Những ban đêm thành cột mốc tháng năm/ Đêm xanh vợi cũng trở thành đêm trắng/ Đêm thao thức đón chờ ánh sáng/ Đêm của chúng ta ấp ủ những mặt trời. (Đêm trắng - Nguyễn Văn Thạc)
Gửi thư    Bản in

Tọa đàm khoa học “Thơ Việt Nam hiện đại và Nguyễn Quang Thiều”

Bài: Phong Lan; Ảnh: Đỗ Hiếu - 28-06-2012 11:50:10 AM

VanVN.Net – Sáng 28/6/2012, tại Viện văn học Việt Nam (số 20 Lý Thái Tổ - Hà Nội), cuộc tọa đàm khoa học “Thơ Việt Nam hiện đại và Nguyễn Quang Thiều” được tổ chức. Tới dự tọa đàm có các đại biểu: PSG. TS Đinh Xuân Dũng, PGS. TS Nguyễn Hồng Vinh - Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương; nhà văn Nguyễn Trí Huân – Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, TBT Báo Văn nghệ; nhà phê bình Lê Thành Nghị, nhà thơ Đỗ Hàn – Chánh văn phòng Hội NVVN; nhà phê bình Nguyễn Hòa, PGS. TS Nguyễn Đăng Điệp – Viện trưởng Viện văn học; PGS. TS Trương Đăng Dung… cùng đông đảo các cán bộ nghiên cứu của Viện văn học; các nhà văn, nhà thơ, nhà báo, bạn bè của nhà thơ và những người quan tâm đến thơ Nguyễn Quang Thiều.

PGS. TS Nguyễn Đăng Điệp phát biểu khai mạc tọa đàm: Trong buổi tọa đàm khoa học “Thơ Việt Nam hiện đại và Nguyễn Quang Thiều”, trên tinh thần trao đổi thẳng thắn, cởi  mở, chúng tôi chấp nhận các ý kiến khác nhau trên cơ sở khách quan, có luận chứng khoa học chắc chắn. Chúng ta tôn trọng tất cả các ý kiến về thơ hiện đại VN, về lịch sử thơ ca dân tộc, về riêng thơ NQT trong tiến trình đổi mới để có được những ý kiến thảo luận, những nhận định, phát hiện mới về những vấn đề còn đang tranh luận trong suốt thời gian qua. Trong bản đề dẫn của mình, Viện trưởng Viện văn học Nguyễn Đăng Điệp nhấn mạnh 3 vấn đề:

- Diễn trình đổi mới của thơ VN hiện đại. Trong đó thơ Nguyễn Quang Thiều là trường hợp cụ thể để luận giải những vấn đề của thơ Đổi mới.

- Trực diện bàn về thơ Nguyễn Quang Thiều qua sự lựa chọn của tác giả này.

- Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều xử lí bài toán dân tộc và hiện đại như thế nào?

 

Tiếp theo là phần thảo luận và phát biểu ý kiến – phần trọng tâm của tọa đàm này.

1. Nhà thơ, nhà phê bình, PGS. TS Hồ Thế Hà (ĐH Khoa học Huế) mở đầu với  tham luận “Thơ Nguyễn Quang Thiều nhìn từ mẫu gốc” làm rõ nhận định thơ Nguyễn Quang Thiều có ám ảnh rất lớn từ Làng Chùa quê hương mình. Những cổ mẫu phái sinh từ Làng Chùa: dòng sông, những người đàn bà (bà nội, mẹ, những người đàn bà khác…), nước, lửa, không khí, cánh đồng... Bài viết từ góc nhìn phân tâm học. (Bài viết sẽ được đăng toàn văn trên VanVN.Net)

 

2. Nhà thơ Mai Văn Phấn: “Hiện tượng thơ Nguyễn Quang Thiều và lộ trình cách tân”. So sánh sự khác biệt cấu trúc hình tượng của 2 tập thơ “Sự mất ngủ của lửa” và “Ngôi nhà 17 tuổi”. (Bài viết sẽ được đăng toàn văn trên VanVN.Net)

 

3. Nhà phê bình Đông La: “Sự mất ngủ của lửa hay sự thao thức” nói về sự cách tân và nỗ lực để cảm nhận thơ Nguyễn Quang Thiều.

 

Sau ba ý kiến ban đầu, tọa đàm chuyển sang phần thảo luận:

1. Nhà văn Nguyễn Đình Chính: thích 3 nhà thơ: Thanh Tâm Tuyền, Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Quang Thiều – đây là 3 nhà thơ mới, những nhà thơ khiến người đọc “tốn nhiều giấy bút”. Là người viết văn, tôi không biết cách phân tích thơ như các nhà phê bình, mà chỉ cảm nhận bằng rung cảm của một người yêu thơ. NQT đã thấm được phù sa văn hóa của dòng sông dân tộc để viết thành những vần thơ hiện đại.

 

2. Nhà phê bình Nguyễn Hòa (Trưởng ban LLPB báo Nhân dân) bày tỏ: "Tôi đã đọc NQT từ thời anh viết “Sự mất ngủ của lửa” và cảm nhận thơ NQT ngay từ khi xuất hiện đã đi theo xu hướng mới, có thể thành công hoặc chịu nhiều thử thách. Người đọc khi tiếp nhận buộc phải suy nghĩ cùng văn bản, cùng thời đại. Chúng ta cần đẩy tư duy của mình lên tầm mức mới của thời đại mới thì mới có thể tiếp nhận và để lại “tài sản” gì đó cho thơ ca."

