Hỏi: Nhà văn có suy nghĩ gì trước thềm Đại hội Nhà văn khóa VIII?
Trả lời: Tôi xin nói ngay 3 vấn đề:
1 – Về cơ cấu tổ chức
Hội hiện nay phình to, rườm rà, chồng chéo dẫm chân lên nhau. Tại sao đã có Hội đồng Văn học, Hội đồng Thơ, lại còn có Ban Văn học, Ban Thơ, trong khi cùng một chức năng, nhiệm vụ, tôi đề nghị bỏ cơ cấu Ban, giữ lại Hội đồng. Đồng thời duy trì và đề cao các chi hội cơ sở và chuyên ngành, như vậy hiệu quả làm việc mới cao.
2 – Về Hội Nhà văn Việt Nam là Hội chính trị – xã hội – nghề nghiệp.
Đây là vấn đề nhạy cảm mà không phải ai cũng có dũng khí dám nói thật. Nhằm thiết lập một trật tự xã hội tư duy đồng chiều, chúng ta đã chính trị hóa mọi đời sống xã hội. Điều đó thật tai hại, nó làm khô héo tinh thần dân tộc. Chính trị hóa khoa học đã dẫn đến phủ nhận chân lý khách quan, làm méo mó khoa học. Trong lịch sử Xô Viết trước kia, đã có thời người làm vườn Lưxenkô – Mitsurin được tôn vinh như những nhà cải cách vĩ đại, còn Mooc găng, Menđen là những kẻ phục vụ chủ nghĩa tư bản vì thuyết gen di truyền. Kết quả, nhà di truyền học thiên tài Vavilôp đã phải tự sát, còn nền di truyền học nước Nga thì lụn bại, để lại một vết nhơ đau đớn trong đời sống khoa học xã hội Xô Viết. Đó là vụ ngụy khoa học lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Chính trị hóa giáo dục cũng chỉ đẻ ra những chiến binh đánh bom tự sát, chứ không đẻ ra những công dân xây dựng tương lai.
Hội Nhà văn không phải là dàn hợp xướng để hát theo cái gậy chỉ huy của người nhạc trưởng. Nó là lãnh địa của những tư duy và sáng tạo cá nhân, nó là một tổ chức xã hội nghề nghiệp tự nguyện của các nhà văn lấy sứ mạng phục vụ Tổ quốc và nhân dân trên hết.
Nhà văn viết theo mệnh lệnh của trái tim, mà trái tim nhà văn thuộc về Tổ quốc và nhân dân. Anh ta là tội đồ và đáng nguyền rủa nếu thóa mạ Tổ quốc và dân tộc. Còn khuynh hướng chính trị tùy thuộc quyền lựa chọn của mỗi nhà văn. Hãy để con ngựa Văn tung vó trên cánh đồng bát ngát của tự do.
3 – Về Ban chấp hành mới:
Ban chấp hành cũ dưới sự điều hành của Chủ tịch Hữu Thỉnh, thành tích rất tốt. Hội Nhà văn đã thực sự là Hội của tất cả các nhà văn, chứ không phải là Hội của một số người. Nên bầu trực tiếp Chủ tịch Hội. Chủ tịch Hội được bầu trực tiếp sẽ có uy tín hơn với các Ủy viên chấp hành. Có một người có tài, có đức như hiện nay làm Chủ tịch là tốt lắm rồi. Con người này vừa biết lo cho nhà văn và biết bảo vệ nhà văn.
Ủy viên chấp hành phải xác định rạch ròi là người trợ lý giúp sức cho Chủ tịch Hội. Vì vậy cần bầu từ 9 đến 15 người là đủ, cần có yếu tố vùng miền, yếu tố đặc thù và mang tính mặt trận. Không cần bầu người có tài xuất sắc về văn chương, vì đây không xếp loại nhà văn, không phải cơ cấu giải thưởng, không phải ai văn chương giỏi cũng làm công tác Hội giỏi. Cần bầu những người có tâm với công tác Hội, có năng lực làm công tác phong trào và có khả năng gắn kết các nhà văn trong Hội. Văn học Công an là mảng văn học không thể thiếu trong đời sống văn học của chúng ta, họ phải có đại diện của họ trong Ban chấp hành.
Xin cám ơn nhà văn!
Nguyễn Đức Huệ thực hiện