Những ban đêm thành cột mốc tháng năm/ Đêm xanh vợi cũng trở thành đêm trắng/ Đêm thao thức đón chờ ánh sáng/ Đêm của chúng ta ấp ủ những mặt trời. (Đêm trắng - Nguyễn Văn Thạc)
Gửi thư    Bản in

Những phát hiện của rung động

(Đọc Văn chương - Cảm nhận và Bình luận của Đặng Hiển, Nxb Hội Nhà văn, 2011)

Thanh Ứng - 14-07-2012 10:39:47 AM

VanVN.Net - Cuốn sách này bàn về những vấn đề chung của văn chương và triết học, về những vấn đề khái quát và các tác phẩm cụ thể của một số tác giả tiêu biểu của văn chương Việt Nam hiện đại, trình bày một số tìm hiểu, nghiên cứu khá công phu và lí thú về các loại hoa, cây lá có trong văn chương Việt và tiếp tục trả lời các câu hỏi của học sinh yêu văn cả nước hỏi thày giáo dạy văn giỏi Đặng Hiển.

Cùng với hơn bốn mươi năm giảng dạy văn học ở bậc phổ thông trung học, nhà giáo ưu tú, nhà thơ Đặng Hiển còn hoạt động văn chương sâu rộng trong các lĩnh vực văn nghệ, văn hóa nước nhà. Ngoài các tập thơ, truyện thơ, trường ca, truyện kí và các tập kịch, Đặng Hiển còn được biết đến với nhiều tác phẩm lý luận, phê bình văn học.

Mở đầu cuốn sách là bài “Triết học con người trong văn học dân gian Việt Nam”. Đây là một chuyên luận sâu về triết học bình dân Việt thông qua kho tàng văn học dân gian phong phú của ông cha ta ngàn năm nay. Tuy nhiên tác giả cũng “ chỉ xin bàn về triết lý bản thể thể hiện trong văn học dân gian, tức là triết lý về sự tồn tại của con người và về nhân bản như: Con người là sản phẩm của tự nhiên hay xã hội, mối quan hệ giữa linh hồn và thể xác…Từ những tác phẩm văn học dân gian, ta có thể tìm thấy câu trả lời cho những vấn đề triết học và qua đó thấy được những giá trị chân lý, giá trị nhân văn từ các tác phẩm văn học dân gian”. Được soi chiếu bằng hệ thống tư duy minh bạch đó, Đặng Hiển đã phát hiện và lí giải nhiều hiện tượng cụ thể của triết lí dân gian qua tục ngữ ca dao, thần thoại, cổ tích, chèo dân gian…và đi đến những kết luận khá thuyết phục: “Triết lý con người trong văn học dân gian Việt Nam là hiện hữu, có giá trị nhân văn cao thể hiện ở niềm tin và tình thương yêu mãnh liệt ở con người”… “Tư tưởng triết lí đó cần được giữ gìn và phát huy mãi mãi, hôm nay và ngày mai, trong công cuộc xây dựng cuộc sống mới, cuộc sống cao đẹp và hạnh phúc cho dân tộc và mọi người”.

Chủ đề “ Hồ Chí Minh - Con người và văn chương” đã chiếm một phần rất quan trọng trong sự nghệp sáng tác, nghiên cứu và trồng người của Đặng Hiển. Ông đã có những bài thơ, bài nghiên cứu sâu sắc về Bác Hồ. Các bài viết này được tập hợp trong tập “Hoa sen”(2011) và phần lớn tác phẩm của tập này đã được tặng thưởng trong “Cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” năm 2009. Trong “Văn chương - Cảm nhận và Bình luận” xuất bản lần này, ông tiếp tục cho công bố bài viết về “Quan điểm sáng tác văn học của Hồ Chủ tịch” và phân tích hai bài thơ “Đăng Sơn” và “Tặng Bùi Công” của Bác. Một lần nữa, các trước tác này thể hiện tấm lòng kính yêu lãnh tụ và chứng tỏ sức mạnh lôi cuốn của thơ văn, con người Hồ Chủ tịch đối với một nhà giáo, một trí thức, một nhà thơ trong thời đại Hồ Chí Minh. Từ đó, Đặng Hiển rút ra những bài học sâu sắc cho bản thân mình.

