Những ban đêm thành cột mốc tháng năm/ Đêm xanh vợi cũng trở thành đêm trắng/ Đêm thao thức đón chờ ánh sáng/ Đêm của chúng ta ấp ủ những mặt trời. (Đêm trắng - Nguyễn Văn Thạc)
Gửi thư    Bản in

Các nhà văn Hoa Kỳ trao đổi với các nhà văn Việt Nam về dịch văn học và bản quyền

Bài: Phong Lan; Ảnh: Đỗ Hiếu - 06-06-2012 05:28:56 PM

VanVN.Net – Chiều 6/6/2012, tiếp tục chương trình giao lưu, hợp tác văn học giữa trường Đại học Iowa và Hội Nhà văn Việt Nam, các nhà văn Hoa Kỳ có buổi trao đổi với các nhà văn Việt Nam về dịch văn học và bản quyền. Đây là buổi làm việc cuối cùng của các nhà văn Hoa Kỳ tại trụ sở Hội Nhà văn Việt Nam.

Đến dự buổi tọa đàm có nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ - Giám đốc Trung tâm quyền tác giả văn học Việt Nam; các nhà văn, nhà thơ, nhà lí luận phê bình; các dịch giả và bạn đọc quan tâm.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều chủ trì cuộc tọa đàm.

 

Nhà thơ Christopher Merrill nói về vấn đề bản quyền tại Mỹ. Bắt đầu bằng câu chuyện của một nhà văn nước ngoài bị mất bản quyền đối với tác phẩm của mình, và khi đến nước Mỹ giảng dạy về văn học, ông có đề cập đến vấn đề này. Hiện nay, bản quyền về văn học cũng như các phần mềm máy tính, luôn là vấn đề được quan tâm. Ở Mỹ các nhà văn khi xuất bản sách đều có những hợp đồng về bản quyền rất chặt chẽ, ngay cả khi tác phẩm đó in trên báo chí. Trong thời đại thông tin hiện nay, vấn đề đã khác đi. Tác phẩm văn xuôi gần đây nhất của tôi trước khi xuất bản cũng phải trải qua những cuộc làm việc rất dài. Chúng ta đang ở trong thời đại công nghệ thông tin, vấn đề bản quyền lại có những phát sinh mới, và chưa thể biết điều gì sẽ xảy ra. Những thủ tục pháp lí ở Mỹ cần rất nhiều thời gian, nếu bạn kiên trì theo đuổi thì sẽ làm được điều đó với giá cả rất hợp lí. Nhà xuất bản, người bảo vệ bản quyền và tác giả đều có những mong muốn từ phía mình. Ngay cả cuốn sách của tôi mất 4 tháng để thỏa thuận về bản quyền với NXB nhưng vẫn chưa xong. Về nguyên tắc, tất cả các nhà văn đều được bảo vệ quyền đối với tác phẩm của mình. Đã có rất nhiều kí kết về hợp đồng bản quyền tại các hội chợ sách thế giới ở Đức, Anh… Tôi muốn nói với các bạn về việc: Làm thế nào để xuất bản tác phẩm ở Mỹ? Đó là vấn đề bí ẩn. Người dịch tìm ra những cuốn sách từ các blog và thương thảo với tác giả rồi tiến hành những thủ tục tiếp theo. Trung tâm William Joiner đã dịch và giới thiệu một số tác phẩm văn học Việt Nam trên đất Mỹ, ở đó họ có sự kết hợp rất tuyệt vời giữa tác giả và dịch giả. Chất lượng dịch thuật rất quan trọng, nó quyết định đến việc mua tác phẩm để xuất bản ở nước ngoài. Chúng tôi được biết rất nhiều đến các tác phẩm văn học của Nga, Trung Quốc, Nhật vì được dịch nhiều tại Mỹ. Những tác giả Châu Á có tác phẩm xuất bản ở Mỹ đều có sự hỗ trợ của Bộ văn hóa nước họ. Tôi muốn nói với các bạn về việc để xuất bản ở nước ngoài: các bạn nên tìm đến kênh chính thống, quan tâm đến chất lượng bản dịch, và nguồn tác phẩm.

 

Nhà thơ Hữu Việt: “Bản quyền là một vấn đề quan trọng. Ở Việt Nam nhà văn có khi là nạn nhân của bản quyền. Một cuốn sách hay vừa xuất bản lập tức đã xuất hiện ngay sách giả. Điều này không chỉ làm nhà xuất bản và tác giả thiệt hại mà người đọc bị ảnh ưởng không nhỏ. Ở Mỹ, tình trạng sách lậu hiện nay như thế nào và các bạn đối phó với  nó ra sao?”

