Giết chó khuyên chồng là một câu chuyện cổ tích Việt Nam đầy ý nghĩa. Tác phẩm khắc họa những mâu thuẫn trong tình yêu và lòng trung thành. Những bài học sâu sắc từ câu chuyện này vẫn còn giá trị đến ngày nay.
Ngày xưa có hai anh em nhà kia, anh có lắm tiền nhiều bạc, còn em thì cam phận túng bấn. Nhưng người anh vẫn không mấy khi đoái hoài tới em mình, trái lại chỉ thân thiết với bọn vô lại, nay rượu chè mai cờ bạc làm vui.
Hắn riết róng với em bao nhiêu thì lại hào phóng với bọn chúng bấy nhiêu. Mặc dầu thế, người em vẫn không oán anh nửa lời. Chỉ có vợ người anh vẫn thường khuyên chồng nên tránh bạn xấu, vì họ chẳng qua “Khi vui thì vỗ tay vào; Đến khi hoạn nạn thì nào thấy ai”. Chồng ra sức cãi:
– Các bạn tôi đều là những người tốt bụng tử tế cả. Đừng nhầm! Vợ thấy can không được, đành tìm dịp cho chồng một bài học. Một hôm chồng đi vắng, vợ ở nhà đánh chết một con chó to đem chiếu cuốn lại, cột dây thật chặt rồi để ở xó vườn. Tối đến, khi chồng về, vợ giả làm bộ sợ hãi nói:
– Ban trưa, lúc mình đi vắng, có một thằng bé đến xin ăn. Tôi chưa kịp cho nó đã chửi rủa ầm ĩ. Tức mình, tôi phang cho một đòn gánh, không ngờ nhằm chỗ phạm, nó lăn ra chết. Tôi đành lấy chiếu bó xác để ở góc vườn.
Bây giờ phải nhờ một người nào thân tín đến chôn giúp cho và giữ kín miệng, đừng để cho đầy tớ và xóm làng biết. Chồng nghe nói đến xác chết, sợ hết hồn. Song hắn cũng yên tâm vì nghĩ đến mấy ông bạn thiết.
Hắn vội chạy đi tìm họ kể hết tình thực và nhờ họ chôn hộ. Nhưng khi nghe thủng câu chuyện của hắn, ông bạn nào cũng tái mặt đi. Sợ liên lụy tới mình nên ông nào cũng tìm cớ thoái thác. Cuối cùng năn nỉ khắp lượt mà không được gì cả, hắn tiu nghỉu trở về nói cho vợ biết. Vợ bảo:
– Thế thì sang nhờ chú nó xem sao. Hắn chạy đi gọi em, em đến ngay. Khi biết rõ chuyện, người em giục làm gấp. Đoạn em xắn áo giúp anh một tay, không nề hà gì cả. Xong việc, chị vợ bảo chồng:
– Đó, đã thấy chưa! Nào mình còn mong chờ bạn hữu nữa thôi. Nếu không có chú nó thì làm sao lo liệu được cho ổn thỏa.
Chồng nghe vợ nói có ý hối hận. Từ đó đối với bạn hữu có vẻ lạnh nhạt. Không ngờ mấy người bạn thấy thế đến nhà giở mặt dọa nạt, đòi phải cho chúng tiền chúng mới chịu ỉm việc này đi cho.
Nghe thế, chồng hoảng sợ, toan đưa tiền bạc ra khấn khứa chúng, nhưng người vợ nhất định không chịu, bảo họ muốn làm gì thì làm. Quả nhiên bọn vô lại thấy không xơ múi gì cả, liền đem việc tố cáo với quan trên.
Quan tin là một vụ án mạng thực, bèn xuống trát bắt hai vợ chồng. Trước công đường, người vợ khai rõ đầu đuôi câu chuyện giết chó để thử bạn chồng và em chồng, cùng là kết quả như đã thấy.
Quan sai người đến chỗ bãi hoang quật xác lên thì quả nhiên chỉ là một cái xác chó. Quan bèn tha cho hai vợ chồng về và sai đánh đòn mấy tên nguyên đơn xấu bụng. Từ đó người chồng mới cạch mấy người bạn xấu và giúp đỡ em ân cần tử tế.
Ý nghĩa truyện Giết chó khuyên chồng
Thử bạn bằng một cái xác giả
Người vợ không cãi nhau với chồng mãi, mà dựng một tình huống để chồng tự thấy: một cái “xác người” bó trong chiếu cần chôn giấu gấp. Bạn rượu, bạn cờ bạc của chồng lần lượt thoái thác; chỉ người em bị anh hắt hủi là xắn tay giúp ngay. Phép thử đơn giản mà hiệu quả, vì nó đặt mọi người trước một chuyện có thể dính vạ thật.
Bạn bè lúc vui và anh em lúc khó
Câu ca dao người vợ nhắc, “khi vui thì vỗ tay vào, đến khi hoạn nạn thì nào thấy ai”, tóm gọn bài học. Đám bạn không chỉ bỏ rơi chồng mà còn quay lại dọa nạt, đòi tiền, rồi tố cáo lên quan. Người em thì im lặng giúp đỡ. Truyện đề cao tình ruột thịt và nhắc người ta nhìn bạn qua hành động lúc hoạn nạn chứ không qua những cuộc vui.
Người vợ khôn ngoan và bản lĩnh
Người vợ không chỉ bày kế mà còn đủ vững vàng để không chịu đưa tiền bịt miệng bọn vô lại, và tự mình khai rõ đầu đuôi trước công đường. Cùng với Mụ Lường và Người vợ thông minh, đây là kiểu nhân vật phụ nữ thông minh đáng nhớ của truyện cổ Việt Nam.
Nguồn gốc truyện Giết chó khuyên chồng
Tích giết chó để thử bạn, khuyên chồng cũng có trong văn học Trung Hoa với tên Sát cẩu khuyến phu, từng được dựng thành tạp kịch, tuồng. Ở Việt Nam, câu chuyện phổ biến trong dân gian với nhiều bản kể. Bản trên trang chưa rõ người kể và tuyển tập in.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao người vợ giết chó?
Để giả làm xác người, thử xem khi chồng gặp nạn thì bạn bè hay người em ruột mới là người thật lòng giúp đỡ.
Truyện Giết chó khuyên chồng khuyên điều gì?
Truyện khuyên nên tránh bạn xấu, trọng tình anh em ruột thịt, và đánh giá người khác qua cách họ cư xử lúc mình hoạn nạn. Đọc thêm truyện về tình anh em Sự tích cây khế.