Đối với một nhà giáo vừa sáng tác vừa nghiên cứu, giảng dạy, các tác giả tiêu biểu của các thời kì văn học luôn luôn là đề tài vô tận để khai thác và thời gian giúp cho Đặng Hiển có thêm nguồn ánh sáng soi rọi vào những tác phẩm và con người của các nhà văn này. Trong: “Văn chương-Cảm nhận và Bình luận”, Đặng Hiển tiếp cận các nhà thơ, nhà văn nổi tiếng và quen thuộc với những góc nhìn mới mẻ và có nhiều phát hiên, khám phá mới khá thú vị như: “Thơ Tế Hanh nói về thơ”, “Chế Lan Viên, nhà thơ lớn đã giúp tôi trong dạy văn và sáng tác thơ”… Với Tố Hữu, Nguyễn Tuân, Đặng Hiển cũng tìm ra những điều gì đó cho riêng mình. Có lẽ chính vì thế, những bài viết của ông vẫn được các độc giả quan tâm và hứng thú đọc.

Trong tập sách, Đặng Hiển cũng đã dành nhiều trang cho việc giới thiệu, phân tích, đánh giá và bình thơ của các tác giả đương đại và của các bạn viết trẻ. Những bài viết và bình thơ Thế Mạc, Thi Hoàng, Nguyễn Hoa, Trần Phương Trà, Nguyễn Thị Mai, Nguyễn Trọng Văn, Lê Huy Quang… không những chỉ giúp độc giả nhận diện đặc trưng phong cách, điểm mạnh, điểm yếu của từng tác giả mà còn tạo dựng được không khí văn chương của thời đại  làm cho tập sách có ý nghìa thời sự sống động và bổ ích.

Là nhà giáo, nhà thơ, Đặng Hiển không những cảm nhận vẻ đẹp của cỏ cây, hoa lá qua những áng văn thơ mà còn cảm nhận vẻ đẹp của nó trong đời sống thiên nhiên. Người đọc hào hứng đón nhận những trang viết của Đặng Hiển về các loài hoa gần gũi quanh ta: Hoa Cúc, Hoa Bưởi, Hoa Mẫu Đơn, Hoa Đào, Hoa Cỏ May, Hoa Phượng, Hoa Lan, Hoa Hồng, Hoa Mai… Với văn phong đậm đà,  giầu cảm xúc, các trang viết của Đặng Hiển toát lên sự trân trọng của tác giả đối với các loài hoa theo một quan điểm thẩm mỹ rất đáng quý. Ông viết “Hoa là sản phẩm đẹp của tạo hóa, một cái đẹp hoàn hảo, đa dạng và vì thế mà càng hấp dẫn, gợi cảm. Thiên nhiên có trăm nghìn loài hoa khác nhau, không kể hết được, không biết hết được. Nhưng có một số loài hoa gần gũi hơn với đời sống con người, được con người yêu quý… Một số loài hoa trở thành biểu tượng nghệ thuật, hiện thân của con người với cốt cách, tính cách cao đẹp” (trang 129).Có lẽ đây là một phát hiên mới trong tâm hồn và trang viết của nhà thơ, nhà giáo ưu tú Đặng Hiển và là điểm nhấn đáng chú ý trong tập sách.

Hơn bốn trăm trang “Văn chương - Cảm nhận và Bình luận” của Đặng Hiển vẫn là những trang viết thể hiện cái nhìn sắc sảo, tinh tế về các hiện tượng, vấn đề của cuộc sống, của văn chương mà tác giả đã có công phu suy ngẫm và nghiên cứu trong nhiều năm qua.

 

(Nguồn: Văn nghệ)

Lên đầu trang

Tiêu đề

Hiện tại không có bình luận nào.

Viết bình luận của bạn


Nhân vật  

Người đi về phía ánh trăng

VanVN.Net - Nhà thơ Lò Ngân Sủn là một thi nhân Việt Nam xuất sắc, tác giả của 14 tập thơ, 2 tập truyện ký, 10 tiểu luận nổi tiếng và hàng loạt bài thơ được phổ nhạc rộng rãi. Mãi ...