Những ban đêm thành cột mốc tháng năm/ Đêm xanh vợi cũng trở thành đêm trắng/ Đêm thao thức đón chờ ánh sáng/ Đêm của chúng ta ấp ủ những mặt trời. (Đêm trắng - Nguyễn Văn Thạc)
Gửi thư    Bản in

Ấm áp NGỌN LỬA thơ

Nhà văn Kao Sơn - 27-07-2011 01:34:39 PM

VanVN.Net - Với trên 150 bài, tập thơ Ngọn Lửa là cơ hội để nhiều vấn đề, nhiều mặt, nhiều trạng thái tình cảm của Trương Minh Phố với cuộc sống được đề cập. Trước tiên, đó là sức nóng của Ngọn lửa anh dành cho tình yêu, một tình yêu thủy chung, đằm thắm: Một ngày đông giá buốt/ Em hiện ra như ngọn lửa/ Thiêu đốt trái tim anh trong nụ hôn nồng nàn/ Em xa rồi/ Trái tim anh thành than/ Giữ lửa...

Nhà văn Kao Sơn

Trong đội ngũ đông đảo các nhà thơ đương đại, Trương Minh Phố (TMP) có thể được coi là một hiện tượng khá độc đáo. Anh đến với văn chương nói chung và Thơ nói riêng, khá muộn. Mãi đến năm 2001 anh mới lẻ tẻ có bài được đăng trên các báo và tạp chí. Năm 2006 anh ra đời tập thơ đầu tiên, tập Cỏ ven đường do NXB Lao Động ấn hành. Và từ đó đến nay, vẻn vẹn mới có 5 năm trôi qua, TMP đã kịp cho ra mắt độc giả liền 3 tập thơ nữa: Dòng sông và Thời gian NXB HNV 2008; Đi về phía mặt trời NXB HNV 2009 ; Chiều nghiêng NXB HNV 2010 và trong năm 2009, tập thơ Chiều nghiêng của anh được Trung ương liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam trao giải Ba (không có giải Nhất). Năm 2010 anh được kết nạp Hội Nhà Văn Việt Nam. Song hành, liên tiếp từ năm 2006 đến nay, nhiều lần thơ TMP đã được Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình VN, nhiều báo và tạp chí văn nghệ của TW và địa phương giới thiệu. Vậy là có thể khẳng định mạch thơ của TMP sau bao kìm nén, đã được khơi thông, giống như cái nghề Kĩ sư khảo sát địa chất của anh, mũi khoan một khi đi vào lòng đất, chạm được vào đúng mạch ngầm thì lập tức những dòng nước mát tuôn trào, phụt lên mãnh liệt không gì có thể cản được nữa vậy.

 Bây giờ là Ngọn Lửa, tập thơ thứ 5.

So với bốn tập thơ trước, Tập Ngọn Lửa lần này vẫn chứng tỏ được nội lực thơ của anh: Sung mãn, đa dạng, đằm thắm, ấm áp và chân thành. Với trên 150 bài, tập thơ Ngọn Lửa là cơ hội để nhiều vấn đề, nhiều mặt, nhiều trạng thái tình cảm của anh với cuộc sống được đề cập. Trước tiên, đó là sức nóng của Ngọn lửa anh dành cho tình yêu, một tình yêu thủy chung, đằm thắm: Một ngày đông giá buốt/ Em hiện ra như ngọn lửa/ Thiêu đốt trái tim anh trong nụ hôn nồng nàn/ Em xa rồi/ Trái tim anh thành than/ Giữ lửa. Có một chút mong manh: Người đi chín đợi mười chờ/ mong manh ơi gió gội bờ vai nghiêng… một chút giãi bày Tại người gánh nước dòng trong/ Để ta phải lòng ngô non, mía ngọt. Trong thơ TMP, những bài thơ về tình yêu không nhiều. Tình yêu trong thơ anh thiên về kỉ niệm, đẹp và buồn. Cái tạng anh vậy. TMP là người thủy chung trong tình yêu: Mặc cho bến thẳm rừng sâu/ Thuyền trăng một mảnh dù lâu cũng về… Nhưng ngay cả khi đối diện với những bất trắc của Tình yêu thì giọng thơ anh vẫn chứa đựng sự bao dung, nhân hậu: Thế rồi ván vội đóng thuyền/ Đường xưa lối hẹn cỏ lên lưng bờ/ Gối đầu lên cỏ tôi mơ… Và trên hết là một sẻ chia, đồng cảm: bàn tay lần tìm mùi hương quen thuộc/ trong mái tóc thưa/ trời đất vỡ oà cơn mưa/ cơn mưa sau bao mùa nắng hạn.

