Dê đực chửa là một hiện tượng kỳ lạ trong thế giới động vật. Nhiều câu chuyện hài hước xoay quanh sự bất ngờ này. Hãy cùng khám phá những tình huống dở khóc dở cười từ những câu chuyện thú vị.
Tiếng tăm về một thần đồng nhanh chóng được truyền tụng khắp nơi, ngày càng lan rộng và đến tận kinh đô. Nhà vua muốn biết hư thực ra sao, nhưng là người chuộng nhân tài, sau khi suy nghĩ, vua bèn ban lệnh: Cả phủ Thanh Hóa, mỗi làng phải đem nộp một con dê đực đang chửa.
Sau hai tháng, nếu làng nào không có sẽ bị trị tội. Cái lệnh chéo ngoe ấy tất nhiên làm dân chúng phủ Thanh Hóa hốt hoảng sợ hãi. Cả làng Quỳnh ở, ai cũng nhớn nhác lo âu. Tìm đâu ra dê đực chửa? Mà từ xưa đến giờ đã nghe ai nói cái chuyện lạ lùng ấy đâu! Thế nhưng, khi biết chuyện đó, Quỳnh nói với bố:
– Chuyện gì chớ chuyện này xin bố đừng lo. Bố cứ bảo dân làng chuẩn bị cho con một trăm quan tiền và gạo ăn đường, con sẽ kiếm được dê đực chửa cho làng. Nghe Quỳnh nói vậy, ông bố không tin, nhưng cũng thưa lại với dân làng.
Người tin kẻ nghi nhưng không còn có cách nào khác, mọi người đành làm theo yêu cầu của Quỳnh. Sáng hôm sau, hai cha con Quỳnh lên đường. Họ đến kinh đô khi nhà vua có việc đi qua cửa Đông. Quỳnh nép xuống cống sát vệ đường chờ.
Khi xa giá nhà vua đến gần, Quỳnh khóc rống lên. Nghe tiếng khóc có vẻ lạ, vua sai lính lôi đứa trẻ đang khóc lên hỏi nguyên do. Quỳnh vờ như không biết đấy là vua, càng gào to, kể lể:
– Mẹ tôi đã chết mấy năm nay, tôi nói mãi mà bố tôi không chịu đẻ em bé cho tôi bế…
Vua nghe nói câu ấy, bật cười bảo rằng:
– Ôi chao quả là một thằng bé đần độn. Ba mày là đàn ông mà đẻ làm sao được?
Chỉ đợi cho vua nói vậy, Quỳnh liền nín ngay, rồi đứng chắp hai tay lại, nói thật trang nghiêm:
– Thưa ông, vậy mà nhà vua bắt dân làng tôi phải nộp dê đực chửa!
Nghe nói vậy, nhà vua giật mình, biết ngay đây là đứa bé thần đồng mà bấy lâu mình vẫn nghe đồn.
Ý nghĩa truyện Dê đực chửa
Lệnh vua vô lý
Nhà vua muốn thử tài thần đồng nên ra lệnh mỗi làng nộp một con dê đực đang chửa. Lệnh ấy làm cả phủ hoảng sợ, vì ai cũng biết không thể có, mà trái lệnh thì bị trị tội. Truyện cho thấy người dân thời xưa đứng trước quyền lực tuyệt đối thì chỉ biết lo, trừ một cậu bé.
Bắt vua tự nói ra cái vô lý
Quỳnh không cãi lệnh mà dựng một tình huống song song: khóc vì bố không chịu đẻ em cho mình bế. Vua bật cười chê cậu đần, và chính câu “đàn ông mà đẻ làm sao được” là lời tự bác bỏ mệnh lệnh của mình. Cậu bé chỉ cần đứng nghiêm và nhắc lại. Đây là lối lập luận bằng ví dụ tương tự, khiến người nghe phải đồng ý mà không thấy bị cãi.
Trí khôn của người nhỏ tuổi
Truyện đề cao trí thông minh dân gian: một đứa trẻ có thể làm điều cả làng không dám, nếu biết nói đúng lúc, đúng cách. Người đọc hôm nay cũng học được rằng muốn chỉ ra chỗ sai của người khác, đôi khi một câu chuyện khéo có sức thuyết phục hơn lời phản đối.
Nguồn gốc truyện Dê đực chửa
Truyện được kể như một giai thoại thời nhỏ của Trạng Quỳnh, người Thanh Hóa. Mô-típ vua đòi con vật đực sinh con rồi bị một em bé lật lại bằng chuyện bố đẻ em cũng có trong truyện cổ tích Em bé thông minh, ở đó là trâu đực đẻ con. Có thể xem đây là một dị bản được gán cho nhân vật Trạng Quỳnh.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao Quỳnh khóc đòi bố đẻ em bé?
Để vua tự nói ra rằng đàn ông không thể đẻ, từ đó thừa nhận dê đực không thể chửa và lệnh nộp dê là vô lý.
Truyện Dê đực chửa giống truyện nào trong sách giáo khoa?
Giống truyện Em bé thông minh (Ngữ văn 6). Xem thêm soạn bài Em bé thông minh và giai thoại thần đồng khác: Thần đồng Mạc Đĩnh Chi.