Chuyện văn chương

6/2
4:42 PM 2017

“TỔ QUỐC NHÌN TỪ BIỂN” Ở CỘT MỐC CHỦ QUYỀN TRƯỜNG SA

Bút ký của Nguyễn Việt Chiến-Trong chuyến đi thực tế Trường Sa tháng 5/2016, một kỷ niệm không thể nào quên với tôi khi được mời lên đọc bài thơ “Tổ quốc nhìn từ biển” của mình trong đêm giao lưu văn nghệ với quân và dân đảo Trường Sa lớn. Các chiến sĩ hải quân đã ùa lên cùng hát với tôi ca khúc phổ bài thơ này và tôi chợt thấy “Tổ quốc nhìn từ biển” ở Trường Sa đã trở thành một phần máu thịt của thi ca và cuộc đời tôi.

                                               Bộ đội Hải quân Trường Sa và các nữ văn công (ảnh Việt Chiến)

TRONG HỒN NGƯỜI CÓ NGỌN SÓNG NÀO KHÔNG?

  Đầu tháng 5/2016, thời tiết Sài Gòn nắng dữ. Hôm trước bay từ Hà Nội vào Bộ tư lệnh Hải quân phía Nam, sớm hôm sau chúng tôi được xe chở tới quân cảng Cát Lái lên tàu ra Trường Sa. Mọi hoạt động của đoàn công tác đều được thực hiện nghiêm theo kiểu kỷ luật quân đội. Những chiến sĩ hải quân áo đẫm mồ hôi, vận chuyển hành lý của gần hai trăm người cùng cả trăm thùng quà lên tàu trong chuyến thăm và động viên quân, dân huyện đảo Trường Sa, nhà giàn DK1. Khi nhận lời mời của Quân chủng Hải quân và UBND TP Hà Nội đi thực tế sáng tác ở Trường Sa, tôi đã phải gác lại việc tham gia Hội thảo Quốc gia về thế hệ nhà văn sau 1975 tổ chức ở Hà Nội và bài thơ đầu tiên tôi viết trong chuyến đi này là bài “Hội thảo của muối và sóng” với những câu thơ dưới đây:

Khi các bạn anh

Hội thảo văn chương về thế hệ mình

Thì anh đi Trường Sa

Những trang sóng

Mở ra một chân trời khác

Những trang muối

Mở ra một trầm tích khác

Nơi xương máu những người lính giữ đảo

Hóa thân vào từng rạn san hô

 

Đêm nay anh lắng nghe cuộc hội thảo

Của sóng, của muối, của máu những người lính ngã xuống

Họ nói về những hòn đảo bị giặc chiếm giữ

Về lá cờ phất cao trong mưa đạn quân thù

Và họ nói về bài thơ tình ấm áp

Như mái tóc dài của người yêu phía quê hương…

 

Trong cuộc hội thảo của muối và sóng

Biển có vị mặn của máu

Và muối có vị đắng của cô đơn

Anh không thể là người ngoài cuộc

Và thi ca không thể ngoài cuộc…

(Thơ Nguyễn Việt Chiến)