Có thể nói sự sẻ chia đồng cảm luôn là một trạng thái tình cảm nổi bật trong thơ TMP. Sự sẻ chia, đồng cảm ấy không chỉ với những mối tình muộn mằn hay lỡ dở của những đôi trai gái thông thường mà phần đa anh dành cho những thiếu phụ đã phải hứng chịu sự mất mát trong chiến tranh: Chiến tranh là một đề tài luôn hiện hữu trong thơ TMP. Anh thuộc thế hệ của những người sinh ra và trưởng thành trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Có thể với một số người, chiến tranh đã thật sự đi vào  quên lãng: Chiến tranh ngày ấy xa rồi/ Nỗi đau chia cắt có người đã quên/ Chiến trường cây cỏ mọc lên/ Xoá nhoà dấu cũ những miền đạn bom  Nhưng với TMP, chiến tranh đã thành một ám ảnh mà ám ảnh lớn nhất, sâu đậm nhất vẫn là những mất mát hy sinh của những người phụ nữ, những mẹ, những chị, những người đã hiến dâng cho Tổ quốc không chỉ bản thân mình, người thân của mình, mà cả sự hy sinh thầm lặng không dễ mấy ai đong đo được: Tuổi thanh xuân mình: Năm qua/ Tháng qua/ Đêm qua/ Như thác đổ/ Như mưa tuôn/ Thời gian bào mòn đời chinh phụ… Cấu trúc câu thơ gây ấn tượng của dòng thác. Chiến tranh là một khúc đê vỡ trên dòng sông cuộc đời. Nhưng khúc đê vỡ ngoài đời thực có thể dễ dàng hàn gắn, còn khúc đê vỡ trong cuộc đời người thì lấy gì dễ dàng lấp đầy cho được?

Ngay trong ngày vui kỉ niệm chiến thắng TMP vẫn có cái nhìn riêng đầy góc cạnh: Hình ảnh của người thiếu phụ bên bờ sông Thạch Hãn: Giữa rờm rợp cờ/ Rờm rợp hoa/ Dưới một trời đầy nắng/ Người đàn bà quỳ bên mép nước/  Dòng sông của những chàng trai/ mười tám đôi mươi/ Bom đạn một thời/ ra đi không trở lại/Chị tìm lại tuổi xuân mình câu kết: Cổ thành sương khói như mơ/ Tóc chinh phụ đổ trắng bờ hoa lau… chữ “ đổ” gây một ấn tượng mạnh, cả câu thơ là một khắc họa vừa thực vừa đầy ẩn dụ.

Và sâu đằm trong thơ TMP vẫn là tình cảm dành cho làng quê, cái làng quê đất cát nghèo khó bên bờ sông Thưa nơi anh sinh ra, đầu trần chân đất, đội nắng đội gió mà lớn lên: tôi sinh ra từ đất đai/ lớn lên từ giọt mồ hôi cha mẹ. Đó là một tình cảm thủy chung son sắt và chưa bao giờ phai nhạt. Anh nhớ về kỉ niệm thời thơ ấu như về một giấc mơ đẹp: Viên bi đất khéo lượn vòng/ Ngõ cát mịn những gót hồng trẻ con. Bài thơ Bình Yên trong tập viết về giấc mơ của chú bé chăn bò là một bài thơ vừa có cấu trúc lạ, vừa như một bức tranh quê đẹp. Trước những đổi thay của cuộc sống hiện tại, bên những mừng vui khi quê hương đổi mới, TMP vẫn có nỗi trăn trở tiêng: Cổng làng dỡ bỏ đi rồi/ Nhặt viên gạch thất vỡ đôi bên hè/ Mở hồn vội cất nét quê/ Để còn lối cũ đi về mai sau. Không chỉ khung cảnh mà cả con người cũng đổi thay: Nông phu lên phố thị/ Thầm hẹn mùa mưa bay… TMP yêu quê. Dù đi đâu trong anh vẫn Rưng rưng một nỗi quê nhà. Có lẽ kỉ niệm về quê hằn quá đậm trong anh mà giờ đây mỗi lần về quê, những biến đổi bể dâu, những mất mát của nét quê không khỏi làm nhà thơ ngậm ngùi, xa xót: Những dự án khoanh rào cho cỏ mọc/ Đất chia lô nhàu nát ngõ làng/ Oải mục rạ rơm, oải mục giấc mơ cổ tích… cảnh những người nông dân quê anh phải xa làng ra phố tham gia vào các Chợ lao động, một hiện thực  khá phổ biến hiện nay, bao giờ cũng đem lại cho nhà thơ một nỗi buồn: Không còn bận việc nông trang/ Đem thân lên phố rao rang chợ đời/ Gốc cây bày bán mồ hôi… Chứng kiến những cô gái đáng tuổi em anh phải lên phố dấn mình vào trong những quán xá, những hộp đêm, anh thảng thốt nhắn gửi: Thôi về với mẹ đi em/ Quê nhà hoa bưởi, hoa sen vẫn chờ… lời chân thành cất lên từ gan ruột.