Nhà thơ Christopher Merrill trả lời: “Ở Mỹ chúng tôi không phải đương đầu với nạn sách giả nhiều, mà chỉ phải giải quyết việc cuốn sách đó bị lan tràn trên internet. Các nhà văn Việt Nam có thể liên hệ với các tổ chức quốc tế về vấn đề này để được bảo vệ bản quyền trên internet. Vấn đề xâm phạm bản quyền còn được áp dụng với các lĩnh vực khác: âm nhạc, phim ảnh…”

Nhà thơ Amy Quan Berry nói thêm: “Vấn đề bản quyền trong âm nhạc và điện ảnh đang rất gay gắt tại Mỹ. Việc giáo dục về bản quyền đang được thực hiện khá tốt. Người mua sẽ không bước vào quầy hàng nếu ở đó có sản phẩm coppy bất hợp pháp. Người bán hàng sẽ giải thích cho người mua về những thiệt hại khi mua hàng lậu cho đến khi họ nhận thức được vấn đề.”

Nhà thơ Hữu Việt kể lại cuộc thương lượng về phí bản quyền khi xuất bản một cuốn sách thiếu nhi ở Việt Nam. Và nhân đó muốn tìm hiểu thêm về các nhà văn có mối liên hệ nào đó để hỗ trợ nhau giải quyết tốt vấn đề bản quyền không?

Nhà thơ Christopher Merrill: “Câu chuyện của nhà thơ Hữu Việt rất hay. Vấn đề bảo vệ bản quyền, chúng tôi đã liên hệ với tổ chức bảo vệ bản quyền. Ở Mỹ chúng tôi có các đại diện văn học làm việc rất tích cực.”

Nhà văn Vũ Đảm: “Ở Mỹ có hiện tượng đạo văn không? Và bị xử lí như thế nào?”

Nhà thơ Eleni Sikelianos: “Tôi muốn nói đến hai khía cạnh khác về văn học: các giảng viên văn học vẫn photocoppy các tác phẩm để làm bài giảng cho sinh viên, có những NXB đề cập đến vấn đề quyền lợi của họ. Bên cạnh đó còn có những bài thơ được đọc và ghi âm, khi nhà thơ đọc thơ sẽ được yêu cầu kí vào tờ cam kết cho phép sử dụng giọng đọc bài thơ đó, nhưng có trường hợp không được hỏi, vì thơ thường…rất ít tiền.”

Nhà thơ Nhã Thuyên quan tâm đến việc xuất bản thơ ở Mỹ hiện nay: các nhà thơ trong trường ĐH thuận lợi hơn các nhà thơ bên ngoài?

Nhà thơ Amy Quan Berry trả lời: “Ở Mỹ không có sự phân biệt giữa các nhà thơ trong trường Đại học hay bên ngoài. Hiện nay có rất nhiều bài thơ được giới thiệu trên internet nên không cần phải có thư giới thiệu của thầy cô giáo mà tác giả chỉ cần gửi tiểu sử văn học của mình….”

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều tổng kết buổi tọa đàm, ông nhấn mạnh: “Vẻ đẹp thơ ca sẽ vượt qua mọi khoảng cách, mọi không gian. Đó là vẻ đẹp không biên giới, vì nó nối liền những trái tim và thắt chặt tình thân ái ”.

Nhà thơ Christopher Merrill cảm ơn Hội Nhà văn Việt Nam, cảm ơn các bạn thơ Việt Nam đã đem đến cho các nhà văn Hoa Kỳ một chuyến thăm và làm việc thú vị về những vấn đề thơ ca cũng như trong cuộc sống.

Trong buổi làm việc chiều nay, nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai (chị vừa về đến Hà Nội sáng nay) là người chuyển ngữ để các nhà văn hai nước có thể trao đổi, chia sẻ với nhau một cách suôn sẻ.


Ngày mai, các nhà văn Mỹ sẽ có buổi làm việc tại Viện Văn học (số 20 – Lý Thái Tổ, Hà Nội).

Các nhà văn, nhà thơ Mỹ chụp ảnh lưu niệm cùng các nhà văn và nhà thơ Việt Nam

Lên đầu trang

Tiêu đề

Hiện tại không có bình luận nào.

Viết bình luận của bạn


Nhân vật  

Người đi về phía ánh trăng

VanVN.Net - Nhà thơ Lò Ngân Sủn là một thi nhân Việt Nam xuất sắc, tác giả của 14 tập thơ, 2 tập truyện ký, 10 tiểu luận nổi tiếng và hàng loạt bài thơ được phổ nhạc rộng rãi. Mãi ...