                                                     Nhà thơ Nguyễn Việt Chiến bên cột mốc chủ quyền ở đảo Trường Sa lớn

 Mang theo những bài thơ hay nhất của mình về biển đảo trong hành trang tinh thần, tôi cùng gần 200 anh em trong Đoàn công tác số 9 do Phó Bí thư thành ủy Hà Nội Đào Đức Toàn làm Trưởng đoàn và trung tướng Đinh Gia Thật, Phó đô đốc Chính ủy quân chủng Hải quân làm Phó đoàn lên tàu HQ 561 đi thăm Trường Sa. Tàu rời cảng ra biển lớn trong tiếng còi tạm biệt thao thiết, trong số các chiến sĩ hải quân và nhiều người ra tiễn đoàn, tôi nhìn thấy nhạc sĩ Quỳnh Hợp, người đã phổ bài thơ “Tổ quốc nhìn từ biển” của tôi. Sau khi phổ nhạc khá thành công bài thơ này, nhạc sĩ Quỳnh Hợp (ở TPHCM) trả lời phỏng vấn báo chí đã nhận xét: “Khi đọc bài thơ “Tổ Quốc nhìn từ biển” của nhà thơ Nguyễn Việt Chiến từ một đường link trên internet, trong tôi đã dâng trào một cảm xúc rất mạnh mẽ. Đó là tình yêu thiết tha với dải đất hình chữ S của mình với bao hiểm họa rình rập, lòng tự hào về truyền thống đánh giặc ngoại xâm từ ngàn đời nay của cha anh. Sau 2 ngày nghiền ngẫm bài thơ và trong khoảng 3 giờ tôi đã  hoàn thành bài hát với câu mở như một lời hiệu triệu "Tổ Quốc đang bão giông từ biển". Bài hát “Tổ Quốc nhìn từ biển” ra mắt đúng lúc diễn biến ở biển Đông căng thẳng đã khơi gợi, cổ vũ lòng yêu nước, kêu gọi mọi người Việt Nam hướng về Biển Đông. Trong bài thơ có những câu: “Nếu Tổ Quốc hôm nay nhìn từ biển/ Mẹ Âu Cơ hẳn không thể yên lòng/ Sóng lớp  lớp đè lên thềm lục địa/ Trong hồn người có ngọn sóng nào không?”. Bốn câu thơ bi hùng ấy có thể xem là hay nhất trong bài thơ khiến người đọc cay xè mũi, rưng rưng. Mấy câu thơ ấy là câu hỏi lớn khi đất nước lâm nguy thì làm sao những người yêu nước lại có thể bình lặng được. Câu thơ đã khơi gợi tình yêu Tổ Quốc trong mỗi trái tim Việt Nam khi "sóng lớp lớp đè lên thềm lục địa" hỏi rằng trong những hồn người hôm nay liệu có ngọn sóng nào không?”.

Còn trong khoảnh khắc chia tay với đoàn công tác đi Trường Sa tháng 5/2016 này, người dưới tàu vẫy lên, người trên tàu vẫy xuống đã gợi cho tôi cảnh chia tay thật cảm động cách đây hơn bốn chục năm trên sân ga Hàng Cỏ khi những người lính Hà Nội lên tàu đi vào khu 4 để hành quân vào chiến trường phía Nam. Sau mấy chục năm, hình ảnh người lính Trường Sơn năm xưa lên đường đi Trường Sa cùng một tứ thơ chợt ùa về trong tâm tưởng tôi và bài thơ “Trường Sơn rồi đến Trường Sa” được viết ngay trên tàu:

Anh lên tàu đi Trường Sa

Lưng trời mây thẳm

Những người lính năm xưa

Lẫn vào mây trắng

Máu san hô

Thấm hồn sóng mặn

Biển cồn cào thương đau

 

Mưa Trường Sơn năm xưa

Cùng anh lên tàu

Trường Sa biển vào mùa nắng ấm

Đất nước như con tàu trận mạc đi qua:

Trường Sơn rồi đến Trường Sa

Miên man binh lửa, hằng hà máu xương

Bao người con của quê hương

Lẫn vào mây trắng sa trường còn nghe

Hồn vương gốc lúa, bờ tre

Mẹ Việt Nam mãi chở che tháng ngày

 

Anh lên tàu đi Trường Sa

Lưng trời mây thẳm

Nhớ một thời sương trắng nắng Trường Sơn

(thơ Nguyễn Việt Chiến).

  Tàu HQ561 đưa chúng tôi ra Trường Sa là chiếc tàu quân y khá hiện đại, có 4 tầng và chứa được khoảng 200 người, các phòng đều có máy lạnh. Tàu được quân chủng Hải quân đóng cách đây vài năm, màu sơn mới còn tươi. Điều thú vị nhất là các chiến sĩ hải quân trên tàu luôn quan tâm đến mọi người trong đoàn công tác từ bữa ăn tới việc sinh hoạt, đi lại. Trên môi họ luôn thấy một nụ cười thân thiện.

