Hiện nay, có nhiều người vẫn nhầm lẫn hai từ ráng lên hay rán lên có ý nghĩa và cách viết giống nhau. Để hiểu hơn về ngôn từ hãy cùng Văn VN Kiểm Tra Chính Tả phân tích nghĩa của những từ này.
Ráng lên hay rán lên? Từ nào đúng chính tả?
Khi bạn muốn động viên một ai đó, hãy sử dụng từ “ráng lên” không được sử dụng từ “rán lên”. Vì vậy, từ “ráng lên” là từ viết đúng chính tả, còn từ “rán lên” không được dùng trong trường hợp này.
Giải thích nghĩa các từ
Hiện tại, nhiều người vẫn còn mắc lỗi sai chính tả giữa từ ráng lên hay rán lên, do chưa hiểu rõ nghĩa của từ.
1/ Ráng lên nghĩa là gì?
Ráng lên là từ dùng để động viên, an ủi, tiếp thêm sức mạnh cho ai đó, từ đó tạo cho họ thêm niềm tin vào bản thân, tin vào những việc mình làm.
Ví dụ:
- Sắp đỗ đại học rồi, ráng lên tôi ơi!
- Ráng lên chị nha, em tin chị sẽ làm được.
2/ Rán lên nghĩa là gì?
Rán lên là từ không xuất hiện trong từ điển tiếng Việt, viết sai chính tả nên không được sử dụng. Đồng thời từ này không có ý nghĩa nhất định, cụ thể. Từ “rán” là động từ chiên, rán chín thức ăn bằng dầu ăn hoặc mỡ.
Ví dụ: Rán cá, rán trứng, rán đậu, rán khoai.
Một số từ liên quan khác
Một số từ đồng nghĩa với từ ráng lên như:
- Cố gắng
- Nỗ lực
- Ra sức
- Thêm một chút nữa thôi
Ráng hay gáng?
Ngoài lỗi “rán lên”, nhiều người còn viết “gáng lên”. Đây cũng là cách viết sai: ráng là từ đúng, còn gáng không có trong từ điển. Từ điển Tiếng Việt (Hoàng Phê) ghi “ráng” là động từ phương ngữ, nghĩa như “cố”, ví dụ “ráng chịu đau”, “ráng học cho thành tài”. Cả từ điển này lẫn Wiktionary tiếng Việt đều không có mục “gáng”.
Lỗi “gáng” thường xuất phát từ hai nguyên nhân:
- Trong giọng nói của một bộ phận người Nam Bộ, phụ âm “r” được phát âm gần với “g” (chẳng hạn “rồi” nghe như “gồi”), nên “ráng” dễ bị nghe và viết thành “gáng”.
- Người viết lẫn “ráng” với “gắng” trong “cố gắng”, tạo ra một dạng lai nửa nọ nửa kia là “gáng”.
Cần phân biệt “gáng” với “gắng”. Gắng là từ đúng chính tả nhưng là một từ khác: theo Từ điển Hoàng Phê, “gắng” là động từ, nghĩa là đưa sức ra nhiều hơn bình thường để làm, ví dụ “gắng hết sức làm cho xong”. Gắng có vần “ăng”, còn ráng có vần “ang”.
Vì vậy, có thể nói “ráng lên” hoặc “gắng lên” với nghĩa gần như nhau. “Ráng” mang màu sắc khẩu ngữ miền Nam, còn “gắng” dùng phổ biến trong văn viết. Riêng “gáng lên” thì sai trong mọi trường hợp.
Kết luận
Văn VN đã lý giải chi tiết ý nghĩa cũng như cách viết đúng chính tả từ ráng lên hay rán lên. Hãy lưu ý sử dụng đúng từ khi động viên đối phương và giúp bạn giao tiếp tự tin hơn.
Xem thêm:
- Sù sì hay xù xì đúng chính tả? Nghĩa là gì?
- Bạc sỉu hay bạc xỉu? Từ nào đúng?
- Bột phát hay bộc phát đúng chính tả? Nghĩa là gì?