Văn học với đời sống

27/2
9:39 PM 2017

ĐÔI LỜI VỀ GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH, GIẢI THƯỞNG NHÀ NƯỚC VỀ VHNT NĂM 2016

Đại tá, nhà thơ ANH NGỌC

Thế là sau bao nhiêu thời gian chờ đợi của giới văn học nghệ thuật (VHNT) và công chúng, Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về VHNT vốn đã được thông báo trên VTV là sẽ trao vào tháng 9-2016, thì mãi tới ngày 20-2-2017 mới chính thức được công bố.

Có lẽ đây là lần đầu việc xét duyệt và công bố những giải thưởng rất quan trọng này phải "nâng lên đặt xuống" lâu như vậy. Chắc là các cơ quan có thẩm quyền đã gặp những trắc trở không dễ giải quyết, phải đối đầu với những ý kiến trái chiều nên cần có thời gian để xem xét cẩn trọng.

Vì vậy, khi giải thưởng đã được công bố, trước hết là một tin vui với giới VHNT nước nhà, vì nó chứng tỏ Đảng và Nhà nước ta vẫn kiên trì, nghiêm túc trong việc đánh giá và tôn vinh xứng đáng cho những tác giả có tác phẩm xuất sắc, đóng góp cho nền VHNT nước nhà, chứ quyết không vì những ý kiến nào đó mà từ bỏ việc làm cần thiết và giàu ý nghĩa này.

Đọc danh sách những cụm tác phẩm của các tác giả được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước lần này, tôi rất mừng cho những tên tuổi sáng giá của nền VHNT nước nhà đã được trao giải, như các nhà văn: Hữu Mai, Xuân Thiều, các nhạc sĩ: Hoàng Hà, Doãn Nho… (Giải thưởng Hồ Chí Minh); các nhà văn, nhà thơ: Đào Thắng, Dương Hướng, Trúc Thông, Minh Chuyên, Lê Thị Mây, Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Xuân Khánh…. (Giải thưởng Nhà nước).

Tuy nhiên, tôi thực rất tiếc rằng các nhà thơ Thu Bồn và Xuân Quỳnh đã vắng mặt trong Giải thưởng Hồ Chí Minh lần này. Có thể hai cố nhà thơ trên chưa hội đủ tiêu chí hay thủ tục chưa đúng “quy trình”, nhưng với sự đánh giá và yêu mến rộng rãi của công chúng bao lâu nay dành cho hai nhà thơ lớn này thì thiết nghĩ không có lý do nào đứng vững. Vì vậy, tôi tin nhiều người cũng như tôi, mong rằng sớm muộn gì hai nhà thơ yêu quý này sẽ được tôn vinh xứng đáng.

Cũng như thế, ở Giải thưởng Nhà nước, việc nhà văn lão thành Hoàng Quốc Hải và nhà nghiên cứu phê bình Hồng Diệu, những người lao động hăng say và cần cù mà lại vắng mặt thì thật đáng tiếc…

Tôi nghĩ rằng, đó chỉ là vài ví dụ, chứ chắc là việc làm vốn quá khó khăn này thật khó được lòng tất cả.

Cũng nhân dịp xét giải lần này, nay tôi xin đề nghị ba ý kiến như sau:

1. Với các nhà văn, nhà thơ, nhà làm công việc sáng tạo VHNT, tôi biết mọi người hầu như đều coi nghiệp của mình rất thiêng liêng và có lòng tự trọng rất cao. Suy từ bản thân mình ra, tôi biết nhiều anh chị cũng vậy, dù rất tôn trọng giá trị của giải thưởng, biết ơn sự trân trọng tưởng thưởng của Nhà nước đối với công việc đặc thù của mình, nhưng cũng hết sức tự trọng-cụ thể là ít ai muốn có một hành động gì gợi lên sự xin giải, từ làm “đơn xin” đến tự mình làm hồ sơ kê khai lý lịch, tác phẩm và xin đăng ký xét giải v.v… Tôi hiểu rằng làm hồ sơ và đăng ký khác với xin giải, nhưng kiểu gì thì cũng tự mình đề đạt nguyện vọng về chính tác phẩm của mình-một việc khá nhạy cảm. Thiết nghĩ, đã có ý, có tâm, có tình, thì các cấp có thẩm quyền nên tự tổ chức một Hội đồng xét giải, những thành viên này sẽ có trách nhiệm sưu tầm, phát hiện, xem xét và đánh giá các tác phẩm, tác giả qua từng vòng, như cách tiến hành một cuộc thi sáng tác lớn vậy. Dĩ nhiên, công việc khá vất vả nhưng sẽ hợp lý, hợp tình hơn.

2. Quá trình xem xét phải qua nhiều vòng bỏ phiếu là cần thiết và hợp lý. Nhưng ngay ở vòng cuối cùng-vòng quyết định cũng cần thuộc quyền của hội đồng gồm những nhà chuyên môn của từng bộ môn như văn, thơ, phê bình… và các ngành nghệ thuật khác. Còn nếu ở vòng cao nhất này lại gồm tất cả các nhà chuyên môn ở mọi loại hình văn nghệ cùng bỏ chung lá phiếu, nghĩa là phải đánh giá tác phẩm ở ngoài chuyên môn của họ, thì rõ ràng có sự bất cập, không hợp lý...

3. Và cuối cùng: Tôi tán thành việc xem xét nâng giải thưởng cho những tác giả đã tạ thế mà xứng đáng (vì họ không thể thực hiện yêu cầu phải có thêm tác phẩm mới sau khi đã nhận giải lần trước), bởi vì việc nhận xét mức độ giải ở một thời điểm nào đó không chắc đã hoàn toàn hợp lý và với độ lùi của thời gian, rất có thể chúng ta sẽ có thay đổi về cách đánh giá tác phẩm-mà quan trọng nhất là những tác phẩm thực sự có giá trị cao hơn giải thưởng đã từng trao.

(Nguồn: qdnd.vn)

 

Từ khóa
Chia sẻ

Tin khác

0 bình luận

Bình luận

Email sẽ không được công khai trên trang.
Điền đầy đủ các thông tin có *