 Trong hải trình 9 ngày trên biển, sôi nổi và hào hứng nhất là đoàn ca múa của Trường cao đẳng nghệ thuật Hà Nội do nữ ca sĩ Dương Minh Ánh, hiệu trưởng dẫn đầu. Các nữ diễn viên múa xinh đẹp và các giọng ca trẻ trung đã thật sự khuấy động không khí giao lưu giữa các đoàn Hà Nội, Thái Bình, Thái Nguyên, Điện Biên, Bắc Ninh và đoàn Dầu khí trên tàu ra đảo. Đây cũng chính là đoàn văn công xung kích cùng đoàn công tác số 9 lên thăm hỏi, động viên cán bộ, chiến sĩ hải quân ở 3 đảo nổi: Trường Sa, Phan Vinh, An Bang; 4 đảo chìm: Đá Lát, Tốc Tan, Tiên Nữ, Thuyền Chài và nhà giàn DK1/14.

TRƯỜNG SA ĐẢO VỚI VẦNG MÂY ẤM BỒI HỒI TÓC EM

Nhiều chiến sĩ hải quân ở quần đảo bão tố Trường Sa cho biết, họ rất xúc động trước tình cảm yêu thương, chia sẻ của các đoàn công tác của đất liền ra thăm đảo, đây chính là nguồn động viên lớn của quê hương đối với những người con ở xa ngàn hải lý, đang ngày đêm đối mặt với bão giông, nắng gió khắc nghiệt và nhiều hiểm họa để bảo vệ từng tấc đảo, tấc biển thiêng liêng của Tổ quốc.

Trao đổi với tôi, thượng úy Nguyễn Đình Thanh, quê Nghệ An hiện đóng quân ở đảo Tiên Nữ cho biết, anh năm nay 41 tuổi, đã có 19 năm phục vụ trong lực lượng hải quân và đã có gần 5 năm công tác luân phiên ở các đảo của Trường Sa. “Những tháng năm này, các anh em cán bộ, chiến sĩ ở đảo Tiên Nữ luôn thao thức nỗi nhớ đất liền, nhớ quê hương, nhớ người thân nhưng với nhiệm vụ thiêng liêng Tổ quốc giao cho bảo vệ chủ quyền biển-đảo, chúng tôi luôn đoàn kết, lạc quan, vui vẻ và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ luyện tập, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ đảo, bảo vệ cột mốc chủ quyền của đất nước ở Trường Sa”, thượng úy Thanh nói. Trong chuyến công tác này, ngoài các thùng quà gửi tặng chiến sĩ hải quân, Đoàn Hà Nội còn trao 35 tỉ đồng để xây dựng nhà văn hóa trên đảo Tiên Nữ và dự lễ khởi công ở đây.

 Trong hải trình qua 8 đảo phía Nam Trường Sa, chúng tôi có 9 ngày ăn và ngủ trên biển khi tàu đi xuyên đêm. Tới các đảo, tàu neo ở ngoài xa, gần 200 thành viên của đoàn công tác lần lượt xuống ca nô, vượt sóng vào đảo. Mỗi người đều phải mặc áo phao, đi dép rọ nhựa và đội mũ cứng quân nhân. Tất cả mọi động thái lên tàu, xuống tàu, lên đảo, rời đảo…của mọi người đều được các chiến sĩ hải quân giám sát và giúp đỡ để bảo đảm an toàn. Ngồi trên ca nô, cưỡi trên những đợt sóng ào ạt xô tung, nghiêng ngả mới thấy đời thủy thủ nhiều hứng thú nhưng cũng lắm gian lao.

