Bài thơ “Quạt cho bà ngủ” khắc họa tình cảm ấm áp giữa thế hệ trẻ và người lớn tuổi. Những hình ảnh giản dị nhưng sâu sắc gợi nhớ về sự chăm sóc và yêu thương. Đọc bài thơ, bạn sẽ cảm nhận được vẻ đẹp của tình thân trong cuộc sống hàng ngày.
Ơi chích choè ơi
Chim đừng hót nữa
Bà em ốm rồi
Lặng cho bà ngủ
Bàn tay bé nhỏ
Vẫy quạt thật đều
Ngấn nắng thiu thiu
Đậu trên tường trắng
Căn nhà đã vắng
Cốc chén lặng im
Đôi mắt lim dim
Ngủ ngon bà nhé
Hoa xoan, hoa khế
Chín lặng trong vườn
Ba mơ tay cháu
Quạt đầy hương thơm
Trích trong SGK Tiếng Việt 2 tập 1 (NXB Giáo dục, 2002)
Bài thơ “Quạt cho bà ngủ” khắc họa tình cảm ấm áp và sự chăm sóc của người cháu dành cho bà. Qua những hình ảnh giản dị, tác giả thể hiện lòng hiếu thảo và nỗi nhớ quê hương. Bài thơ gợi lên những kỷ niệm đẹp và giá trị của tình thân trong cuộc sống.
Ở bậc tiểu học, các em gặp bài đọc cùng tên trong sách Tiếng Việt 1; gợi ý trả lời có ở bài Quạt cho bà ngủ lớp 1 Kết nối tri thức.
Hoàn cảnh sáng tác và ý nghĩa
Thạch Quỳ tên thật là Vương Đình Huấn, sinh năm 1941 tại Nghệ An, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, từng nhiều năm dạy học. Quạt cho bà ngủ là bài thơ thiếu nhi quen thuộc nhất của ông: bài từng in trong Tiếng Việt 3 tập 1 chương trình cũ và hiện nằm trong Tiếng Việt 1 tập 2, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống. Nhạc sĩ Minh Trang đã phổ nhạc thành ca khúc cùng tên.
Bài viết theo thể bốn chữ, bốn khổ, nhịp đều như nhịp quạt tay. Buổi trưa được dựng bằng những chi tiết rất nhỏ: chích chòe được nhờ im tiếng, ngấn nắng thiu thiu trên tường trắng, cốc chén lặng im, hoa xoan hoa khế chín lặng trong vườn. Mọi vật cùng lặng đi để bà ngủ yên, chỉ còn bàn tay bé nhỏ vẫy quạt. Khổ cuối mở sang giấc mơ của bà, nơi tay cháu quạt đầy hương thơm, cách nói giản dị mà sâu về lòng hiếu thảo.
Bài phù hợp với trẻ 5 đến 8 tuổi, dùng để dạy về tình cảm gia đình.