TMP đi nhiều. Bàn chân anh hầu như đã đặt tới khắp các vùng đất từ đô thị sang giàu đến những nẻo rừng khuất lấp. Anh gặp Ông già chữa xe, Người bán chè chai góc phố, người hát rong… Đến rồi đi. Gặp rồi chia xa. Tất nhiên là vậy. Nhưng ở đâu cũng đem và lưu lại cho anh những tình cảm ấm áp, những cảm xúc không dễ quên. Anh lên Tây Bắc, chứng kiến những trận bão, lở đất, những trận lũ cuốn, thơ anh bật lên xé lòng: Lũ cuốn tan tành giấc mơ em tôi mười bẩy tuổi Như một tiếng kêu. Và như một tiếng nấc nghẹn. Với TMP, nỗi đau ấy không bao giờ xóa đi được mà Thành vết đứt gãy của thời gian không bao giờ liền lại/ Vạch lên tia chớp cuối trời. Nhà thơ nhắn gửi: xin đừng đặt dấu hỏi trước những ánh mắt buồn/ Của những người còn sót lại ở vùng tâm bão! Và với anh, nỗi đau đó đã thành một ám ảnh: Những hạt mưa gõ vào cửa kính/ Tôi giật mình như ai người đang gõ cửa gọi tên.  

Tuy vậy, là nhà thơ, anh vẫn kịp ghi được những nét đẹp vốn vẫn tồn tại như một minh chứng bất diệt của cuộc sống. Mưa tháng giêng chưa ướt tóc bao giờ. Với một tâm hồn thơ nhạy cảm, TMP luôn có cái nhìn tinh tế và có những câu thơ thật đẹp. Anh đến Huế: Huế vốn buồn. Mưa ở Huế càng làm cho Huế buồn. Vậy là mưa thừa. TMP viết: Huế buồn - xin nhận hạt thừa sang tôi – Một sẻ chia độc đáo… Chiều mưa cho mướt giọng hò/ Để bên ướt nhớ bên khô cháy lòng… Ở Đại nội Huế: Giọt đồng thấu cõi ta bà/ Tam quan phủ mượt một tà khăn rêu. Ở Hội An: Lung linh ánh đèn lồng/ Khe khẽ thôi kẻo lung linh rạn vỡ… Ở Đà Lạt: Có phải vàng hoa hẹn ước với mùa thu/ Mà con đường lao xao lá rụng… một trời vàng lá ngẩn ngơ/ biết  Thu ảo đấy vẫn chờ đợi nhau… Ven đê nở một bông hoa/ Mà nghe vàng rực ánh tà trên song…

Cũng đôi khi tâm trạng lạc lõng giữa phố đông của một người xa quê  vẫn hiện: Bâng khuâng xứ lạ/ chiều mưa/ Phố đông vui/ phố như thừa một ta… Nỗi đời chìm nổi mà thương/ Nỗi mình lữ thứ chiều sương xứ người. Cái chất ngang tàng không phải là chất ruột của TMP, nhưng đôi chỗ vẫn gặp trong anh những câu thơ “Lãng tử”: Hắt ngang chén rượu lưng trời/ Cả say mãi hỏi ai người tri âm… Bẻ giấc mơ làm đôi ba món nhắm/ Lăn lóc be không một tiếng khà. Có thể đi nhiều, được chứng kiến nhiều những số phận, những nghịch cảnh mà có tâm trạng ấy? Ở Mỹ Sơn, trước những pho tượng đá Chàm, anh viết: Phải chăng vì sự đề phòng giữa con người với nhau/ Hay bởi tình yêu mênh mông đến từ nhiều hướng/ Mà hướng nào cũng có mặt người/ Chăm chắm ánh nhìn/ Vừa hoài nghi, vừa độ lượng bao dung? Có điều đáng mừng là dù đau, dù buồn, nhưng luôn trong thơ TMP là cái nhìn bao dung, độ lượng, không bi lụy. Nhà thơ tự nhủ lòng: Lặn trong dòng đời trong đục… Ta vẫn khao khát sống để yêu thương

Câu thơ trong bài thơ “Thả hồn ra với mông mênh” có những câu:

…Tôi về nới rộng cái vui

Yêu thương mở hết với đời gần xa

… Thả hồn ra với mông mênh

             Ta hòa vào với nhân quần …mà thơ

Có thể coi đây là một “tuyên ngôn thơ” của TMP.

Và anh đã làm đúng như vậy. Sống đúng như vậy:

Một tờ lịch cũ vừa rơi

Quỹ thời gian đã lại vơi một ngày

Cầm câu thơ mới trên tay

Sương trên mái tóc đã dầy, dầy hơn…

Để có được một tập thơ mới ra đời, TMP đã phải lao động, vắt kiệt mình đi nhiều lắm. Một chấp nhận đánh đổi tự nguyện, một dấn thân không ngưng nghỉ. Xin chúc anh chân cứng đá mềm trong chặng đường thơ mới.

Lên đầu trang

Tiêu đề

Hiện tại không có bình luận nào.

Viết bình luận của bạn


Các tin mới hơn

Nhân vật  

Nhà thơ Hữu Thỉnh: “Cỏ bao phen phải làm lại từ đầu”

VanVN.Net - Trong số các nhà thơ chống Mỹ, Hữu Thỉnh không phải là người gây được ấn tượng sớm. Hầu như phần lớn thành tựu trong sáng tác của ông đều xuất hiện sau năm 1975. Song, Hữu Thỉnh lại ...