 Lên tới đảo, các thành viên của đội văn nghệ xung kích như những cánh chim biển bay lượn, reo vui. Tiếng hát, tiếng đàn đã nối các chiến sĩ ở đảo trong vòng tay lớn. Nhìn gương mặt những người lính trẻ tưng bừng, hớn hở tay bắt, mặt mừng với các nữ sinh viên trẻ trung của Trường cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội trong các bài ca, các điệu nhảy mới thấy sức sống hồn nhiên nơi những người trẻ tuổi chính là mạch sống tinh thần của họ những năm tháng này.

Trên các hòn đảo chìm quanh năm bị vây bọc bởi sóng biển, bão gió và thời tiết khắc nghiệt giữa đại dương bao la, những người lính còn phải đối mặt với cô đơn và sự xa vắng tình yêu nam, nữ. Họ phải nén mình xuống, dằn lòng xuống để dồn tất cả nghị lực sống cho việc học tập, luyện tập, tuần tra, luôn sẵn sàng trong tư thế chiến đấu để bảo vệ các hòn đảo chìm như những cột- mốc-sống trên vùng biển Trường Sa thân yêu của Tổ quốc.

   Bởi vậy, khi gặp các bạn gái văn công xinh tươi mang hơi thở nồng ấm, hồn nhiên của đất liền ra đảo, các chàng lính trẻ ngất ngây trong tình người gần gũi. Tôi đã thấy nhiều nữ sinh viên trường nghệ thuật sẵn sàng chia sẻ những nụ hôn nóng bỏng lên đôi má sạm nắng của các chàng lính đảo. Và, các chàng trai trẻ cũng đặt những nụ hôn nồng ấm lên má các em gái thân thương. Nhưng tôi biết, những giây phút xúc động ấy sẽ còn thao thức mãi trong trái tim mỗi người lính trẻ sau khi đoàn công tác chúng tôi từ biệt họ, lên tàu rời đảo và bài thơ “Nhật ký ghi ở Trường Sa” tôi viết tặng lính đảo Trường Sa có những đoạn thơ sau:

Em lên Đá Lát cùng anh

Đảo chìm xưa đá hóa thành san hô

Có loài chim biển ngây thơ

Đậu trên nòng súng, hót chờ mưa rơi

 

Lên Trường Sa đảo cùng tôi

Có vầng mây ấm bồi hồi tóc em

Có nụ hôn thật hồn nhiên

Má chàng lính đảo mấy phen đỏ dừ

 

Thuyền ra đảo sóng lắc lư

Phan Vinh đảo nổi trầm tư một màu

Sóng đi đâu, biển về đâu

Chỉ người lính với con tầu biết thôi

 

Thuyền Chài đảo phía xa xôi

Tên nghe thân thuộc như lời quê hương

Tốc Tan đảo nhỏ yêu thương

Dáng bao người lính can trường bên ta

 

Ngày mai đảo đá nở hoa

Mấy anh lính trẻ xa nhà, nhớ quê

Ôm súng ngồi hát say mê

Bạch Đằng Giang sóng cuộn về trong tim

 

Lên Tiên Nữ đảo tìm em

Vỗ tay hát với lính miền biển xa

An Bang chiều xuống ngân nga

Hoàng hôn trên sóng bao la hôn hoàng

 

Chiều nay cập bến nhà giàn

Sóng DK1 dâng tràn quanh ta

Tình yêu gửi đến Trường Sa

Dạt dào như sóng thiết tha đêm ngày

Mai rồi trong phút chia tay

Trường Sa trong trái tim này chứa chan

 

Anh lên chót đỉnh nhà giàn

Chợt thấy Tổ quốc ngập tràn trong tim

Bên anh, người lính lặng im

Lặng im xương máu từ nghìn năm qua…

(Thơ Nguyễn Việt Chiến)

