Hiền tài là nguyên khí quốc gia là câu nói nổi tiếng từ thời phong kiến triều Lê, được trích trong bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba (1442), do Thân Nhân Trung soạn năm 1484. Đây là câu nói nhằm thể hiện tầm quan trọng của người tài với quốc gia và sự kính trọng và tự hào của mọi người đối với họ. Hãy cùng Văn VN tìm hiểu ý nghĩa câu nói ngay sau đây.
Hiền tài là nguyên khí quốc gia là câu nói của ai?
Hiền tài là nguyên khí quốc gia là câu nói của vị Tiến sĩ triều Lê, Phụng sự Đại phu, Hàn lâm viện Thừa chỉ, Đông các Đại học sĩ Thân Nhân Trung. Câu nói này là một trong những câu nói nổi bật nhất bài ký cho tấm bia Văn Miếu tại Quốc Tử Giám (Hà Nội) vào năm Hồng Đức thứ 15 (1484).
Tác giả Thân Nhân Trung sinh năm 1418 (có tài liệu ghi 1419), mất năm 1499, người làng Yên Ninh (tục gọi là làng Nếnh), nay thuộc phường Nếnh, tỉnh Bắc Ninh (trước đây thuộc thị xã Việt Yên, tỉnh Bắc Giang). Ông đỗ tiến sĩ năm 1469 (Quang Thuận thứ 10), từng giữ các chức Hàn lâm viện Thừa chỉ, Đông các Đại học sĩ, Tế tửu Quốc Tử Giám. Năm 1495, khi vua Lê Thánh Tông lập hội Tao Đàn và tự xưng Tao Đàn đô nguyên súy, Thân Nhân Trung cùng Đỗ Nhuận được cử làm Tao Đàn phó đô nguyên súy.
Tư tưởng xuyên suốt con người và văn chương của Thân Nhân Trung đều cho thấy ông là nhà giáo dục có tấm lòng yêu nước thương dân sâu sắc, có trách nhiệm lớn lao với đất nước và người dân.
Hiền tài là nguyên khí quốc gia có ý nghĩa gì?
Hiền tài là nguyên khí của quốc gia có ý nghĩa rằng những người có tài năng và học thức đóng vai trò đặc biệt quan trọng với sự phát triển của đất nước.
Một quốc gia có nhiều người tài thì quốc gia ấy mới có thể sống còn và ngày càng hùng mạnh. Để đất nước phát triển thịnh vượng thì việc trọng dụng và sử dụng người tài phù hợp là một trong những chìa khóa quý giá nhất.
Câu nói Một dân tộc dốt là dân tộc yếu của chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại cũng có ý đề cao tầm quan trọng của tri thức đối với sự phát triển của quốc gia.
Hoàn cảnh ra đời của câu nói
Năm 1484 (Hồng Đức thứ 15), vua Lê Thánh Tông cho dựng bia tiến sĩ tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám để khắc tên những người đỗ tiến sĩ từ khoa Nhâm Tuất (1442) trở đi. Thân Nhân Trung được giao soạn bài kí cho tấm bia khoa Nhâm Tuất. Trong bài kí, ông nhắc lại những ân điển nhà nước dành cho người đỗ đạt (xướng danh, yết bảng, ban mũ áo, đãi yến, vinh quy…) và khẳng định “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”, coi việc khắc tên tiến sĩ vào bia đá là cách khuyến khích hiền tài, đề cao việc học và kêu gọi người có tài cống hiến cho đất nước.
Kể từ đó cho đến nay, câu nói vẫn được lưu truyền và trở thành một trong những câu nói ý nghĩa, sâu sắc nhất. Mỗi khi nhắc tới vấn đề người tài và cách trọng dụng người tài, chúng ta đều nhớ tới lời dạy của ông.
Lời kết
Câu nói nổi tiếng trên không chỉ dừng lại trong xã hội thời Lê mà câu nói ấy đối với thế hệ ngày nay vẫn giữ trọn vẹn giá trị. Giáo dục đang trở thành kim chỉ nam hàng đầu nhất là ở thời điểm đội ngũ trí thức giữ một vai trò then chốt trong quá trình phát triển đất nước như hiện nay.
Trong lĩnh vực giáo dục còn nhiều câu nói ý nghĩa, sâu sắc đã trở nên phổ biến không kém gì Hiền tài là nguyên khí của quốc gia. Bạn có thể tham khảo một số câu sau:
Câu nói trẻ em hôm nay thế giới ngày mai là của ai? Đây là câu nói nổi tiếng về tầm quan trọng của việc giáo dục trẻ em đối với tương lai của xã hội.
Trên con đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng là câu nói của ai? Câu nói khuyên bảo về ý nghĩa của sự cố gắng và làm việc chăm chỉ để đạt được mục tiêu.
Câu nói Nước trong quá thì không có cá, người khôn quá ắt sẽ khổ là gì? Bài học giáo dục sâu sắc từ châm ngôn của những bậc hiền triết.
Xem thêm: