Tác phẩm và dư luận

12/8
11:11 PM 2017

“TẬP ĐẠI THÀNH” VỀ VĂN HÓA QUÂN SỰ VIỆT NAM

PGS, TS PHẠM VĂN TÌNH

(Viện Từ điển học và Bách khoa thư VN)

Tháng 5-2017, tôi nhận được cuốn sách "Văn hóa quân sự Việt Nam-Văn hóa giữ nước" (NXB Chính trị Quốc gia-Sự thật, Hà Nội, 2017) của tác giả Dương Xuân Đống. Vì say mê với những vấn đề văn hóa Việt Nam và rất trân trọng công sức của tác giả, tôi quyết tâm dành thời gian đọc trọn vẹn hơn 1000 trang cuốn sách này.

Tôi tình cờ biết và quen tác giả Dương Xuân Đống từ năm 1995. Khi đó, tôi đang công tác tại Tạp chí Ngôn ngữ & Đời sống. Ông là một trong những cộng tác viên đầu tiên và tích cực của tờ tạp chí thuộc Hội Ngôn ngữ học Việt Nam. Ngay từ đầu, tôi đã bị cuốn hút bởi tinh thần say mê nghiên cứu ngôn ngữ và ngôn ngữ quân sự của ông.

Dương Xuân Đống đã làm mọi người ngạc nhiên bằng một niềm say mê bền bỉ và một phong cách làm việc khoa học hiếm thấy. Đầu tiên chỉ là những bài viết ngắn, như một nghiên cứu trường hợp, về các hiện tượng ngôn ngữ đời thường mà ông quan tâm. Ông viết nhiều nhưng không phân tán về chủ đề mà chủ yếu viết về những vấn đề có liên quan tới quân đội, chiến tranh, đời lính... Qua các tờ báo, tạp chí phổ cập trong nước, ông cần mẫn viết và cần mẫn công bố hết bài này đến bài khác. Vốn là một giảng viên từng công tác tại Học viện Quân sự Cấp cao (nay là Học viện Quốc phòng), Dương Xuân Đống chịu khó quan sát, tìm tòi, học hỏi để trang bị cho mình một "phông" tri thức về quân sự, lịch sử và văn hóa quân sự. Viết về văn hóa quân sự đòi hỏi người viết phải nắm vững tổng thể tri thức quân sự, lịch sử quân sự (thế giới và nhất là Việt Nam) để tìm cho ra vấn đề văn hóa ẩn tàng trong các khái niệm, sự kiện, tư tưởng và sách lược quân sự của ông cha ta từ xưa đến nay. Chiến tranh là vũ khí, là bom đạn, là cuộc chiến giáp mặt giữa sự sống và cái chết. Chiến tranh đồng nghĩa với sự tàn khốc. Vậy ở đó có văn hóa không? Và nếu có, thì là những nét văn hóa nào? Dương Xuân Đống đã từng bước tìm tòi, khám phá không mệt mỏi và ông đã thành công.

Mưa dầm thấm lâu, kết quả là trong gần 20 năm (từ 1998 đến 2017), Dương Xuân Đống đã lần lượt công bố (tại NXB Quân đội nhân dân) 8 tập (đã chuẩn bị xong 2 tập nữa là tròn 10) cho bộ sách "Từ cây giáo đến khẩu súng".

Cuốn sách "Văn hóa quân sự Việt Nam-Văn hóa giữ nước" của Dương Xuân Đống được cấu trúc thành 3 phần chính với 8 chương. Phần thứ nhất: Văn hóa quân sự Việt Nam-Quá trình hình thành và phát triển, gồm 3 chương (Khởi nghĩa vũ trang, Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, Chiến tranh giải phóng dân tộc). Phần thứ hai: Những nội dung chủ yếu về chiến tranh-Phương tiện trong văn hóa quân sự Việt Nam, gồm 3 chương (Chiến tranh nhân dân, Tổ chức quân sự, Binh khí-kỹ thuật). Phần thứ ba: Những nội dung chủ yếu về phương pháp trong văn hóa quân sự Việt Nam, gồm 2 chương (Tư tưởng quân sự Việt Nam, Nghệ thuật quân sự Việt Nam). Chưa cần đi sâu vào nội dung cụ thể, chỉ cần lướt qua nội dung các chương, ta đã thấy hiện lên một bức tranh tổng thể về quân sự và văn hóa quân sự Việt Nam từ xưa tới nay.

Mỗi khái niệm hình thành đều xuất phát từ thực tế và mang nội hàm cụ thể. Dương Xuân Đống cho rằng: "Văn hóa quân sự không phải là một bộ môn khoa học về lịch sử quân sự, mà là bộ môn khoa học về phương pháp hành động quân sự, cũng gọi là văn hóa học quân sự". Cũng theo ông, nó bao gồm 3 thành tố chính: "Một là, mối quan hệ giữa con người với đấu tranh vũ trang chống ngoại xâm trong tương quan lực lượng luôn phải "lấy ít địch nhiều, lấy yếu chống mạnh"; hai là, từ đó xác định ra phương pháp hành động thích hợp và hiệu quả bằng "chiến tranh nhân dân"; ba là, phương pháp đó bị uốn cong và bẻ gãy qua thế giới quan và nhân sinh quan của người Việt. Bởi vậy, nó có một sắc thái riêng, rất độc đáo, không hề giống bất cứ dân tộc nào trên thế giới, trong quá trình đấu tranh vũ trang lâu dài và chiến thắng hầu như gần hết mọi đạo quân xâm lược để bảo vệ độc lập, tự do của Tổ quốc”.

Quan điểm này xuyên suốt toàn bộ 8 chương sách mà cứ liệu nghiên cứu được dẫn trong suốt quá trình lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Ít có dân tộc nào thể hiện sức mạnh tuyệt vời của chiến tranh nhân dân như dân tộc Việt Nam. Ít có dân tộc nào đã tận dụng tối đa sức mạnh của mọi loại binh khí, khí tài (từ thô sơ, đơn giản nhất đến hiện đại, chính quy nhất) như dân tộc Việt Nam trong cuộc chiến tranh toàn dân, toàn diện. Và cũng ít có dân tộc nào nâng tầm chiến lược và binh pháp chiến tranh lên thành nghệ thuật quân sự trong chiến đấu như dân tộc Việt Nam. Có thể nói, mỗi chương sách là một bản tổng kết khoa học về mọi phương diện của lịch sử quân sự Việt Nam mà đỉnh cao là Đại thắng Mùa Xuân năm 1975.

Với hơn 1.000 trang sách, công trình của Dương Xuân Đống được trình bày một cách khoa học, hệ thống và theo một cấu trúc lớp lang chặt chẽ. Có nhiều nội dung liên quan, đa tầng, đa lĩnh vực (lịch sử, địa lí, con người Việt Nam dựng nước, giữ nước qua các thời kỳ) được đề cập nhưng người đọc đều rất hứng thú bởi những tri thức được trình bày vừa kinh điển, vừa hiện đại với những dẫn liệu đa dạng và chính xác. Đây có thể coi là một “tập đại thành” về những vấn đề quân sự và văn hóa quân sự Việt Nam. Thành quả và những gì đã cống hiến trong mấy chục năm qua, Dương Xuân Đống đã ghi dấu ấn đậm nét của riêng mình trong lĩnh vực nghiên cứu văn hóa quân sự Việt Nam-một lĩnh vực rất độc đáo, mang bản sắc Việt Nam “ngàn năm giữ nước-ngàn năm văn hiến”./.

(Nguồn: qdnd.vn)

 

Từ khóa
Chia sẻ

Tin khác

0 bình luận

Bình luận

Email sẽ không được công khai trên trang.
Điền đầy đủ các thông tin có *