quý nhân trong cung với người dân nghèo, ông chọn người đang cần ông nhất.

Đọc truyện, em nghĩ tới các y bác sĩ hôm nay. Em từng nghe kể về những bác sĩ thức trắng đêm trong phòng cấp cứu, những người lên tận vùng núi xa xôi để khám bệnh cho bà con, những người đã không về nhà nhiều tháng liền trong mùa dịch. Họ chính là những người tiếp nối tấm gương của vị Thái y lệnh năm xưa. Em cũng biết vẫn còn những người làm nghề y chỉ nghĩ đến tiền, gây mất lòng tin của người bệnh. Câu chuyện xưa như một lời nhắc nhở nghiêm khắc với họ.

Truyện đã giúp em hiểu vì sao người ta gọi thầy thuốc giỏi là lương y, nghĩa là người thầy thuốc có lương tâm. Em mong sau này, dù làm nghề gì, mình cũng có một tấm lòng tử tế như thế.

Khi đọc truyện Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng, em đã rất lo cho vị Thái y lệnh lúc ông vào cung nhận tội. Trái lệnh vua là chuyện lớn, không biết ông sẽ bị trừng phạt ra sao. Nhưng rồi kết thúc của truyện khiến em thở phào và thấy ấm lòng, nhờ một nhân vật thứ hai rất đáng quý: nhà vua Trần Anh Vương.

Lúc đầu, vua tức giận, quở trách ông. Điều đó dễ hiểu, vì vua là người có quyền lực cao nhất, lệnh vua bị trái thì uy nghiêm của vua bị tổn hại. Có điều, khi biết rõ đầu đuôi câu chuyện, vua không cố chấp. Vua hiểu rằng ông làm vậy không phải vì coi thường triều đình, mà vì thương người bệnh. Cơn giận chuyển thành sự cảm phục. Vua khen ông là một lương y thật sự, tài và đức vẹn cả, biết xót thương con dân của mình, đúng như điều mà “lòng ta mong mỏi”.

Em thấy nhà vua thật sáng suốt. Một người cầm quyền biết lắng nghe, biết nhận ra điều đúng ngay cả khi nó trái ý mình là một người cầm quyền đáng kính. Chính thái độ ấy của nhà vua đã làm cho câu chuyện trọn vẹn: cái thiện không bị vùi dập mà được tôn vinh.

Truyện còn kể rằng về sau con cháu của vị Thái y lệnh nối nghiệp, có người thành danh y, có người làm quan, ai cũng được đời nể trọng. Kết thúc ấy giống như một lời khẳng định của người xưa: sống có đức thì phúc để lại cho con cháu. Em nghĩ đây cũng là điều cha ông ta gửi gắm qua câu ở hiền gặp lành.

Từ câu chuyện, em hiểu rằng làm việc tốt đôi khi cần dũng cảm, nhưng việc tốt sẽ được ghi nhận. Em sẽ cố gắng sống ngay thẳng, nhân hậu, tin rằng những điều tốt đẹp sẽ đến với người biết sống tử tế.

Hồ Nguyên Trừng, người con cả của Hồ Quý Ly, từng giữ trọng trách trong triều Hồ. Khi bị quân Minh bắt sang Trung Quốc, sống nơi đất khách, ông đã viết Nam Ông mộng lục để ghi lại những con người, những câu chuyện đẹp của quê hương. Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng là một thiên trong tập sách ấy. Truyện ngắn gọn, chỉ xoay quanh một nhân vật và một tình huống, nhưng đã khắc họa thành công hình ảnh một bậc lương y chân chính và nhắn gửi một bài học về đạo làm thầy thuốc.

Mở đầu truyện, tác giả giới thiệu vị Thái y lệnh họ Phạm, người được “người đương thời trọng vọng”. Ông được người đời kính nể không chỉ vì tài chữa bệnh mà còn vì những việc thiện ông làm. Tiền của nhà, ông dùng để sắm thuốc quý, tích lương thực, rồi đem chữa trị, cưu mang người bệnh nghèo. Những khi thất bát, bệnh tật hoành hành, ông còn làm nhà cho người cùng khổ tá túc, bao nhiêu người nhờ thế mà giữ được mạng sống. Chỉ bằng vài dòng giới thiệu, người đọc đã thấy hiện lên một tấm lòng bao la, coi nỗi đau của người khác như của chính mình.

Phần hay nhất của truyện là thử thách dành cho ông. Một phụ nữ nghèo lâm bệnh hiểm nghèo tìm đến, cùng lúc ấy sứ giả trong cung tới nơi, truyền rằng vua cần ông chữa cho một quý nhân. Đây là một tình huống đầy kịch tính: lương tâm nghề nghiệp đặt đối diện với quyền uy tối cao. Vị Thái y lệnh không do dự. Ông nhận định quý nhân sốt nhưng chưa nguy, trong khi người phụ nữ kia chậm chút nữa là mất mạng, nên ông lo cho bà trước. Ông nói với sứ giả rằng mình sẵn sàng chịu tội. Khi vào cung, ông thẳng thắn đáp lời vua: “Tôi có mắc tội… tôi xin chịu tội”. Lời lẽ ngắn gọn mà điềm tĩnh, cho thấy một con người hiểu rõ việc mình làm và dám chịu trách nhiệm đến cùng.

Qua tình huống ấy, vị lương y hiện lên càng thêm cao đẹp. Ông không chỉ giỏi nghề, nhân ái, mà còn bản lĩnh, dũng cảm. Ông đặt sinh mạng con người lên trên mọi thứ, kể cả sự yên ổn của chính mình. Em nghĩ, trong hoàn cảnh xã hội phong kiến, lựa chọn ấy là cả một sự can đảm phi thường.

Kết thúc truyện có hậu. Nhà vua nguôi giận, quay sang hết lời khen ông là người thầy thuốc vừa giỏi vừa có đức, đúng như điều “lòng ta mong mỏi”. Con cháu ông về sau đều nối nghiệp, được người đời kính trọng. Kết thúc ấy vừa ngợi ca một vị vua sáng suốt, vừa thể hiện niềm tin của người xưa vào đạo lí ở hiền gặp lành.

Về nghệ thuật, truyện tuy ngắn nhưng có kết cấu chặt chẽ: giới thiệu nhân vật, đặt nhân vật vào thử thách, rồi nêu kết quả. Lời đối thoại ít mà sắc, làm nổi bật tính cách. Tình huống được xây dựng gay cấn, giúp người đọc thấy rõ giá trị của lựa chọn. Cách kể mộc mạc, không tô vẽ khiến câu chuyện chân thực, gần gũi.

Truyện Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Mỗi khi nghe tin về những y bác sĩ tận tụy với người bệnh, em lại nghĩ đến vị Thái y lệnh năm xưa. Câu chuyện nhắc em rằng tài năng chỉ thực sự đáng quý khi đi cùng một trái tim nhân hậu.

Kết luận

Viết cảm nghĩ về truyện này, em nên tập trung vào nhân vật vị Thái y lệnh, đặc biệt là tình huống phải chọn giữa lệnh vua và người bệnh nghèo. Nhan đề truyện và câu lương y như từ mẫu là gợi ý tốt để mở bài hoặc kết bài; phần liên hệ với các y bác sĩ hôm nay sẽ giúp bài văn có chiều sâu.

Xem thêm:

• Soạn bài Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng – Ngữ văn 6 chương trình cũ
• Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng: tác giả, tác phẩm
• Tóm tắt Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng
• Mẹ hiền dạy con: nguồn gốc, bố cục, nội dung