                                                    Lính đảo Trường Sa và các nữ diễn viên Trường VHNT Hà Nội

Trên đảo Phan Vinh, tôi gặp Phạm Quốc Vương, sinh năm 1997, quê Ninh Bình mới ra đảo được 4 tháng, em cho biết vừa học xong THPT, vì thích “màu áo hải quân” nên đã làm đơn tình nguyện vào bộ đội hải quân và xin ra Trường Sa. Vương cho biết, ước mơ lớn nhất của mình sau thời gian công tác ở Trường Sa về sẽ được đi học lớp sĩ quan hải quân để được gắn bó với biển đảo quê hương. Các chàng lính trẻ ở đảo này hầu hết chưa có người yêu, họ cho biết rất vui và được động viên rất nhiều khi có mỗi đoàn trong đất liền ra thăm đảo, để họ được thấy tình quê hương chan chứa luôn ở trong trái tim mỗi người lính.

 Điều đặc biệt, trong đoàn công tác số 9 ra thăm Trường Sa tháng 5/2016 có thượng tọa Thích Giác Nghĩa. Ông là vị thượng tọa đầu tiên trụ trì ở chùa Trường Sa trên quần đảo bão tố này trong nhiều năm liền. Đến nay, ông trở về trụ trì hai ngôi chùa ở tỉnh Khánh Hòa, và lần này ra thăm đảo, gặp lại những cán bộ, chiến sĩ năm xưa từng trụ vững nơi đầu sóng, ngọn gió. Trao đổi với tôi, thượng tọa Thích Giác Nghĩa cho biết khi ông ra trụ trì ở chùa Trường Sa thì người thầy của ông là thượng tọa Thích Tâm Trí trụ trì một ngôi chùa ở Nha Trang, Khánh Hòa có làm một bài thơ để tiễn ông với tựa đề  là chữ “Đi” như sau: “Hãy ra đi vì biên cương biển đảo/Đi ra đi, cưỡi sóng vượt trùng dương/Đi ra đi cho yên bình hiện hữu/Đi bước đi để ổn cố sơn hà”.Bài thơ trên hiện được treo ở chùa Trường Sa và đã được một số nhạc sĩ phổ nhạc với tựa đề là “Tiếng gọi non sông”.

Đáng chú ý, khi thượng tọa Thích Giác Nghĩa ra trụ trì ở chùa Trường Sa, một số đài, báo nước ngoài đã phỏng vấn ông. Thượng tọa Thích Giác Nghĩa cho biết: “Tôi đã trả lời nhiều báo, đài kể cả phỏng vấn của báo chí nước ngoài để cho họ thấy đã có thêm  sự khẳng định của tôn giáo về chủ quyền ở quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Tôi nói với họ: Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là lãnh thổ chủ quyền của dân tộc Việt Nam chúng tôi. Bao nhiêu đời cha ông chúng tôi đã ra đó sinh sống và tu hành. Hôm nay, các ngôi chùa ngoài đó được trùng tu, sửa chữa lại, chúng tôi ra đó để tiếp nối sự nghiệp cha ông của chúng tôi, vừa tu hành vừa bảo vệ chủ quyền của dân tộc. Khi họ hỏi: “Thầy căn cứ vào đâu mà cho rằng các ngôi chùa ở Trường Sa đã có từ lâu?”. Tôi trả lời: “Con người Việt Nam của chúng tôi đi đâu cũng mang theo nền văn hóa của họ đi theo, một trong những văn hóa đó là văn hóa đình chùa miếu mạo, họ lập đình để thờ Thần, thờ những bậc khai ấp lập làng, họ lập chùa để thờ Phật mong Đức Phật phù hộ độ trì để được bình yên, làm ăn phát đạt… đó là đời sống văn hóa tâm linh của người Việt Nam. Vậy chỗ nào có đất của người Việt Nam ở thì chỗ đó có đình chùa miếu mạo…”. Tạm biệt Trường Sa mà những câu nói của thượng tọa vẫn còn đọng mãi trog tâm trí tôi.

 

 

Từ khóa
Chia sẻ

Tin khác

0 bình luận

Bình luận

Email sẽ không được công khai trên trang.
Điền đầy đủ các thông tin có *