 

3. Nhà văn Đặng Thân nêu ý kiến: “Thơ Nguyễn Quang Thiều có phải là thơ dịch?”, anh đưa ra những dẫn chứng khá rộng và thuyết phục về những đổi mới trong thơ Nguyễn Quang Thiều.

 

4. Nhà văn Văn Chinh trình bày quan điểm của mình về thơ Nguyễn Quang Thiều rất cô đọng và thú vị: “Với thơ, Nguyễn Quang Thiều đã tìm và “trục vớt” những báu vật dưới đáy dòng sông quê hương. Nhưng anh hãy tựa vào tiếng nói từ trái tim mình để thơ sống, vận động và phát triển về phía ánh sáng của tương lai.”

 

5. Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp đến với cuộc tọa đàm với tư cách một người bạn văn của Nguyễn Quang Thiều. Ông nói về ý nghĩa quan trọng của văn chương trong trời – đất và lòng người. Nhà văn là người đứng gần mặt đất, văn chương có những giá trị mà chính trị cần phải tôn trọng… Ông nêu lên tầm quan trọng của những cuộc hội thảo nghiêm túc về văn chương, đặc biệt là phải tổ chức ngay khi tác giả còn sống. Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp đánh giá những giá trị của thời kỳ văn chương Đổi mới sau năm 1986: văn học có những biến chuyển cùng với cuộc sống hiện thực, nhà văn cần biết chọn lựa những hình thức phù hợp với chính mình.

 

6. Nhà thơ Nguyễn Việt Chiến trình bày tham luận “Thơ Nguyễn Quang Thiều trong dòng chảy thi ca cách tân sau 1975”, có 3 điểm chính đáng chú ý: Thử phác họa chân dung thế hệ thơ hậu chiến; Những đám-mây-thơ thắp trên Cây ánh sáng; Người đi qua cơn khác của sa-mạc-thơ. (Bài viết sẽ được đăng toàn văn trên VanVN.Net)

 

7. Đạo diễn, nhà thơ, nhà phê bình Đỗ Minh Tuấn đánh giá Nguyễn Quang Thiều với tư cách là một “người canh giữ ngôi làng”, nhưng đó là sự “bảo vệ ngược”: Nguyễn Quang Thiều chạy trốn những thực tại cuộc sống đang phát triển, xâm hại văn hóa làng quê; anh sớm cảm nhận được sự tan rã, nên sớm “đưa tang” những giá trị cũ đang dần mất đi. Nguyễn Quang Thiều nhập hồn Việt vào tiếng nói bên trong, vào sự dẫn dụ của Phật giáo tạo nên trị của thơ anh. Nhà thơ NQT là người “chơi kính vạn hoa”, anh điều khiển trò chơi của bóng tối và ánh sáng để tạo nên những hình tượng đẹp, thánh thiện, đó chính là mẫu gốc Thiện – và khi đó, “cuộc chơi” kết thúc. Hồn vía dân tộc tìm được lối thể hiện trong chính mình về mặt hình thức, vì vậy những nghi lễ trong thơ NQT vừa là tôn giáo vừa là sự phát triển của sức sống tuổi trẻ. Đạo diễn Đỗ Minh Tuấn chia sẻ ý tưởng làm phim trên nguồn tư liệu là những bài thơ của NQT, một bộ phim về “Cây đời”.

 

8. Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên nhận xét về hình thức thể hiện và nội dung thơ NQT: bằng tài năng của mình, NQT đã biến Làng Chùa thành miền đất thơ, linh địa thơ, Làng Chùa đã trở thành một vùng đất thực và ảo trong cảm thức của người đọc. Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên đặt ra vấn đề hiện tượng và vấn đề tác giả NQT sau hơn 20 năm Đổi mới với những điều còn đang được mở ngỏ và gọi mời tiếp tục tranh luận.

 

9. Nghệ sỹ, nhà nghiên cứu sân khấu Nguyễn Văn Thành: Nói về con người đa tài mà cũng đầy mâu thuẫn NQT trong đời và trong nghệ thuật. Và thơ chính là tinh hoa của con người NQT.

Buổi làm việc thứ nhất kết thúc vào lúc 11h30. Chiều nay, phần cuối của tọa đàm khoa học “Thơ Việt Nam hiện đại và Nguyễn Quang Thiều” sẽ tiếp tục vào lúc 14h00. VanVN.Net sẽ cập nhật đầy đủ đến bạn đọc…

Lên đầu trang

Tiêu đề

Hiện tại không có bình luận nào.

Viết bình luận của bạn


Nhân vật  

Người đi về phía ánh trăng

VanVN.Net - Nhà thơ Lò Ngân Sủn là một thi nhân Việt Nam xuất sắc, tác giả của 14 tập thơ, 2 tập truyện ký, 10 tiểu luận nổi tiếng và hàng loạt bài thơ được phổ nhạc rộng rãi. Mãi ...